«کسی که حق مسلمانی را با سوگند دروغ تصاحب کند، الله دوزخ را بر او واجب نموده و بهشت را بر او حرام می گرداند». مردی پرسيد: ای رسول الله، حتی اگر چيزِ اندکی باشد؟ فرمودند: «اگرچه چوبِ مسواکی باشد».
از ابو امامه اياس بن ثعلبه ی حارثی رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمودند:
«کسی که حق مسلمانی را با سوگند دروغ تصاحب کند، الله دوزخ را بر او واجب نموده و بهشت را بر او حرام می گرداند». مردی پرسيد: ای رسول الله، حتی اگر چيزِ اندکی باشد؟ فرمودند: «اگرچه چوبِ مسواکی باشد».
«مَنِ اقْتَطَعَ حَقَّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ بِيَمِينِهِ، فَقَدْ أَوْجَبَ اللهُ لَهُ النَّارَ، وَحَرَّمَ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ» فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ: وَإِنْ كَانَ شَيْئًا يَسِيرًا يَا رَسُولَ اللهِ؟ قَالَ: «وَإِنْ قَضِيبًا مِنْ أَرَاكٍ».
رسول الله صلی الله علیه وسلم هشدار می دهد که هرکس حق برادر مسلمانش را با سوگند دروغ و ناحق تصاحب کند، جزا اش او مستحق آتش دوزخ، و محروم شدن از بهشت است، و آن از گناهان کبیره است. در این میان مردی گفت: ای رسول الله، اگر چیزی که بر آن سوگند یاد شده چیز اندکی باشد؟ رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: هرچند چوبِ مسواکی باشد که از درخت اراک گرفته می شود.
هشدار از گرفتن حقوق دیگران، و حرص ورزی به ادای آن به صاحبانش هرچند اندک باشد، و این که فیصلۀ اشتباه حاکم به انسان اباحت نمی بخشد آنچه که از او نیست.
نووی می گوید: شدت تحریم حقوق مسلمانان، و این که میان حق اندک و زیاد فرقی نیست؛ بنابر قول او صلی الله علیه وسلم: "وإن قضيبًا من أراك"، «اگرچه چوبِ مسواکی باشد».
نووی میگوید: این مجازات برای کسی است که حق مسلمانی را گرفته باشد و قبل از توبه بمیرد، اما کسی که توبه نموده و از کارکرد خود ابراز پشیمانی نماید و حق را به صاحبش برگرداند و از او طلب حلالیت کند و عزم نماید که به این کار بر نمی گردد، گناه از او ساقط می شود.
قاضی می گوید: علت ویژه نمودن مسلمان این است که آنان مخاطب و عموم تعامل کننده گان در شریعت هستند، این طور نیست که غیر مسلمان با آنان متفاوت هستند، بلکه حکم حقوق غیر مسلمان همان حکم حقوق مسلمان است.
نووی می گوید: دروغ، خبر دهی از چیزیست که خلاف آنچه که هست باشد، خواه از روی قصد باشد خواه از روی اشتباه، خواه خبر از گذشته باشد و یا از آینده.
بیشتر (5)
صحیح مسلم. (1/ 122) (137).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (1/ 239).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين.
لسليم الهلالي (1/ 309).
استناد شده در کتابها
3 کتابهابیشتر (3)
- الخطب المنبريةموسوعة الخطب المنبرية (القسم الثالث)«مَنِ اقْتَطَعَ حَقَّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ بِيَمِينِهِ (أي: بِالْحَلِفِ كَذِبًا)، فَقَدْ أَوْجَبَ اللَّهُ لَهُ النَّارَ، وَحَرَّمَ عَلَيْهِ الجَنَّةَ»، فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ: وَإِنْ كَانَ شَيْئًا يَسِيرًا يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: «وَإِنْ قَضِي
- حكم المستهزئين بالأنبياء والمرسلين«مَنِ اقْتَطَعَ حَقَّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ بِيَمِينِهِ، فَقَدْ أَوْجَبَ اللَّهُ لَهُ النَّارَ وَحَرَّمَ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ». فَقَالٌوا: وَإِنْ كَانَ شَيْئًا يَسِيرًا يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: «وَإِنْ قَضِيبًا مِنْ أَرَاكٍ».
- قاموس الكبائرموسوعة الكبائر - المجموعة الرابعة«مَنِ اقْتَطَعَ حَقَّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ بِيَمِينِهِ فَقَدْ أَوْجَبَ اللَّهُ لَهُ النَّارَ، وَحَرَّمَ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ» فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ: وَإِنْ كَانَ شَيْئًا يَسِيرًا يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: «وَإِنْ قَضِيبًا مِنْ أَرَاكٍ»[95].