عربي - Arabic English Qafár af - Afar Afrikaans - Afrikanns Akan Shqip - Albanian አማርኛ - Amharic Հայերեն - Armenian অসমীয়া - Assamese Azərbaycanca - Azerbaijani Bamanankan - Bambara Bassa Bemba বাংলা - Bengali Bosanski - Bosnian Български - Bulgarian မြန်မာဘာသာ - Burmese Bisaya - Cebuano Cham Нохчий - Chechen chiCheŵa - Chewa 中文 - Chinese Адыгэбзэ - Circassian Hrvatski - Croatian Česky - Czech Dagbani Dansk - Danish فارسی دری - Dari Dendi ދިވެހި ބަސް - Dhivehi Nederlands - Dutch إستوني - Estonian Suomi - Finnish Fon Français - French Fulfulde - Fula ქართული - Georgian Deutsch - German Ελληνικά - Greek ગુજરાતી - Gujrati Kreyòl ayisyen - Haitian Creole Hausa हिन्दी - Hindi Magyar - Hungarian Igbo Indonesia - Indonesian Italiano - Italian 日本語 - Japanese Jóola - Jola ಕನ್ನಡ - Kannada Қазақша - Kazakh ភាសាខ្មែរ - Khmer Kikuyu Ikinyarwanda - Kinyarwanda Ikirundi - Kirundi 한국어 - Korean كوردی سۆرانی - kurdish كوردي kurmancî - Kurmanji Kyrgyz ລາວ - Lao latviešu - Latvian Lingala lietuvių - Lithuanian Luganda Македонски - Macedonian Maguindanaon Malagasy - Malagasy Bahasa Melayu - Malay മലയാളം - Malayalam Mandinka मराठी - Marathi Mõõré - Moore नेपाली - Nepali أنكو - NKo Norwegian ଓଡ଼ିଆ - Odia oromoo - Oromo پښتو - Pashto فارسی - Persian Polski - Polish Portuguese ਪੰਜਾਬੀ - Punjabi Română - Romanian Русский - Russian Српски - Serbian Shona සිංහල - Sinhala Slovenščina - Slovenian Soomaaliga - Somali Soninke Sesotho - Sotho Español - Spanish Kiswahili - Swahili Svenska - Swedish Tagalog Тоҷикӣ - Tajik தமிழ் - Tamil తెలుగు - Telugu ไทย - Thai ትግረኛ - Tigrinya Türkçe - Turkish Türkmen - Turkmen Ukrainian اردو - Urdu ئۇيغۇرچە - Uyghur Ўзбек - Uzbek Việt Nam - Vietnamese Wolof Yao Yorùbá - Yoruba Zarma زولو - Zulu
417 Hadiths
Encyclopedia of Prophetic Hadiths
التصنيف الشرعي
Grading
Narrated in
Narrator
پێغەمبەرێ خودێ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) وهعزهك ل مه كر كو دل ژ بهر ترسیان و چاڤ ژ بهر گریان. ڤێجا مە گۆت: ئهی پێغەمبەرێ خودێ؛ ههر وهكی دێ بێژی ئهڤه شیرهتا وی كهسییه یێ خاترا خۆ دخوازیت، ڤێجا شیرهتێ ل مە بکە. گۆت: ((ئەز شیرهتێ ب تهقوا خودێ ل ههوە دکەم و ب گوهداریکرن و بجهئینانا فەرمانا مهزن و دهستههلاتدارێ موسلمان، خۆ ئەگەر عەبدەکی فەرمان ل سەر وە کر و بوو مهزنێ ههوه. چونکی ب ڕاستی هەر کەسێ ژ هەوە پشتی من بژیت؛ دێ گهلهك ڤێكنهكرن و جوداهییێ بینیت. ڤێجا ههوه ئهمانهت سوننەتا من و سوننەتا خەلیفەیێن من یێن سهرڕاست، وێ ب ددانێن خۆ یێن پشتێ بگرن و پدییێن خۆ ل سهر بشدینن و هشیاری كارێن داهێنایی (بیدعهیان) بن د دینیدا، چونكی ب ڕاستی هەر بیدعەیەکا ههبیت سهرداچوون و بهرزهبوونه)).
