Encyclopedia of Prophetic Hadiths

((ئه‌گه‌ر مرۆڤ نه‌ساخ بوو یان چوو گه‌شتێ؛ هنگی خێرا وان كارێن وی ل ده‌مێ ل مال و یێ ساخله‌م دكرن دێ بۆ هێته‌ نڤیسین)).

((هوین هه‌می شڤانن (به‌رپرسن) و هه‌ر ئێك ژ هه‌وه‌ به‌رپرسه‌ ژ وان كه‌سێن ل بن به‌رپرسیارییا خۆ، سه‌رۆك و ڕێبه‌ر شڤانه‌ ل سه‌ر خه‌لكی و به‌رپرسه‌ ژ وان، زه‌لام شڤانه‌ ل سه‌ر كه‌سوكارێن مالا خۆ و به‌رپرسه‌ ژ وان، ژن شڤانه‌ د مالا زه‌لامێ خۆدا و ل سه‌ر زارۆكێن وی و به‌رپرسه‌ ژ وان، عه‌بد (خزمه‌تكار) شڤانه‌ ل سه‌ر مالێ مه‌زنێ خۆ و به‌رپرسه‌ ژێ، ڤێجا بزانن كو هوین هه‌می شڤانن و هوین هه‌می به‌رپرسن ژ ژ وان كه‌سێن ل بن به‌رپرسیارییا هه‌وه‌)).

پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) به‌یعه‌ت دامه‌ (سۆز و په‌یمان ژ مه‌ وه‌رگرتن) ل سه‌ر گوهداریكرنێ و جێبه‌جێكرنا فه‌رمانێن كاربده‌ستان ل ده‌مێ به‌رته‌نگی و به‌رفره‌هییێ، د وی تشتێ بۆ مرۆڤی یێ خۆش و د وی تشتێ بۆ مرۆڤی یێ نه‌خۆش، بگره‌ خۆ ل ده‌مێ ئه‌و مافێن خۆ ل پێش مه‌ دئێخن، هه‌روه‌سا كو ئه‌م هه‌ڤڕكییێ ل سه‌ر ده‌ستهه‌لاتێ د گه‌ل خودانێن ده‌ستهه‌لاتێ نه‌كه‌ین، و ل سه‌ر هندێ كو ئه‌م ئاخڤتنا حه‌قییێ بێژین خۆ ئه‌م ل كیڤه‌ بین، بۆ ڤێ چه‌ندێ ژی ئه‌م ژ لۆمه‌كرنا چ لۆمه‌كه‌ران نه‌ترسین.

((هه‌ر گه‌ھ و هه‌ستیكه‌ك ژ مرۆڤی خێره‌ك ل سه‌ر هه‌یه‌، ئه‌گه‌ر هه‌ر ڕۆژه‌كا ڕۆژ تێدا دهه‌لێت تو دوو كه‌سان تێدا پێكبینی؛ خێره‌. تو هاریكارییا زه‌لامی بكه‌ی د ده‌وارا ویدا، ڤێجا تو وی ل ده‌وارا وی سویار بكه‌ی یان بارێ وی هه‌لده‌یه‌ سه‌ر؛ خێره‌. گۆتنا باش خێره‌ و هه‌ر پێنگاڤه‌كا تو بۆ نڤێژێ بهاڤێژی؛ خێره‌ و تو وی تشتێ نه‌خۆشییێ بۆ خه‌لكی دروست دكه‌ت ل سه‌ر ڕێكێ لاده‌ی؛ خێره‌)).

((هه‌ر مرۆڤه‌كێ خودێ كاروبارێن ملله‌ته‌كی بكه‌ته‌ د ده‌ستیدا و ئه‌و مرۆڤ فێلبازییێ ل وی ملله‌تی بكه‌ت و وەسا بمریت؛ هنگی خودێ دێ به‌حه‌شتێ ل سه‌ر وی مرۆڤی حه‌رام كه‌ت)).

