Skip to content

«آنکه در قرآن ماهر است با ملائکهٔ گرامی نیکوکار همراه است، و آنکه قرآن را می‌خواند و در آن لکنت دارد و برایش دشوار است، دو پاداش دارد»

از عایشه رضی‌الله‌عنها روایت است که رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرمودند:

«الْمَاهِرُ بِالْقُرْآنِ مَعَ السَّفَرَةِ الْكِرَامِ الْبَرَرَةِ، وَالَّذِي يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَيَتَتَعْتَعُ فِيهِ، وَهُوَ عَلَيْهِ شَاقٌّ، لَهُ أَجْرَانِ» یعنی: «آنکه در قرآن ماهر است با ملائکهٔ گرامی نیکوکار همراه است، و آنکه قرآن را می‌خواند و در آن لکنت دارد و برایش دشوار است، دو پاداش دارد».

«الْمَاهِرُ بِالْقُرْآنِ مَعَ السَّفَرَةِ الْكِرَامِ الْبَرَرَةِ، وَالَّذِي يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَيَتَتَعْتَعُ فِيهِ، وَهُوَ عَلَيْهِ شَاقٌّ، لَهُ أَجْرَانِ».

بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند
حديث صحيح
شرح

پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم خبر داده‌اند کسی که قرآن را می‌خواند و در حفظ آن قوی و در تلاوتش ماهر و چیره‌دست است، در آخرت این پاداش را دارد که جایگاهش همراه با ملائکهٔ سفیر، بزرگوار و نیکوکار باشد. همچنین بیان کرده‌اند کسی که قرآن را می‌خواند اما به دلیل ضعف در حفظ، در تلاوتش لکنت زبان دارد و با سختی و مشقت آن را به جا می‌آورد، اما با این وجود به آن پایبند است، دو پاداش دارد: یکی پاداش خواندن قرآن و دیگری پاداش سختی و تلاشی که در تلاوتش متحمل می‌شود.

از نکات این حدیث

تشویق به حفظ قرآن، چیره‌دستی در آن و تلاوت بسیارش برای رسیدن به اجر و ثواب، و بیان جایگاه والای کسی که چنین کند.

قاضی [عیاض] گفته است: معنای حدیث این نیست که پاداش کسی که با لکنت زبان می‌خواند، از پاداش فرد ماهر بیشتر است. بلکه فرد ماهر برتر و پاداشش بیشتر است؛ زیرا او همراه با فرشتگان سفیر است و پاداش‌های فراوانی دارد، و چنین جایگاهی برای دیگری ذکر نشده است. چگونه ممکن است کسی که به کتاب خدا و حفظ و اتقان و تلاوت بسیار و فهم آن، به اندازهٔ فرد ماهر اهمیت نداده تا در آن چیره‌دست شود، به [جایگاه] او برسد؟

ابن باز گفته است: کسی که قرآن را می‌خواند و در آن ماهر است، تلاوتش را نیکو انجام می‌دهد و آن را به خوبی حفظ کرده است، «همراه با فرشتگانِ سفیر، بزرگوار و نیکوکار» است. یعنی: زمانی [به این جایگاه می‌رسد] که آن را هم در گفتار و هم در کردار تلاوت کند، نه فقط تلاوتِ صِرف. به عبارت دیگر، هم تلاوتش را نیکو انجام دهد و هم به آن عمل کند و قائم به لفظ و معنای آن باشد.

منابع
بیشتر (18)

صحیح بخاری (6/ 166) (4937).

صحیح مسلم (1/ 549) (798).

بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين.

لسليم الهلالي (2/ 226).

تحفة الأحوذي بشرح جامع الترمذي.

لمحمد المباركفوري (8/ 174).

تطريز رياض الصالحين.

لفيصل آل مبارك (ص580).

شرح رياض الصالحين.

لابن عثيمين (4/ 639).

شرح كتاب التوحيد من صحيح البخاري.

لعبدالله الغنيمان (2/ 592).

فتح الباري بشرح صحيح البخاري.

لابن حجر العسقلاني (9/ 127).

كنوز رياض الصالحين.

لمجموعة من الباحثين (12/ 562).

نزهة المتقين شرح رياض الصالحين.

لمصطفى الخِن وغيره (1/ 740).