فهرموودهیهكا دروسته ئهبو داوود و تیرمیزی و ئبن ماجه و ئیمام ئهحمهد ڤێ فهرموودهیێ ڤهدگوهێزن
التصنيف الشرعيالصحابة وفضلهم، حق الإمام على الرعية، حقيقة البدعة، أهمية السنة ومكانتها، الخلافة الراشدة وسير الصحابةموضوعات الحديثأحكام الإمامة، البدعة، متابعة الرسول ﷺ، التقوى
((كریار شهش (جۆرن)، خهلك ژی چار (جۆرن)، (كریار ب ڤی ڕهنگینه) دوو د فهركهرن و كریار یا ههی ئێك ب ئێكێیه و خێر یا ههی ب دهھ خێرێن وهكی خۆیه، خێر یا ههی ب حهفسهد خێرێن وهكی خۆیه، ڤێجا هندیكه ههردوو فهركهرن (ئهو ئهڤهنه): ههر كهسێ بمریت و چ شریك و ههڤالان بۆ خودێ دروست نهكهت؛ دێ چیته بهحهشتێ و ههر كهسێ بمریت و شریك و ههڤالهكی بۆ خودێ دروست بكهت؛ دێ چیته جههنهمێ. هندیكه ئهو كریاره یا ئێك ب ئێكێیه: ئهڤه ئهوه دهمێ كهسهك ئنیهتا كرنا خێرهكێ دئینیت، ههتا دلێ وی ههست پێ دكهت و خودێ وێ چهندێ ژ وی دزانیت (كو ئنیهتا وی یا دروسته و ژ دل دڤێت وێ خێرێ بكهت)، هنگی دێ خێرهك بۆ هێته نڤیسین و ههر كهسێ گونهههكێ بكهت؛ دێ گونهههك ل سهر هێته نڤیسین و ههر كهسێ خێرهكێ بكهت؛ دێ بۆ وی ب دهھ خێرێن وهكی وێ هێته نڤیسین، ههر كهسێ تشتهكی د ڕێكا خودێدا بكهته خێر و بمهزێخیت؛ هنگی خێرهك بۆ وی ب حهفسهد خێرایه. هندیكه خهلكه؛ هندهك ژ وان ل دونیایێ بهردهستێ وان یێ هاتییه بهرفرههكرن و ل ئاخرهتێ بهردهستێ وان دێ هێته بهرتهنگكرن، هندهكێن دی ل دونیایێ بهردهستێ وان یێ هاتییه بهرتهنگكرن و ل ئاخرهتێ دێ هێته بهرفرههكرن، هندهكێن دی ل دونیا و ئاخرهتێ بهردهستێ وان یێ هاتییه بهرتهنگكرن و هندهكێن دی ل دونیا و ئاخرهتێ بهردهستێ وان یێ هاتییه بهرفرههكرن)).
فهرموودهیهكا باشه ئهحمهد ڤێ فهرموودهیێ ڤهدگوهێزیت
التصنيف الشرعيفضائل التوحيد، فضائل الأعمال الصالحة، فضائل أعمال القلوب، فضائل أعمال الجوارح، صدقة التطوع، الشركموضوعات الحديثأهمية التوحيد، سعة فضل الله عز وجل، الشرك بالله وأقسامه، الإخلاصمحاور التعريف بالإسلاموجوب إفراد الله بالعبادة، بطلان الشرك وصوره، عدل الإسلام، الحساب، النجاة بالدخول في الإسلام
((قیامهت ڕانابیت ههتا ڕۆژ ل ڕۆژئاڤایێ دهردكهڤیت، ڤێجا ئهگهر ڕۆژ (ژ وی ڕهخی) دهركهڤت و خهلكی (ئهو ب وی سهروبهری) دیت؛ ههمی دێ باوهرییێ ئینن، ئهڤه ئهو دهمه یێ: {لاَ يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ، أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا} [الأنعام: 158]، ئانكو: ((باوهریئینانا چ مرۆڤان مفای ل وی ناكهت ئهگهر بهری هنگی باوهری نهئینابیت یان كارهكێ باش بۆ خۆ نهكربیت))، قیامهت دێ ڕابیت و دوو زهلامان جلكێ خۆ یێ بهلاڤكری د ناڤبهرا خۆدا، بهلێ نه دشێن وێ كڕین و فرۆتنێ ب دویماهیك بینن و نه دشێن وی جلكی جارهكا دی وهرپێچن. قیامهت دێ ڕابیت و زهلامی شیرێ حێشترا خۆ یا شیردهر یێ دۆتی و یێ گرتی، بهلێ ناگههیت ڤهخۆت. قیامهت دێ ڕابیت و زهلام یێ حهوزا خۆ یا ئاڤێ نوژهن دكهت و تهقنێ ل دۆرێن وێ ددهت، بهلێ ناگههیت ئاڤێ ژێ ڤهخۆت. قیامهت دێ ڕابیت و ئێك ژ ههوه پارییێ خۆ یێ بلندكرییه ڕاستا دهڤێ خۆ دا بخۆت، بهلێ ناگههیت بخۆت)).
