Mirası hak sahiplerine veriniz. Geriye ne kalırsa, en yakın erkek akrabaya aittir
İbni Abbas -radıyallahu anhuma-’dan rivayet edildiğine göre, Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:
«Mirası hak sahiplerine veriniz. Geriye ne kalırsa, en yakın erkek akrabaya aittir.»
«أَلْحِقُوا الفَرَائِضَ بِأَهْلِهَا، فَمَا بَقِيَ فَلِأَوْلَى رَجُلٍ ذَكَرٍ».
Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-, mirası paylaştırma görevini üstlenen kimselere mirası hak edenlere Allah Teâlâ'nın istediği gibi dine uygun bir şekilde adilce paylaştırmalarını emretmiştir. Buna göre, Allah’ın Kitabı’nda belirlenmiş pay sahiplerine payları verilir. Bunlar: üçte iki, üçte bir, altıda bir, yarım, dörtte bir ve sekizde birdir. Bu paylar verildikten sonra geriye kalan kısım ise, ölüye erkekler arasından en yakın olana verilir. Bunlara ‘asabe’ denir.
Bu hadis, mirasın taksiminde temel bir kuraldır.
Farz payların taksimi, öncelikle farz pay sahipleriyle başlanarak yapılır.
Hisseler dağıtıldıktan sonra kalan kısım asabe olan kimselere kalır.
Asabede yakın olanın öne alınması esastır. Bu sebeple baba gibi yakın bir asabe varken, amca gibi daha uzak bir asabe mirasçı olamaz.
Farz paylar mirasın tamamını kapsadığı takdirde, asabeye hiçbir pay düşmez; yani mirastan geriye hiçbir şey kalmamış olur.
Sahih-i Buhârî (8/ 152) (6737).
Sahih-i Müslim (3/ 1233 - 1234) (1615).
Daha Fazla (8)
فتح الباري.
لابن حجر (12/ 28).
الإلمام بشرح عمدة الأحكام.
لإسماعيل الأنصاري (2/ 53).
تيسير العلام شرح عمدة الأحكام.
لعبد الله البسام (ص554).
خلاصة الكلام شرح عمدة الأحكام.
لفيصل آل مبارك (ص276).