ده‌مێ ئه‌بو طالب كه‌ڤتییه‌ د سه‌كه‌راتێن مرنێدا، پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) هاته‌ ده‌ڤ وی و وی ده‌می ئه‌بو جه‌هل و عه‌بدولڵاھێ كوڕێ ئه‌بی ئومه‌ییه‌یێ کوڕێ موغیرەی ژی ل ده‌ڤ وی بوون، ئینا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((مامۆ، بێژه‌: (لا إله إلا الله)، ئه‌و په‌یڤه‌كه‌ ئه‌گه‌ر ته‌ گۆت؛ ئه‌ز دێ ل ده‌ڤ خودێ به‌ڕه‌ڤانییێ پێ ژ ته‌ كه‌م))، ئینا ئه‌بو جه‌هل و عه‌بدولڵاھێ كوڕێ ئه‌بی ئومه‌ییه‌ی گۆت: ئه‌رێ تو دێ ده‌ست ژ ئایینێ عه‌بدولموطه‌لیبی به‌رده‌ی؟ ڤێجا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) هه‌ر دگۆتێ بێژه‌ و وان ژی هه‌ر به‌رسڤا وی ددا ب وێ گۆتنا خۆ، هه‌تا ئاخڤتنا دویماهیكێ یا ئه‌بو طالبی گۆتی ئه‌ڤه‌ بوو: ئه‌ز یێ ل سه‌ر ئایینێ عه‌بدولموطه‌لیبی‌ و ڕازی نه‌بوو بێژیت (لا إله إلا الله). پاشی پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((سویند ب خودێ ئه‌ز دێ داخوازا ژێبرنا گونه‌هان بۆ ته‌ ژ خودێ كه‌م هندی خودێ ڕێگرییێ ل من نه‌كه‌ت))، ئینا خودایێ مه‌زن ئه‌ڤ ئایه‌ته‌ ئینا خوار: {مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ} [التوبة: 113]، ئانكو: ((نه‌ بۆ پێغه‌مبه‌ری و نه‌ بۆ ئه‌وێن باوه‌ری ئینای نه‌بوویه‌ كو داخوازا لێبوورینێ بۆ موشركان بكه‌ن)). خودایێ مه‌زن ده‌رباره‌ی ئه‌بو طالبی ئایه‌ته‌ك ئینا خوار و گۆته‌ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن): {إِنَّكَ لا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ} [القصص: 56]، ئانكو: ((تو نه‌شێی وی كه‌سی ب هیدایه‌ت بینی یێ تو حه‌ز ژێ دكه‌ی، به‌لكی خودێ هیدایه‌تا وی كه‌سی دده‌ت یێ وی بڤێت)).

((هه‌ر گه‌ھ و هه‌ستیكه‌ك ژ مرۆڤی خێره‌ك ل سه‌ر هه‌یه‌، ئه‌گه‌ر هه‌ر ڕۆژه‌كا ڕۆژ تێدا دهه‌لێت تو دوو كه‌سان تێدا پێكبینی؛ خێره‌. تو هاریكارییا زه‌لامی بكه‌ی د ده‌وارا ویدا، ڤێجا تو وی ل ده‌وارا وی سویار بكه‌ی یان بارێ وی هه‌لده‌یه‌ سه‌ر؛ خێره‌. گۆتنا باش خێره‌ و هه‌ر پێنگاڤه‌كا تو بۆ نڤێژێ بهاڤێژی؛ خێره‌ و تو وی تشتێ نه‌خۆشییێ بۆ خه‌لكی دروست دكه‌ت ل سه‌ر ڕێكێ لاده‌ی؛ خێره‌)).

((مه‌ته‌لا وی كه‌سێ ل ده‌ڤ سنوورێن خودێ ڕادوه‌ستیت و وان سنووران نابه‌زینیت و وی كه‌سێ سنوورێن خودێ دبه‌زینیت، وه‌كی مه‌ته‌لا هنده‌ك مرۆڤایه‌ چووینه‌ د كه‌شتییه‌كێدا و ب ڕێكا پشك كێشانێ هنده‌ك چووینه‌ سه‌ر بانێ وێ و هنده‌كێن دی بنێ وێ بوویه‌ بارا وان، ڤێجا ئه‌وێن ل خوارێ هه‌ر گاڤا پێدڤی ب ئاڤێ بان؛ دا ب ڕه‌خ یێن سه‌ر خۆدا ده‌ربازبن، پاشی دا بێژن: ئه‌گه‌ر ل جهێ ئه‌م هنده‌ نه‌خۆشییێ بۆ یێن د سه‌ر خۆدا چێدكه‌ین و وان بێزار دكه‌ین؛ كونه‌كێ ژ بارا خۆ ل كه‌شتییێ بكه‌ین باشتره‌، ل ڤێرێ ئه‌گه‌ر ئه‌وێن ل سه‌ری ڕێ ب واندا وێ كونێ ل كه‌شتییێ بكه‌ن؛ وی ده‌می هه‌می دێ ژ ناڤچن، به‌لێ ئه‌گه‌ر ده‌ستێ وان گرت و نه‌هێلا ئه‌و وی كاری بكه‌ن؛ هنگی هه‌می دێ ڕزگاربن)).