فهرموودهیهكا دروسته بۆخاری و موسلم ڤهدگوهێزن
التصنيف الشرعيالتوبة، تفسير الآيات، أشراط الساعةموضوعات الحديثالقرآن وعلومه، أشراط الساعة، التوبةمحاور التعريف بالإسلامالمبادرة وعدم التسويف، خطورة الإعراض عن الحق
و ب ڕاستی پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) چوو دهڤ كۆمهكا صهحابییان كو دیوانهك دروستكربوو و گۆت: «چ تشت بوویه ئهگهر هوین ل ڤێرێ ڕویننه خوار؟ گۆتن: ئهم یێن ڕوینشتین دا زكرێ خودێ بكهین و سوپاسییا وی بكهین كو بهرێ مه دایه ئیسلامێ و ئهم ڕاستهڕێ كرین و ئهو قهنجی یا د گهل مه كری، گۆت: كا سویند بخۆن كو هوین ب تنێ ژ بهر هندێ یێن ڕوینشتینه خوار؟ گۆتن: سویند ب خودێ ئهم ب تنێ ژ بهر هندێ یێن ڕوینشتین، گۆت: ب ڕاستی من هوین نهدانه سویندێ ژ بهر كو ئهز گومانێ ژ ههوه ببهم و من باوهری ب ههوه نهبیت، بهلێ جبریل هاته دهڤ من و گۆته من كو خودایێ مهزن شانازییێ ب ههوه دبهت ل دهڤ مهلائیكهتان».
فهرموودهیهكا دروسته موسلم ڤێ فهرموودهیێ ڤهدگوهێزیت
التصنيف الشرعيفضل العلم، فضل الذكر، فوائد ذكر الله عز وجلموضوعات الحديثالذِّكْر، الشكر
((خودێ نموونه بۆ مه ب ڕێكهكا ڕاست ئینایه، دوو دیوار یێن ل ههردوو لایێن ڕێكێ، هندهك دهرگههێن ڤهكری یێن تێدا و پهرده یێن ب سهر وان دهرگههاندا هاتینه دان، ژ لایێ دهرگههێ ڕێكێ گازیكهرهك یێ ههی گازی دكهت و دبێژیت: گهلی خهلكی؛ هوین ههمی وهرنه سهر ڤێ ڕێكا ڕاست و خۆ ژ ڕێكا ڕاست لانهدهن، گازیكهرهكێ دی ژی یێ ل سهر ڕێكا ڕاست ههی، ئهگهر ئێكى ڤیا دهرگهههكی ژ ڤانه ڤهكهت؛ دێ بێژیت: تێچوون بۆ ته بیت، دهرگههی ڤهنهكه، چونكی ئهگهر ته دهرگهھ ڤهكر دێ چییه ژوور. ڤێجا ڕێكا ڕاست ئیسلامه و ههردوو دیوار ژی: سنوورێن خودێنه و دهرگههێن ڤهكری ژی: ئهو تشتن یێن خودێ حهرام كرین، ئهڤ گازیكهرێ ل سهرێ ڕێكێ دكهته گازی ژی: پهڕتووكا خودێیه، ئهو گازیكهرێ ل سهر ڕێكێ ڕاوهستیای ژی: شیرهتكارێ خودێیه د دلێ ههر موسلمانهكیدا)).
