«Bazı kimselere ne oluyor ki, namazlarında gözlerini gökyüzüne dikiyorlar?» Sonra sözünü daha da şiddetlendirdi ve; «Ya bundan vazgeçerler, ya da gözlerinin nuru alınır da kör olurlar.»
Enes b. Mâlik -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre şöyle demiştir: Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:
«Bazı kimselere ne oluyor ki, namazlarında gözlerini gökyüzüne dikiyorlar?» Sonra sözünü daha da şiddetlendirdi ve; «Ya bundan vazgeçerler, ya da gözlerinin nuru alınır da kör olurlar.»
«مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ فِي صَلاَتِهِمْ»، فَاشْتَدَّ قَوْلُهُ فِي ذَلِكَ، حَتَّى قَالَ: «لَيَنْتَهُنَّ عَنْ ذَلِكَ أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُهُمْ».
Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-, namaz kılarken veya başka bir şekilde gözlerini göğe kaldıranları uyarmıştır. Daha sonra bu davranışı yapanlara yönelik uyarısını ve tehdidini daha da şiddetlendirmiş; gözlerinin ansızın alınmasından, yani görme nimetini bir anda kaybetmelerinden endişe ettiğini bildirmiştir. Öyle ki, onlar farkına bile varmadan gözleri alınmış ve görme nimetini yitirmiş olabilirler.
Bu olay, Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- davetteki güzel üslubunu ve hakkı açıklamadaki hikmetini göstermektedir. Çünkü hatayı yapan kişiyi açıkça teşhir etmemiştir. Zira asıl amaç hakkı ortaya koymak ve açıklamaktır; bu da gerçekleşmiştir. Ayrıca bu yöntem, hatayı yapan kimsenin kusurunu örtmeye daha uygundur ve nasihatin kabul edilmesine de daha çok vesile olur.
Bu hadis, namaz sırasında gözleri göğe kaldırmanın kesin olarak yasaklandığını ve bunu yapanlar için ağır bir tehdidin söz konusu olduğunu göstermektedir.
Avnü'l-Ma'bûd adlı eserde şöyle demiştir: Bunun (yasaklanmasının) gerekçesi şudur: Kişi gözünü göğe diktiğinde, kıble yönünden dışarı çıkmış; hem kıbleden hem de namazın (gerektirdiği huşû ve) heyetinden yüz çevirmiş olur.
Gözleri yukarı kaldırmak, namazda olması gereken huşuya aykırıdır.
Namazın önemi ve namaz kılanın, namaz sırasında Allah -Azze ve Celle-'ye karşı kusursuz bir ahlak sergilemesinin gerekliliği ifade edilmiştir.
Sahih-i Buhârî (1/ 150) (750).
Daha Fazla (8)
كشاف القناع عن متن الإقناع.
لمنصور بن يونس البهوتي (2/ 404).
توضيح الأحكام شرح بلوغ المرام.
لعبد الله البسام (2/ 101).
فتح ذي الجلال والإكرام شرح بلوغ المرام.
لابن عثيمين (1/ 587).
منار القاري شرح مختصر صحيح البخاري.
لحمزة قاسم (2/ 159).