Skip to content

((ئيسلام ل سه‌ر پێنج ستوینان هاتییه‌ ئاڤاكرن

ژ ئبن عومه‌ری (خودێ ژ هه‌ردووکان ڕازی بیت) کو پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت:

((ئيسلام ل سه‌ر پێنج ستوینان هاتییه‌ ئاڤاكرن: شاهده‌دان كو ژ ئه‌لڵاهی پێڤه‌تر چ خودایێن ژ هه‌ژی په‌رستنێ نینن و موحه‌ممه‌د پێغه‌مبه‌رێ خودێیه‌، كرنا نڤێژێ، دانا زه‌كاتێ، چوونا حه‌جێ و گرتنا ڕۆژییێن هه‌یڤا ڕه‌مه‌زانێ)).

«بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ: شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، وَإِقَامِ الصَّلَاةِ، وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ، وَحَجِّ الْبَيْتِ، وَصَوْمِ رَمَضَانَ».

بۆخاری و موسلم ڤه‌دگوهێزن
فه‌رمووده‌یه‌كا دروسته‌
شرۆڤه‌كرن

پێغەمبەرێ خودێ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) ئیسلامێ وەکی ئاڤاهییەکێ موكوم لێدكه‌ت كو ل سه‌ر پێنج ستوینان هاتییه‌ ئاڤاكرن و ڤی ئاڤاهی هه‌لدگرن، وه‌كی دی خه‌سله‌ت و بابه‌تێن دی یێن دینێ ئیسلامێ هه‌می ته‌مامكه‌رن بۆ ڤی ئاڤاهی، ستوینا ئێكێ ژ ڤان ستوینان: هه‌ردوو شاهدەدانن، شاهدەدان کو ژ ئه‌لڵاهی پێڤه‌تر چ خودایێن ژ هه‌ژی په‌رستنێ نینن و موحەممەد پێغەمبەرێ خودێیە، ئەو هه‌ردووك ژی ب ئێك ستوین دهێنه‌ هژمارتن، چ ژ وان ژ یا دی جودا نابیت، مرۆڤ وان شاهده‌دانان ب ده‌ڤی دبێژیت وه‌ك دانپێدانه‌ك ب ئێكانه‌بوونا خودێ و ژ هه‌ژیبوونا وی بۆ عیباده‌ت و په‌رستنێ و كو ژ وی پێڤه‌تر كه‌س یێ ژ هه‌ژی په‌رستنێ نینه‌، پاشی كار ب وێ چه‌ندێ دكه‌ت یا ئه‌ڤ شاهده‌دانه‌ ل سه‌ر مرۆڤی فه‌ر دكه‌ت، كا چاوا مرۆڤ باوه‌رییێ ب په‌یاما موحه‌ممه‌دی ژی (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) دئینیت و دویڤچوونا وی دكه‌ت. ستوینا دووێ: كرنا نڤێژێیه‌، كو ئەو ژی هه‌ر پێنج نڤێژێن فه‌ڕزن یێن خودێ د ڕۆژه‌ك و شه‌ڤه‌كێدا ل سه‌ر مرۆڤی فه‌ڕزكرین، ئه‌و ژی نڤێژا: سپێدێ، نیڤرۆ، ئێڤاری، مه‌غره‌ب و عەیشایێنه‌. مرۆڤ دێ ڤان نڤێژان ب هه‌می مه‌رج و ستوین و واجبێن وانڤه‌ ئه‌نجامده‌ت. ستوینا سێیێ: دانا زەکاتا فه‌ڕزه‌، ئەڤه‌ ژی عیباده‌ته‌كێ دارایی یێ واجبه‌ د هەر مالەکێدا کو گەهشتبیتە كوژمه‌كێ دیارکری د شەریعەتیدا و دهێتە دان بۆ كه‌سێن ژ هەژی. ستوینا چارێ: كرنا حەجێیه‌، ئەڤه‌ ژی چوونا مەککەهێیە بۆ بجهئینانا ڕێوڕه‌سمێن حه‌جێ، ئه‌ڤه‌ ژی وه‌ك په‌رستنه‌ك بۆ خودایێ مه‌زن. ستوینا پێنچێ: گرتنا ڕۆژییێن هه‌یڤا ڕەمەزانێنه‌، ئەڤه‌ ژی هێلانا خوارن و ڤەخوارنێیه‌ و تشتێن دی یێن ڕۆژی پێ دكه‌ڤیت ب ئنیەتا په‌رستنا خودێ، ئه‌ڤ هێلانه ژی ژ نڤێژا سپێدێیه‌ هەتا ڕۆژئاڤابوونێ.

ژ مفایێن فه‌رمووده‌یێ

هه‌ردوو شاهده‌ پێكڤه‌ دگرێدایینه‌، له‌وا ئێك ژ وان بێی یا دی چێنابیت و یا دروست و ته‌مام نابیت، ژ به‌ر هندێ ژی هه‌ردوو كرنه‌ ستوینه‌ك.

هه‌ردوو شاهده‌دان بنیات و بناخه‌یێ ڤی دینینه‌، ژ به‌ر هندێ ژی چ گۆتن و چ كریار بێی وان ژ خودانی ناهێنه‌ وه‌رگرتن و قه‌بویل نابن.

ژێده‌ر
زێده‌تر (10)

صه‌حیحا بۆخاری (1/ 11) (8).

صه‌حیحا موسلمی (1/ 45) (16).

و(1/ 88) (82).

فتح الباري لابن رجب (1/ 22).

جامع العلوم والحكم (1/147).

شرح الأربعين لابن العطّار (ص 62).

شرح الأربعين النووية لعبد الكريم الخضير (ص 87).

فتح القوي المتين في شرح الأربعين للعباد (ص 29).

شرح الأربعين النووية لصالح آل الشيخ (ص 91 - 95).

التحفة الربانية لإسماعيل الأنصاري (ص 12).