فهرموودهیهكا دروسته تیرمیزی و ئهحمهد ڤێ فەرموودەیێ ڤهدگوهێزن
التصنيف الشرعيوصف القرآن وفضائله، أعمال القلوب، ذم المعاصي، ذَمُّ الهوى والشَّهوات، الإسلامموضوعات الحديثالكبائر والمحرمات، تعظيم شعائر الله وحرماته، التقوىمحاور التعريف بالإسلامالإسلام هو الدين الحق
ل ڕۆژا فهتحا مهكههێ پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) گۆتار بۆ خهلكی خواند و گۆت: «گهلی خهلكی؛ ب ڕاستی خودایێ مهزن شانازیكرنا سهردهمێ جاهلییهتێ و خۆمهزنكرنا ب دایك و بابان ژ دهڤ ههوه بر، مرۆڤ ژی دوو جۆرن: یان مرۆڤهكێ چاك و ژ خودێترس و ڕێزداره ل دهڤ خودێ، یان ژی مرۆڤهكێ خراب و بهختڕهش و بێبهایه ل دهڤ خودێ، مرۆڤ ههمی زارۆكێن ئادهمینه و خودێ ئادهم ژ ئاخێ چێكرییه، خودێ گۆتییه: {يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللهُ عَلِيمٌ خَبِيرٌ} [الحجرات: 13]، ئانکو: ((ئهى گهلی مرۆڤان هندى ئهمين مه هوين ژ بابهكێ ب تنێ كو ئادهمه و دايكهكا ب تنێ كو حهووايه ئافراندينه، ڤێجا نهسهبا كهسێ ژ يا كهسێ باشتر نينه، ژ لايێ دویندههێڤه مه هوين كرنه گهلهك مللهت و ئويجاخ؛ دا هندهك ژ ههوه هندهكان بنیاسن، هندى باشترينێ ههوهيه ل دەڤ خودێ ئهوه يێ ژ ههمییان پتر تهقوا خودێ بكهت. هندى خودێیه ب تهقواداران يێ پڕزانايه و ب وان يێ شارهزايه))».
فهرموودهیهكا دروسته تیرمیزی و ئبن حیببان ڤێ فهرموودهیێ ڤهدگوهێزن
التصنيف الشرعيالمجتمع المسلم، فضائل أعمال القلوب، الأخلاق الذميمة، خصائص الإسلام وفضله ومحاسنه، حقوق الإنسان في الإسلام، تفسير الآياتموضوعات الحديثالكبائر والمحرمات، التواضع، القرآن وعلومه، التقوى، الكبرمحاور التعريف بالإسلاممحاسن الأخلاق، عدل الإسلام
((پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) گۆتارا پێدڤییاتییێ (خطبة الحاجة) نیشا مه دا (ئهو یا ب ڤی ڕهنگییه، دێ بێژی): سوپاسی هەمی بۆ خودێ بن، ئەم سوپاسییا وی دکەین و داخوازا هاریکارییێ ژ وی ب تنێ دکەین و داخوازا ژێبرنا گونەهان ژ وی دکەین، ئەم خۆ ب خودێ د پارێزین ژ خرابییێن نەفسێن خۆ، هەر کەسێ خودێ ڕاستەڕێ کر؛ کەس نەشێت وی د سەردا ببەت و هەر کەسێ خودێ ئهو ژ ڕێكێ لادا؛ کەس نەشێت وی ڕاستەڕێ بکەت، ئهز شاهدهییێ ددهم كو ژ ئهلڵاهی پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن و ئهز شاهدهییێ ددهم كو موحهممهد پێغهمبهرێ خودێیه، {يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاءً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ والأرحام إن الله كان عليكم رقيبا} [النساء: 1]، ئانكو: ((گهلى مرۆڤان ژ وى خودایی بترسن يێ هوين ژ نهفسهكا ب تنێ كو ئادهمه (سلاڤ لێ بن) ئافراندين و جووتێ وێ كو حهووايه ژێ ئافراندى، وى ژ وان ههردووکان گهلهك