“ప్రాచీన ప్రవచనాల నుండి ప్రజలు నేర్చుకున్న విషయాలలో ఒకటి: “(ఆ పనిలో) సిగ్గు, అవమానం ఏమీ లేకపోయినట్లైతే, మీకు నచ్చినది చేయండి.”
అబూ మస్ఊద్ ఉఖ్'బహ్ ఇబ్నె అమర్ అల్ అన్సారీ అల్ బద్'రియ్యి రదియల్లాహు అన్హు ఉల్లేఖన, రసూలుల్లాహ్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా పలికినారు:
“ప్రాచీన ప్రవచనాల నుండి ప్రజలు నేర్చుకున్న విషయాలలో ఒకటి: “(ఆ పనిలో) సిగ్గు, అవమానం ఏమీ లేకపోయినట్లైతే, మీకు నచ్చినది చేయండి.”
«إِنَّ مِمَّا أَدْرَكَ النَّاسُ مِنْ كَلاَمِ النُّبُوَّةِ الأُولَى: إِذَا لَمْ تَسْتَحْيِ فَاصْنَعْ مَا شِئْتَ».
ఈ హదీథులో ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా తెలియజేస్తున్నారు: పూర్వపు ప్రవక్తల ఆదేశాలను ప్రజలు తమలో తాము వ్యాపింపజేసుకునేవారు; ఆ విధంగా అవి శతాబ్దాల తరబడి ఒక శతాబ్దం తరువాత మరొక శతాబ్దానికి తరువాతి తరాల వారికి వారసత్వంగా సంక్రమిస్తూ వచ్చేవి; చివరికి అవి ఈ ఉమ్మత్ యొక్క తొలితరం వారికి చేరాయి; వాటిలో ఒకటి: ముందుగా నీవు ఏమి చేయాలనుకుంటున్నావో చూడు; అది అవమానకరమైనది, సిగ్గుపడవలసినది కానట్లైతే, అపుడు ఆ పని చేయి; ఒకవేళ అది అవమానకరమైనది, సిగ్గుపడవలసిన పని అయినట్లైతే దానిని వదిలివేయి; ఎందుకంటే అవమానకరమైన పనుల నుండి మనలను నిరోధించేది సచ్ఛీలత, మరియు అణకువ. కనుక అణకువ మరియు సచ్ఛీలత లేని వారు ప్రతి అశ్లీల కార్యములో మరియు ప్రతి చెడులో, ప్రతి దుష్కర్మలో మునిగి పోతారు.
సచ్ఛీలత, మరియు వినయం ఉన్నతమైన నైతికతకు పునాది.
సచ్ఛీలత, అణకువ మరియు వినయం అనేవి ప్రవక్తల (వారందరిపై అల్లాహ్ యొక్క శాంతి కురియుగాక) లక్షణం, వారి నుండి క్రింది తరాల వరకు ప్రసరిస్తూ వచ్చిన విషయాలలో అవి కూడా ఉన్నాయి.
సచ్ఛీలత, నిరాడంబరత అనేవి ముస్లింను అందమైన మరియు అలంకారప్రాయమైన ఆచరణలను చేయడానికి; అపవిత్రము మరియు అవమానకరమైన వాటిని వదిలిపెట్టడానికి ప్రోత్సహిస్తుంది.
ఇమాం అన్నవవీ ఇలా అన్నారు: "ఇక్కడ ఆదేశం ఒక పనిని చేయడానికి లేదా దానిని వదిలివేయడానికి సంబంధించిన అనుమతిని సూచిస్తుంది; అంటే, మీరు ఒక పని చేయాలనుకుంటే, అది అల్లాహ్ మరియు ప్రజల ముందు మిమ్మల్ని సిగ్గు పడేలా చేయకపోతే, దాన్ని చేయండి; లేకపోతే, అది చేయవద్దు. ఇది ఇస్లాం ధర్మం యొక్క మూలనియమం. అంటే ఆదేశించబడిన వాటిని, అనగా ‘ఫరాయిజ్’ (వాజిబాత్) మరియు ‘సున్నత్’లను, వదలివేయడం గురించి సిగ్గుపడాలి మరియు నిషేధించబడిన వాటిని, అనగా ‘హరాం’ మరియు ‘మక్రూహ్’ విషయాలను చేయడం గురించి సిగ్గుపడాలి. ఇక్కడ అనుమతి ఉన్న విషయం ఏమిటంటే: ఒక పనిని వదిలి వేయడం సిగ్గుమాలిన పని అయితే ఎలాగైతే సిగ్గుపడతామో అదే విధంగా ఒక పనిని చేయడానికి సిగ్గుపడవలసి వస్తే, సిగ్గుపడడానికి అనుమతి ఉన్నది. ఈ విధంగా ఈ హదీథు ఐదు ఆదేశాలను కలిగి ఉన్నది. దీనిని గురించి కొందరు ఉలమాలు ఇలా అన్నారు: “ఇక్కడ ఆదేశము యొక్క అర్థము ఒక హెచ్చరిక”; అంటే సచ్ఛీలత నీ నుండి దూరం అయిపోతే నీకు ఇష్ఠమైనది నీవు చేయి, అపుడు అల్లాహ్ దానికి తగినట్లు నిన్ను శిక్షిస్తాడు. మరికొందరు ఉలమాలు ఇలా అన్నారు: “ఇది ఒక ప్రకటనను పోలిన ఆదేశము; అంటే ఎవరిలోనైతే సచ్ఛీలత, అణకువ, వినయం ఉండవో అతడు తనకు ఇష్టం వచ్చిన దానిని చేస్తాడు.
సహీహ్ అల్ బుఖారీ. (8/ 29) (6120).
ఇంకా (6)
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (2/ 1252).
تطريز رياض الصالحين.
لفيصل آل مبارك (ص1045).
شرح رياض الصالحين.
لابن عثيمين (6/ 656).
గ్రంథాలలో ఉల్లేఖించబడింది
5 గ్రంథాలుఇంకా (5)
- الله -جل جلاله- أنيس المحبين وملاذ القاصدين«إِنَّ مِـمَّا أَدْرَكَ النَّاسُ مِنْ كَلاَمِ النُّـبُوَّةِ الأُولَى: إِذَا لَمْ تَسْتَحِ فَاصْنَعْ مَا شِئْتَ»
- رياض الصالحينرياض الصالحين مع فوائد وهدايات - 8«إنَّ ممَّا أدْرَكَ النَّاسُ من كَلام النُّبُوَّة الأولىٰ: إذَا لَمْ تَسْتَحِ فَاصْنَعْ مَا شئْتَ».
- مجموعة زاد الحديث(3)1«إِنَّ مِمَّا أَدْرَكَ النَّاسُ مِنْ كَلاَمِ النُّبُوَّةِ الأولى: إِذَا لَمْ تَسْتَحِ فَاصْنَعْ مَا شِئْتَ»
- مشروع منهاج زادكزادك معلم 2«إِنَّ مِمَّا أَدْرَكَ النَّاسُ مِنْ كَلَامِ النُّبُوَّةِ الأُولَى: إِذَا لَمْ تَسْتَحِ فَاصْنَعْ مَا شِئْتَ»
- مشروع منهاج زادكزادك 2 طالب نهائي«إِنَّ مِمَّا أَدْرَكَ النَّاسُ مِنْ كَلَامِ النُّبُوَّةِ الأُولَى: إِذَا لَمْ تَسْتَحِي فَاصْنَعْ مَا شِئْتَ»