آنکه پیوند خویشاوندیاش را پیوسته میدارد، آن نیست که مقابله به مثل میکند [و اگر خویشاوندانش با او رابطه داشتند رابطهاش را با آنان حفظ میکند]، بلکه حفظ کنندهٔ صلهٔ رحم آن است که اگر [خویشاوند او] پیوند خویشاوندیاش را با او قطع کند، او این پیوند را پیوسته بدارد [و رابطهاش را قطع نکند]
از عبدالله بن عمرو رضی الله عنهما روایت است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند:
«لَيْسَ الْوَاصِلُ بِالْمُكَافِئِ، وَلَكِنِ الْوَاصِلُ الَّذِي إِذَا قُطِعَتْ رَحِمُهُ وَصَلَهَا»: «آنکه پیوند خویشاوندیاش را پیوسته میدارد، آن نیست که مقابله به مثل میکند [و اگر خویشاوندانش با او رابطه داشتند رابطهاش را با آنان حفظ میکند]، بلکه حفظ کنندهٔ صلهٔ رحم آن است که اگر [خویشاوند او] پیوند خویشاوندیاش را با او قطع کند، او این پیوند را پیوسته بدارد [و رابطهاش را قطع نکند]».
«لَيْسَ الْوَاصِلُ بِالْمُكَافِئِ، وَلَكِنِ الْوَاصِلُ الَّذِي إِذَا قُطِعَتْ رَحِمُهُ وَصَلَهَا».
پیامبر صلی الله علیه وسلم خبر میدهد که شخصی که صلهٔرحم و نیکی در حق خویشاوندان را کامل ادا میکند، آن نیست که نیکی را با نیکی پاسخ میدهد، بلکه نگهدارندهٔ کامل پیوند خویشاوندی کسی است که اگر دیگران رابطهٔ خویشاوندیشان را با او قطع کنند، او آن را پیوسته میدارد و اگر در حق او بدی کردند، بدیشان را با نیکی پاسخ میدهد.
المكافئ: الذي يكافئهم على صلتهم له، إن وصلوه وصلهم وإن قطعوه قطعهم.
وصلها: برها وأحسن إليها.
صلهٔ رحم معتبر شرعی آن است که پیوند خویشاوندی را با کسانی که این پیوند را قطع کردهاند، پیوسته دارید؛ و از کسی که به شما ظلم کرده، درگذرید؛ و به کسی که شما را محروم نموده، عطا کنی، نه آنکه رابطهات نوعی مقابله به مثل و جبران نیکی باشد.
صله رحم با خیر و خوبی رساندن در حد توان میباشد، چه در قالب مالی باشد یا دعا و امر به معروف و نهی از منکر و مانند آن؛ و دور نمودن شر و بدی از آنان در حد توان.
بیشتر (9)
صحیح بخاری (8/ 6) (5991).
منار القاري شرح مختصر صحيح البخاري.
لحمزة محمد قاسم (5/ 242).
بهجة الناظرين.
لسليم الهلالي (1/ 397).
نزهة المتقين.
لمصطفى الخن وغيره (1/ 311).
شرح رياض الصالحين.
لابن عثيمين (3/ 190).
استناد شده در کتابها
6 کتابهابیشتر (6)
- رياض الصالحينرياض الصالحين مع فوائد وهدايات - 2«لَيْسَ الْوَاصِلُ بالمكافئِ، وَلكِنَّ الوَاصِلَ الَّذِي إذَا قَطَعَتْ رَحِمُهُ وَصَلَهَا».
- قاموس الكبائر موسوعة الكبائر - المجموعة الأولى«لَيْسَ الوَاصِلُ بِالْمُكَافِئِ، وَلَكِنَّ الوَاصِلَ الَّذِي إِذَا قُطِعَتْ رَحِمُهُ وَصَلَهَا» [137].
- قاموس الكبائر«لَيْسَ الوَاصِلُ بِالْمُكَافِئِ، وَلَكِنَّ الوَاصِلَ الَّذِي إِذَا قُطِعَتْ رَحِمُهُ وَصَلَهَا» [137].
- مجموعة زاد التربية الإسلامية (1)، والسيرة النبوبة (1)، والعقيدة (1)، والفقه (1)التربية الأسلامية 1«ليْس الواصِلُ بِالْمُكافِئ، ولكِنِ الواصِلُ الّذِي إِذا قُطِعتْ رحِمُهُ وصلها»
- مجموعة زاد الحديث(2)1«ليس الواصِلُ بالمكافِئ، ولكن الواصل الذي إذا قُطِعت رَحِمُهُ وَصَلَها»
- نبراس طالب (1)1«لَيْسَ الوَاصِلُ بِالْمُكَافِئِ، وَلَكِنِ الوَاصِلُ الَّذِي إِذَا قُطِعَتْ رَحِمُهُ وَصَلَهَا»