Encyclopedia of Prophetic Hadiths

زه‌لامه‌كی گۆت: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؛ ئه‌رێ دێ لێپرسین د گه‌ل مه‌ هێته‌ كرن ژ به‌ر وان تشتێن مه‌ ل سه‌رده‌مێ نه‌زانینێ (به‌ری موسلمانبوونێ) ئه‌نجامداین؟ گۆت: ((هه‌ر كه‌سێ د ئیسلامێدا (پشتی موسلمان بووی) باشییێ بكه‌ت؛ لێپرسین د گه‌ل ناهێته ‌كرن ژ به‌ر وان تشتێن ل سه‌رده‌مێ نه‌زانینێ (به‌ری موسلمانبوونێ) ئه‌نجامداین، به‌لێ هه‌ر كه‌سێ د ئیسلامێدا خرابی و گونه‌هێ بكه‌ت؛ دێ لێپرسینا كارێن به‌رێ و یێن دویماهیكێ هه‌مییان د گه‌ل هێته‌ كرن)).

من پرسیار ژ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) كر: كیژ كریار ل ده‌ڤ خودێ ژ هه‌مییان خۆشتڤیتره‌؟ گۆت: ((نڤێژ د ده‌مێ وێدا))، گۆت: پاشی كیژ؟ گۆت: ((پاشی باشبوون د گه‌ل دایك و بابان))، گۆت: پاشی كیژ؟ گۆت: ((جیهاد د ڕێكا خودێدا)). ئبن مه‌سعوودی گۆت: ئه‌ڤه‌ هه‌می بۆ من گۆتن و ئه‌گه‌ر من پرسیارێن زێده‌تر ژی كربان دا بۆ من زێده‌تر بێژیت.

((حه‌لال نینه‌ خوینا چ مرۆڤێن موسلمان بهێته‌ ڕێژتن، ب تنێ ب سێ ئه‌گه‌ران نه‌بیت: زه‌لامێ ب ژن و ژنا شویكری ئه‌گه‌ر زینایێ بكه‌ت، ئه‌گه‌ر كه‌سه‌ك كه‌سه‌كی بكوژیت (ئه‌و ژی دێ ژ پێشڤه‌ هێته‌ كوشتن) و ئه‌و كه‌سێ ئیسلامێ دهێلیت (مورته‌د دبیت) و ژ كۆما موسلمانان جودا دبیت)).

((ب ڕاستی ژ خرابترینێ مرۆڤان ئه‌ون یێن قیامه‌ت ب سه‌ر واندا دهێت و ئه‌و د ساخ و ئه‌وێن گۆڕان (قه‌بران) دكه‌نه‌ مزگه‌فت)).

((پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆتارا پێدڤییاتییێ (خطبة الحاجة) نیشا مه‌ دا (ئه‌و یا ب ڤی ڕه‌نگییه‌، دێ بێژی): سوپاسی هەمی بۆ خودێ بن، ئەم سوپاسییا وی دکەین و داخوازا هاریکارییێ ژ وی ب تنێ دکەین و داخوازا ژێبرنا گونەهان ژ وی دکەین، ئەم خۆ ب خودێ د پارێزین ژ خرابییێن نەفسێن خۆ، هەر کەسێ خودێ ڕاستەڕێ کر؛ کەس نەشێت وی د سەردا ببەت و هەر کەسێ خودێ ئه‌و ژ ڕێكێ لادا؛ کەس نەشێت وی ڕاستەڕێ بکەت، ئه‌ز شاهده‌ییێ دده‌م كو ژ ئه‌لڵاهی پێڤه‌تر چ خودایێن ژ هه‌ژی په‌رستنێ نینن و ئه‌ز شاهده‌ییێ دده‌م كو موحه‌ممه‌د پێغه‌مبه‌رێ خودێیه‌، {يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاءً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ والأرحام إن الله كان عليكم رقيبا} [النساء: 1]، ئانكو: ((گه‌لى مرۆڤان ژ وى خودایی بترسن يێ هوين ژ نه‌فسه‌كا ب تنێ كو ئاده‌مه‌ (سلاڤ لێ بن) ئافراندين و جووتێ وێ كو حه‌ووايه‌ ژێ ئافراندى، وى ژ وان هه‌ردووکان گه‌له‌ك زه‌لام و گه‌له‌ك ژن ل ئه‌ردى به‌لاڤ كرن، ته‌قوا وى خودايى بكه‌ن يێ هنده‌ك ژ هه‌وه‌ ب وى خواستنێ ژ هنده‌كان دكه‌ن و هشيار بن مرۆڤاينیێ د ناڤبه‌را خۆدا نه‌بڕن. هندى خودێیه‌ ل سه‌ر هه‌مى كارێن هه‌وه‌ يێ زێره‌ڤانه‌))، {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ} [آل عمران: 102]، ئانكو: ((ئه‌ى ئه‌وێن باوه‌رى ئيناى، ب دروستى هوين ژ خودێ بترسن: وه‌سا كو هوين گوهدارییا وى بكه‌ن وبێ ئه‌مرییا وى نه‌كه‌ن و شوكرا وى بكه‌ن و كافرییێ پێ نه‌كه‌ن، و ل بيرا خۆ بينن و ژبير نه‌كه‌ن و به‌رده‌وام خۆ ب ئيسلاما خۆڤه‌ بگرن هه‌تا هوين دمرن؛ دا هوين بگه‌هنه‌ خودێ و هوين د موسلمان))، {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا (70) يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمَالَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ فَازَ فَوْزًا عَظِيمًا} [الأحزاب:70 - 71]، ئانكو: ((ئه‌ى گه‌لی ئه‌وێن باوه‌رى ب خودێ ئيناى و دويكه‌ڤتنا پێغه‌مبه‌رى كرى، هوين ته‌قوا خودێ بكه‌ن و ژ وى بترسن و بێئه‌مرییا وى نه‌كه‌ن، دا هێژاى عه‌زابا وى نه‌بن، هوين د هه‌مى ڕەوشاندا گۆتنه‌كا ڕاست و دروست يا دوير ژ دره‌وێ بێژن ئه‌گه‌ر هوين ته‌قوا خودێ بكه‌ن و گۆتنه‌كا ڕاست و دروست بێژن خودێ كارێن هه‌وه‌ دێ بۆ هه‌وه‌ چاك كه‌ت و گونه‌هێن هه‌وه‌ بۆ هه‌وه‌ ژێبه‌ت. هه‌چییێ گوهدارییا خودێ و پێغه‌مبه‌رێ وى د فه‌رمانێن واندا بكه‌ت ب ڕاستى ئـه‌و ب سه‌ركه‌ڤتنه‌كا مه‌زن د دونيايێ و ئاخره‌تێدا ب سه‌ركه‌ڤت)).

((هه‌ر كه‌سێ پیته‌كێ ژ په‌ڕتووكا خودێ بخوینیت؛ دێ خێره‌ك بۆ وی ژ وێ خواندنێ هێته‌ نڤیسین، خێر ژی ب ده‌ھ خێرێن وه‌كی خۆیه‌، ئه‌ز نابێژم (الم) هه‌می پیته‌كه‌، به‌لكی (ئه‌لیف) پیته‌كه‌ و (لام) پیته‌كه‌ و (میم) پیته‌كه‌)).

((دێ هنده‌ك سه‌رۆك و ڕێبه‌ر په‌یدا بن كو مال و تشتێن دونیایێ بۆ خۆ دبه‌ن و دێ هنده‌ك كاران ئه‌نجام ده‌ن كو هوین ب خراب دبینن و پێ د ڕازی نینن))، گۆتن: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؛ تو فه‌رمانێ ب چ ل مه‌ دكه‌ی؟ گۆت: ((هوین وی حه‌قێ ل سه‌ر ملێن هه‌وه‌ هه‌ی ئه‌نجام بده‌ن، و داخوازا وی حه‌قێ هه‌وه‌ ل ده‌ڤ وان هه‌ی ژ خودێ بكه‌ن)).