ผู้ใดที่ศึกษาหาวิชาความรู้ซึ่งเป็นความรู้ที่มีเป้าหมายเพื่อแสวงหาความโปรดปรานจากอัลลอฮ์ แต่เขาไม่ได้ศึกษาเพื่ออื่นใดนอกจากเพื่อจะได้รับค่าตอบแทนในโลกดุนยา แน่นอนเขาจะไม่ได้รับกลิ่นไอของสวนสวรรค์ในวันกิยามะฮ์
จากอบูฮุร็อยเราะฮ์ เราะฎิยัลลอฮุอันฮุ กล่าวว่า: ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม กล่าวว่า:
"ผู้ใดที่ศึกษาหาวิชาความรู้ซึ่งเป็นความรู้ที่มีเป้าหมายเพื่อแสวงหาความโปรดปรานจากอัลลอฮ์ แต่เขาไม่ได้ศึกษาเพื่ออื่นใดนอกจากเพื่อจะได้รับค่าตอบแทนในโลกดุนยา แน่นอนเขาจะไม่ได้รับกลิ่นไอของสวนสวรรค์ในวันกิยามะฮ์
«مَنْ تَعَلَّمَ عِلْمًا مِمَّا يُبْتَغَى بِهِ وَجْهُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ لَا يَتَعَلَّمُهُ إِلَّا لِيُصِيبَ بِهِ عَرَضًا مِنَ الدُّنْيَا لَمْ يَجِدْ عَرْفَ الْجَنَّةِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ» يَعْنِي رِيحَهَا.
ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม ได้ชี้แจงว่า ผู้ใดเรียนรู้ศาสตร์ศาสนา ซึ่งโดยพื้นฐานแล้วมีเป้าหมายเพื่อแสวงหาความพึงพอพระทัยจากอัลลอฮ์ แต่เขากลับเรียนเพื่อหวังผลประโยชน์ทางโลก เช่น ทรัพย์สิน หรือเกียรติยศ เขาจะไม่ได้กลิ่นสวรรค์ในวันกิยามะฮ์
การแสวงหาความรู้จำเป็นต้องมีอิคลาศเพื่ออัลลอฮ์ และศาสนาได้ส่งเสริมอย่างชัดเจนให้ผู้เรียนมีเจตนาบริสุทธิ์ในการศึกษา
การเตือนอย่างรุนแรงไม่ให้ใช้ความรู้ศาสนาเพื่อโอ้อวด หรือเป็นเครื่องมือแสวงหาผลประโยชน์ทางโลก เพราะการกระทำเช่นนั้นถือเป็นบาปใหญ่
ผู้ใดแสวงหาความรู้เพื่ออัลลอฮ์ตะอาลา แล้วโลก (ทรัพย์สินหรือผลประโยชน์ทางโลก) ตามมาในภายหลัง ก็เป็นสิ่งที่เขาสามารถรับไว้ได้ และจะไม่เป็นอันตรายแก่เขา
อัซ-ซินดีย์ กล่าวว่า: คำพูดของท่านนบี ที่ว่า (อัรฟะ อัล-ญันนะฮ์): กลิ่นสวรรค์เป็นการเน้นย้ำอย่างรุนแรงถึงการที่เขาถูกห้ามเข้าสวรรค์ เพราะแท้จริงแล้ว ผู้ใดที่ไม่แม้แต่จะได้กลิ่นของสิ่งหนึ่งสิ่งใด ก็ย่อมไม่มีทางได้สัมผัสหรือได้รับสิ่งนั้น
ผู้ใดเรียนรู้วิชาความรู้ซึ่งโดยหลักแล้วเป็นสิ่งที่พึงแสวงหาเพื่อความโปรดปรานของอัลลอฮ์ แต่เขากลับเรียนเพื่อหวังงาน หรือเพื่อวัตถุประสงค์อื่นใด เขาจำเป็นต้องขอเตาบะฮฺตัว (สำนึกผิดกลับตัว) ต่ออัลลอฮ์จากการกระทำนั้น และอัลลอฮ์จะทรงลบล้างเจตนาอันเสื่อมเสียที่เคยมี เพราะพระองค์คือผู้ทรงความกรุณาอย่างยิ่ง ผู้ทรงพระเมตตาอันไพศาล
คำเตือนนี้สำหรับผู้แสวงหาความรู้ทางศาสนาเท่านั้น ส่วนผู้ที่แสวงหาความรู้ทางโลก เช่น วิศวกรรม เคมี และอื่นๆ เพื่อประโยชน์ในโลกนี้ ก็ถือว่าเจตนาของเขาเหมาะสมกับวัตถุประสงค์ของเขา
สุนัน อบูดาวูด (5/ 504) (3664).
สุนัน อิบนุมาญะฮ์ (1/ 169) (252).
มุสนัดอิหม่ามอะห์มัด (14/ 169) (8457).
เพิ่มเติม (12)
شرح رياض الصالحين.
لابن عثيمين (2/ 477).
كنوز رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (16/ 507).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (2/ 957).
بهجة الناظرين.
لسليم الهلالي (2/ 447).
عون المعبود شرح سنن أبي داود.
العظيم آبادي (10/ 70).
حاشية السندي على سنن ابن ماجه.
لمحمد التتوي (1/ 110).
อ้างอิงในหนังสือ
3 หนังสือเพิ่มเติม (3)
- الخطب المنبريةموسوعة الخطب المنبرية (القسم الأول)«مَنْ تَعَلَّمَ عِلْمًا مِّمَّا يُبْتَغَىٰ بِهِ وَجْهُ اللَّهِ، لَا يَتَعَلَّمُهُ إِلَّا لِيُصِيبَ بِهِ عَرَضًا مِنَ الدُّنْيَا، لَمْ يَجِدْ عَرْفَ الْجَنَّةِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ - يَعْنِي: رِيحَهَا-»؛
- رياض الصالحينرياض الصالحين مع فوائد وهدايات - 6«مَنْ تعلَّمَ علماً ممَّا يُبْتغىٰ به وجهُ الله _عز وجل_ لا يتعلَّمُهُ إلا ليُصيبَ به عَرَضاً من الدُّنيا لم يجد عَرْفَ الجَنَّة يومَ القيامةِ» يَعني: ريحَها.
- رياض الصالحينرياض الصالحين مع فوائد وهدايات - 7«مَنْ تعلَّم علماً ممَّا يُبْتَغَىٰ به وجهُ الله _عز وجل_ ، لا يتعلمهُ إلَّا ليصيبَ بهِ عَرَضاً منَ الدُّنيا، لم يجدْ عَرْفَ الجنَّة يومَ القيامة» يعني: ريحها.