Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-, günah olmadığı müddetçe iki seçenek arasında muhayyer bırakıldığında (serbest kılındığında) mutlaka o iki işin en kolay olanını seçerdi. Eğer o iş günah ise, insanların ondan en uzak duranı kendisi olurdu.
Müminlerin annesi Âişe -radıyallahu anha-'dan rivayet edildiğine göre, o şöyle demiştir:
Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-, günah olmadığı müddetçe iki seçenek arasında muhayyer bırakıldığında (serbest kılındığında) mutlaka o iki işin en kolay olanını seçerdi. Eğer o iş günah ise, insanların ondan en uzak duranı kendisi olurdu. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-, Allah’ın koyduğu sınırlar çiğnenmedikçe asla kendi şahsı için intikam almamıştır. Allah’ın bir haramı çiğnendiğinde ise, Allah için onun cezasını uygulardı.
مَا خُيِّرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَمْرَيْنِ إِلَّا أَخَذَ أَيْسَرَهُمَا، مَا لَمْ يَكُنْ إِثْمًا، فَإِنْ كَانَ إِثْمًا كَانَ أَبْعَدَ النَّاسِ مِنْهُ، وَمَا انْتَقَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِنَفْسِهِ إِلَّا أَنْ تُنْتَهَكَ حُرْمَةُ اللَّهِ، فَيَنْتَقِمَ لِلَّهِ بِهَا.
Müminlerin annesi Aişe -radıyallahu anha-, Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-'in bazı ahlakî davranışlarından haber vermiştir. Bahsettiklerinden bir kısmı da şöyleydi: Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in iki iş arasında seçim yapmak durumunda kaldığında, bir günah olmadığı sürece mutlaka en kolay olanı seçerdi. Eğer en kolay olan bir günah barındırıyorsa, o zaman insanlar arasında ondan en uzak duranı o olur ve daha zor olanı seçerdi. Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- kendi şahsı için asla kimseyi cezalandırmazdı. Bilakis hakkından feragat eder, affederdi. Ancak Allah'ın yasakları çiğnendiğinde, Allah için cezalandırırdı. O, insanlar arasında Allah için en çok öfkelenen insandı.
Bir günah içermediği sürece, işlerin arasından en kolay olanını seçmek müstehaptır.
Hadiste, İslam dininin kolaylığı ifade edilmiştir.
Allah Teâlâ'nın rızasını kazanmak için Allah adına öfkelenmenin meşru olduğu haber verilmiştir.
Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in yumuşak huyluluğu, sabrı ve Allah’ın koyduğu sınırların uygulanmasında hakkı gözetip kararlılıkla hareket etmesi ifade edilmiştir.
İbn Hacer -rahimehullah- şöyle demiştir: Hadiste, zor olanı bırakmak, kolay olana razı olmak ve mecbur kalınmayan şeylerde ısrar etmeyi terk etmek vardır.
Allah Teala'nın hakları dışında, affedici olmak teşvik edilmiştir.
Sahih-i Buhârî (4/ 189) (3560).
Sahih-i Müslim (4/ 1813) (2327).
Daha Fazla (5)
فتح الباري لابن حجر (575/6).
شرح صحيح مسلم (83/15).
كنوز رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (601/9).
شرح رياض الصالحين لابن عثيمين (587/3).
Kitaplarda geçtiği yerler
2 KitaplarDaha Fazla (2)
- الحقيقة المُبْهِرَة في العلاقة بين الإسلام والإنسان(وما خُيِّر رسول الله صلى الله عليه وسلم بين أمرين إلا أخذ أيسرهما، ما لم يكن إثماً، فإن كان إثماً كان أبعد الناس منه)[173].
- مشروع المنهج التعليميمادة الحديث مستوى 1«مَا خُيِّرَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بَيْنَ أَمْرَيْنِ إِلَّا أَخَذَ أَيْسَرَهُمَا، مَا لَمْ يَكُنْ إِثْمًا، فَإِنْ كَانَ إِثْمًا كَانَ أَبْعَدَ النَّاسِ مِنْهُ، وَمَا انْتَقَمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لِنَفْسِهِ إِلَّا أَنْ تُنْتَهَكَ حُرْمَةُ اللهِ، فَيَ