“ប្រសិនបើពួកអ្នកប្រគល់ការទុកចិត្តលើអល់ឡោះយ៉ាងពិតប្រាកដនោះ ទ្រង់ប្រាកដជានឹងប្រទានលាភសក្ការៈដល់ពួកអ្នក ដូចដែលទ្រង់ប្រទានលាភសក្ការៈដល់សត្វបក្សាបក្សីទាំងឡាយដូច្នោះដែរ។ ពួកវាចេញពីសំបុកនៅពេលព្រឹកដោយពោះទទេ ហើយវិលត្រឡប់មកវិញនៅពេលល្ងាចដោយអាហារពេញពោះ”។
អំពី អ៊ូមើរ ពិន អាល់ខត្តប رضي الله عنه អំពីណាពី ﷺ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖
“ប្រសិនបើពួកអ្នកប្រគល់ការទុកចិត្តលើអល់ឡោះយ៉ាងពិតប្រាកដនោះ ទ្រង់ប្រាកដជានឹងប្រទានលាភសក្ការៈដល់ពួកអ្នក ដូចដែលទ្រង់ប្រទានលាភសក្ការៈដល់សត្វបក្សាបក្សីទាំងឡាយដូច្នោះដែរ។ ពួកវាចេញពីសំបុកនៅពេលព្រឹកដោយពោះទទេ ហើយវិលត្រឡប់មកវិញនៅពេលល្ងាចដោយអាហារពេញពោះ”។
«لَوْ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَوَكَّلُونَ عَلَى اللهِ حَقَّ تَوَكُّلِهِ لَرَزَقَكُمْ كَمَا يَرْزَقُ الطَّيْرَ تَغْدُو خِمَاصًا وَتَرُوحُ بِطَانًا».
ណាពី ﷺ លោកបានជំរុញយើងឲ្យពឹងផ្អែក និងប្រគល់ការទុកចិត្តលើអល់ឡោះជាម្ចាស់ចំពោះការទទួលបានផលប្រយោជន៍ និងការការពារពីគ្រោះថ្នាក់ទាំងនៅក្នុងកិច្ចការលោកិយនិងកិច្ចការសាសនា ព្រោះគ្មានអ្នកផ្តល់ឲ្យ គ្មានអ្នករារាំង គ្មានអ្នកផ្តល់នូវគ្រោះថ្នាក់ និងគ្មានអ្នកដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍នោះឡើយ លើកលែងតែអល់ឡោះជាម្ចាស់តែមួយគត់។ ហើយយើងត្រូវធ្វើនូវមូលហេតុទាំងឡាយដែលនាំឲ្យទទួលបានផលប្រយោជន៍ និងរារាំងពីគ្រោះថ្នាក់ ជាមួយនឹងការពឹងផ្អែកយ៉ាងពិតប្រាកដលើអល់ឡោះជាម្ចាស់។ បើកាលណាយើងធ្វើដូច្នោះ នោះអល់ឡោះជាម្ចាស់ប្រាកដជានឹងប្រទានលាភសក្ការៈដល់យើងជាមិនខាន ដូចដែលទ្រង់ប្រទានលាភសក្ការៈដល់សត្វបក្សាបក្សីទាំងឡាយដែលពួកវាចេញពីសំបុកនៅពេលព្រឹកដោយភាពស្រេកឃ្លាន ហើយវិលត្រឡប់មកវិញនៅពេលល្ងាចដោយអាហារពេញពោះ។ ទង្វើរបស់សត្វបក្សី(ចេញស្វែងរកចំណី) គឺជាផ្នែកមួយនៃមូលហេតុនៅក្នុងការស្វែងរកលាភសក្ការៈដោយមិនផ្តេកផ្តួល និងខ្ជិលច្រអូសឡើយ។
ឧត្តមភាពនៃការប្រគល់ការទុកចិត្តលើអល់ឡោះ ហើយវាជាមូលហេតុដ៏ចម្បងមួយដែលនាំឲ្យទទួលបានលាភសក្ការៈពីអល់ឡោះ។
ការប្រគល់ការទុកចិត្តលើអល់ឡោះ គឺមិនផ្ទុយឬបដិសេធនឹងការព្យាយាមធ្វើនូវមូលហេតុនោះឡើយ។ ពិតណាស់ ណាពី ﷺ លោកបានប្រាប់ថា ការប្រគល់ការទុកចិត្តលើអល់ឡោះដ៏ពិតប្រាកដ គឺមិនប្រឆាំងនឹងការចេញដំណើរស្វែងរកលាភសក្ការៈនៅពេលព្រឹកហើយវិលត្រឡប់មកវិញនៅពេលល្ងាចនោះទេ។
ការយកចិត្តទុករបស់ឥស្លាមចំពោះការគោរពសក្ការៈផ្លូវចិត្ត ពីព្រោះការប្រគល់ការទុកចិត្តលើអល់ឡោះ គឺជាការគោរពសក្ការៈផ្លូវចិត្ត។
ការពឹងផ្អែកលើមូលហេតុតែមួយមុខ គឺបង្ហាញថា សាសនាគេមានភាពខ្វះខាត ហើយការបោះបង់នូវមូលហេតុ គឺបង្ហាញថា សតិបញ្ហារបស់គេមានភាពខ្វះខាត។
ស៊ូណាន់ អាត់តៀរមីហ្ស៊ី (4/ 151) (2344).
ស៊ូណាន់ អ៊ិពនូម៉ាហ្ជះ (5/ 266) (4164).
មុសណាត់អះម៉ាត់ (1/ 332) (205).
បន្ថែមទៀត (5)
التحفة الربانية في شرح الأربعين حديثًا النووية (ص103).
فتح القوي المتين في شرح الأربعين وتتمة الخمسين.
للعباد (ص152).
الأحاديث الأربعون النووية وعليها الشرح الموجز المفيد.
لعبد الله المحسن (ص91).