زهلام و گهلهك ژن ل ئهردى بهلاڤ كرن، تهقوا وى خودايى بكهن يێ هندهك ژ ههوه ب وى خواستنێ ژ هندهكان دكهن و هشيار بن مرۆڤاينیێ د ناڤبهرا خۆدا نهبڕن. هندى خودێیه ل سهر ههمى كارێن ههوه يێ زێرهڤانه))، {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ} [آل عمران: 102]، ئانكو: ((ئهى ئهوێن باوهرى ئيناى، ب دروستى هوين ژ خودێ بترسن: وهسا كو هوين گوهدارییا وى بكهن وبێ ئهمرییا وى نهكهن و شوكرا وى بكهن و كافرییێ پێ نهكهن، و ل بيرا خۆ بينن و ژبير نهكهن و بهردهوام خۆ ب ئيسلاما خۆڤه بگرن ههتا هوين دمرن؛ دا هوين بگههنه خودێ و هوين د موسلمان))، {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا (70) يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمَالَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ فَازَ فَوْزًا عَظِيمًا} [الأحزاب:70 - 71]، ئانكو: ((ئهى گهلی ئهوێن باوهرى ب خودێ ئيناى و دويكهڤتنا پێغهمبهرى كرى، هوين تهقوا خودێ بكهن و ژ وى بترسن و بێئهمرییا وى نهكهن، دا هێژاى عهزابا وى نهبن، هوين د ههمى ڕەوشاندا گۆتنهكا ڕاست و دروست يا دوير ژ درهوێ بێژن ئهگهر هوين تهقوا خودێ بكهن و گۆتنهكا ڕاست و دروست بێژن خودێ كارێن ههوه دێ بۆ ههوه چاك كهت و گونههێن ههوه بۆ ههوه ژێبهت. ههچییێ گوهدارییا خودێ و پێغهمبهرێ وى د فهرمانێن واندا بكهت ب ڕاستى ئـهو ب سهركهڤتنهكا مهزن د دونيايێ و ئاخرهتێدا ب سهركهڤت)).
فهرموودهیهكا دروسته ئهبو داوود و تیرمیزی و نهسائی و ئبن ماجه و ئهحمهد ڤێ فهرموودهیێ ڤهدگوهێزن
التصنيف الشرعيالأدعية المأثورة، أحكام خطبة وصلاة الجمعة، أحكام وشروط النكاحموضوعات الحديثالذِّكْر، أحكام الأسرة، التقوى، صلاة الجمعة
((جارهكێ پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) ثابتێ كورێ قهیسی نهدیت و پرسیارا وی كر، ئینا زهلامهكی گۆت: ئهی پێغهمبهرێ خودێ؛ ئهز دێ دهنگوباسێ وی بۆ ته ئینم، ئهو ژی چوو دهڤ وی و دیت یێ ل مالا خۆ ڕوینشتییه و سهرێ خۆ یێ چهماندی ، گۆتێ: ته خێره؟ ثابتی گۆت: تشتێ خراب (ڕهوشا من نهیا باشه و من كارهكێ خراب یێ كری)، وی دهنگێ خۆ ل سهر دهنگێ پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) بلند دكر، ڤێجا مسوگهر كارێ وی پویچبوو و ئهو ژ ئههلێ ئاگرییه! ئهو زهلام ژی هات و دهنگوباس دا پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) و گۆتێ كو وی زهلامی فلان تشت و فلان تشت گۆتن، پاشی جارا دووێ ب مزگینییهكا مهزنڤه زڤڕی و گۆتێ: ههڕه دهڤ و بێژێ: تو نه ژ ئههلێ ئاگریی، بهلكی تو ژ ئههلێ بهحهشتێی)).
فهرموودهیهكا دروسته بۆخاری و موسلم ڤهدگوهێزن
التصنيف الشرعيالصحابة وفضلهم، أسباب النزولموضوعات الحديثحقوق النبي ﷺ، الصحابة رضي الله عنهم، الخوف