ستایش برای الله است که نیرنگ او (شیطان) را به وسوسه بازگرداند
از ابن عباس رضی الله عنهما روایت است که گفت:
مردی نزد پیامبر صلی الله علیه وسلم آمد و گفت: یا رسول الله یکی از ما در درون خود چیزی را احساس می‌کند - [با دستانش] به آن اشاره کرد [بدون آنکه بیانش کند] - که خاکستر شدن برایش دوست‌داشتنی‌تر از آن است که به زبانش بیاورد، پس [پیامبر صلی الله علیه وسلم] فرمود: «اللهُ أكبرُ، اللهُ أكبرُ، الحمدُ لله الذي ردَّ كيدَه إلى الوسوسَةِ»: «الله اکبر، الله اکبر، ستایش برای الله است که نیرنگ او (شیطان) را به وسوسه بازگرداند».
جاءَ رجُلُ إلى النبي صلى الله عليه وسلم فقال: يا رسولَ اللهِ، إن أحدنا يجدُ في نفسِهِ -يُعرِّضُ بالشَّيءِ- لأَن يكونَ حُمَمَةً أحَبُّ إليه من أن يتكلَّم بِهِ، فقال: «اللهُ أكبرُ، اللهُ أكبرُ، الحمدُ لله الذي ردَّ كيدَه إلى الوسوسَةِ».
مردی نزد پیامبر صلی الله علیه وسلم آمد و گفت: یا رسول الله، یکی از ما در درون خود چیزی را می‌یابد که بر نفس او عرضه می‌شود اما به زبان آوردن آن بس هولناک است به حدی که خاکستر شدن را بیشتر از این دوست دارد که آن را به زبان بیاورد، پس پیامبر صلی الله علیه وسلم دو بار تکبیر گفتند و حمد الله را به جا آوردند که نیرنگ شیطان را به وسوسهٔ محض تبدیل کرده است.
...:
بیان اینکه شیطان با وسوسه در کمین مؤمنان نشسته است تا آنان را از ایمان به سوی کفر بازگرداند.
بیان ضعف شیطان در برابر اهل ایمان چنانکه جز وسوسه نتوانسته کار دیگری انجام دهد.
زیبنده‌ی مؤمن است که از وسوسه‌های شیطان رویگردانی کند و آن را دفع نماید.
مشروعیت تکبیر به هنگام مواجهه با آنچه نیکش می‌داند یا از آن خوشش آمده یا اموری شبیه به آن.
مشروعیت سؤال نمودن مسلمان از عالم در هر موردی که برای او محل اشکال و ایراد است.
بیشتر (5)
سنن ابی‌داوود (7/ 435) (5112) السنن الكبرى للنسائي (9/ 249) (10435).
شرح سنن أبي داود للعباد (580/ 28).
صحیح مسلم (1/ 119) (132).
شرح سنن أبي داود لابن رسلان (19/370).
ومرقاة الصعود (3/1301).