Encyclopedia of Prophetic Hadiths

«buleen di giñ ci yi ñuy jaamu te du Yàlla, buleen di giñ it ci seen i baay».

Nekkoon nanu fi Yonnente bi -yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc-, mu xool weer wi ci genn guddi -guddi yu leer yi- daal di wax ne: " yéen de dangeen gis seen Boroom kem ni ngeen di gise weer wii, te du ngeen buuxante ngir gis ko, bu ngeen manee ba deesu leen not ci jullig fajar njëkk jant bi di fenk ak njëkk muy so defleen ko" mu daal di jàng: "{nanga sàbbaal sa Boroom njëkk fenkug jànt bi ak njëkk so ga}"

«amul benn boroom wurus du caagine xaalis, te du joxe àqam, lu dul ne bu bis-pénc baa dees na ko lalal ay lali xeeri sawara, tàngal ko ca sawaraw Jahannama, diko paase ca wetam ga ak jëham ba ak ndiggam la, teg ca saa bu seddee rekk ñu delloo ko ca, ci bis bob ab nattaleem moo ngi toll ni juróom-fukki junniy at, ba keroog ñuy àtte diggante jaam ñi, mu gis yoonam, benn mu jëm àjjana, walla mu jëm sawara».

Toogoon nanu fi Yonente Yàlla bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc, ak Abuu Bakar ak Umar nu nekk ci mbooloo, Yonente jug dem, daal di yeex a ñëw, ba nu ragal ñu dogaale ko wolif nun, nu tëb jug, ma nekk ki njëkk a tëb jëm ci moom, ma génn di wër Yonente Yàlla bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc ba ma mujj ñëw ci benn miiru ansaar Banii Najjaar yi, ma wër ko ba xam ndax dinaa fa gis ab bunt? gisuma ko, fa saasa am yol daal di dugg si ci Miir bi jóge ca teenu Xaarijata -am yol mooy am walangaan- ma tëb, ma dugg fi Yonente Yàlla bi, mu wa ne: "kan la Abuu Hurayrata" ma ne : waaw yaw Yonente Yàlla bi, mu ne: "lan mooy sa mbir?" Ma ne ko: dangaa nekkoon sunu biir, nga jug dem daal di Yeex a ñëw, ñu ragal nu dogaale la wolif nun, ñu jàq daal di tëb, man maa njëkk a tëb, te nit ña a ngi sama ginnaaw, mu ne: "yaw Abuu Hurayrata" daal di may jox ñaari dàllam, daal di ne: "yóbbul sama dàll yii koo dajeel ci ginnaaw miir bii, te muy seede ne amul kenn ku ñu war a jaamu ku dul Yàlla di ku am kóolute ci xolam, nanga ko bégal ci Àjjana", ki ma njëkk a dajeel mooy Umar, mu ne ma: waaw ñaari dàll yii nag yaw Abuu Hurayrata? Ma ne ko lii de ñaari dàlli Yonente Yàlla bi la moo ma yónni jox ma ko ne ma ku ma dajeel muy seede ne amul kenn ku ñu war a jaamu ku dul Yàlla mu am kóolute ci xolam ma bégal ko ci Àjjana, Umar door loxoom ci diggante sama ñaari ween yi, ma detteelu, mu ne ma dellul yaw Abuu Hurayrata, ma dellu ci Yonente Yàlla bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc ma yiket daad di jooy, Umar jiital ma topp sama ginnaaw, Yonente bi daal di ne: "lu la jot yaw Abuu Hurayrata?" Ma ne ko: damaa daje ak Umar ma xibaar ko li nga ma yónni mu dóor ma dóor bu tar ci sama dënn ma detteelu, mu ne ma: dellul, Yonnente bi ne ko: "lan moo la yóbbe li nga def?" Mu ne: yaw Yonente Yàlla bi jote naa la sama baay ak sama yaay, ndax yaa yónni Abuu Hurayrata jox ko sa dàll yi ci ne ku mu dajeel muy kuy seede ne amul kenn ku ñu war a jaamu ku dul Yàlla di ku ci am kóolute ci xolam mu bégal ko ci Àjjana? Mu ne ko: "waaw", Umar ne ko: bu ko def, ndax damaa ragal nit ñi sukkandiku ci, bàyyileen ñu jëf, Yonente Yàlla bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc daal di ne "kon bàyyileen".

«Yàlla dina musal nit ci samaw xeet ci kanamu mbindéef yépp ëllëg bis-pénc, mu génneel ko juróom ñeent fukk ak juróom ñeenti téere, téere bune dana toll fa gisu bët yam, ñu ne ko: Ndax dagay weddi dara ci lii ? Ndax samay bindkat dañu laa tooñ ? Mu ne ko: Déedéet yaw Boroom bi. Mu ne ko: ndax kon am nga ngànt ? Mu ne ko: Déedéet yaw Boroom bi, Mu ne ko: ahakay, am nga fi nun aw yiw, te fii tay kenn du la fi tooñ, ñu génne ag kayit gog la ca nekk mooy: Seede naa ne amul kenn ku ñu war a jaamu ku dul Yàlla, Maa ngi seede ni Mohammat jaamam la di Yónenteem. Ñu ne ko: indil sa màndaxekaay, muy wax naan: ay sama Boroom lu kayit wii di jariñ ci wetu téere yii ? Ñu ne ko: kenn du la fi tooñ, nee na: ñu teg téere yi ci genn wàll, teg kayit wi ci geneen wàll, téere yi tasaaro, kayit wa daal di diis nit téere ya, dara du diis ci wetu turu Yàlla».

«ci sama mujjuw xeet wi dana am ay nit yu leen di wax lu ngeen masuta dégg yéen ak séen i baay, nangeen leen moytu».

Wax naa : yaw Yónente Yàlla bi, wax ma ci Lislaam wax joo xam ne duma ko laaj kenn ku dul yaw, mu ne ma : "waxal gëm naa Yàlla, te jub kocc".

«dangeen topp yooni ña leen jiitu woon, sibre ak sibre, loxo ak loxo, ba bu ñu duggoon ci paxum mbëtt ngeen topp leen ca" nu ne ko: yaw Yonnente Yàlla bi, ndax Yahuut yi la ak nasaraan yi? Mu ne: "bu dul ñoom ñan la?».