Encyclopedia of Prophetic Hadiths

((مسوگه‌ر خودێ زۆڕدارییێ ل باوه‌رداری ناكه‌ت ل به‌رامبه‌ر وی كارێ باش یێ وی كری، ل دونیایێ به‌رامبه‌ر وێ خێرێ دێ تشتی ده‌تێ و ل ئاخره‌تێ ژی دێ وی ژ به‌ر وێ خێرێ خه‌لات كه‌ت، به‌لێ هندیكه‌ مرۆڤێ كافره‌؛ ل به‌رامبه‌ری وان كارێن باش و خێرێ یێن وی ل دونیایێ بۆ خودێ ئه‌نجامداین؛ دێ ل دونیایێ خه‌لات كه‌ت و تشتی ده‌تێ هه‌تا ده‌مێ دهێته‌ ڤه‌گوهاستن بۆ ئاخره‌تێ؛ ل وێرێ وی چ خێر نابن ژ به‌ر بهێته‌ خه‌لاتكرن)).

ئه‌م ل ده‌ڤ پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) بووین، نه‌هـ یان هه‌شت یان حه‌فت كه‌س بوون، گۆت: ((ئه‌رێ ما هوین به‌یعه‌تێ ناده‌نه‌ پێغه‌مبه‌رێ خودێ؟)) مه‌ به‌ری هنگی به‌یعه‌ت دابوو، مه‌ گۆت: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ مه‌ به‌یعه‌ت یا دایه‌ ته‌، پاشی گۆت: ((ئه‌رێ ما هوین به‌یعه‌تێ ناده‌نه‌ پێغه‌مبه‌رێ خودێ؟)) مه‌ گۆت: مه‌ به‌یعه‌ت یا دایه‌ ته‌، پاشی بۆ جارا سێیێ گۆت: ((ئه‌رێ ما هوین به‌یعه‌تێ ناده‌نه‌ پێغه‌مبه‌رێ خودێ؟)) ڤه‌گوهێزه‌ر دبێژیت: مه‌ ژی ده‌ستێن خۆ درێژ كرن و مه‌ گۆت: مه‌ به‌یعه‌ت یا دایه‌ ته‌ ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ، ئه‌رێ ڤێجارێ ئه‌م به‌یعه‌تێ ل سه‌ر چ بده‌ینه‌ ته‌؟ گۆت: ((ل سه‌ر هندێ كو خودێ بپه‌رستن و چ شریكان بۆ چێنه‌كه‌ن، هه‌ر پێنج نڤێژێن خۆ د ده‌مێ واندا بكه‌ن، و گوهدارییێ بكه‌ن -پاشی ب ده‌نگه‌كێ نزم په‌یڤه‌ك گۆت- و چ تشتان ژ خه‌لكی نه‌خوازن)). ڤه‌گوهێزه‌ر دبێژیت: ب ڕاستی من هنده‌ك ژ وان كه‌سان دیتن قامچییێ ئێك ژ وان ژ ده‌ستی دكه‌ڤت (ده‌مێ ل سه‌ر پشتا ده‌واری) و داخواز ژ كه‌سێ نه‌دكر بكه‌ته‌ د ده‌ستێ ویدا (به‌لكی ئه‌و بخۆ ژ سه‌ر پشتا ده‌واری دهاته‌ خوارێ و هه‌لدگرت).

((ئيسلام ل سه‌ر پێنج ستوینان هاتییه‌ ئاڤاكرن: شاهده‌دان كو ژ ئه‌لڵاهی پێڤه‌تر چ خودایێن ژ هه‌ژی په‌رستنێ نینن و موحه‌ممه‌د پێغه‌مبه‌رێ خودێیه‌، كرنا نڤێژێ، دانا زه‌كاتێ، چوونا حه‌جێ و گرتنا ڕۆژییێن هه‌یڤا ڕه‌مه‌زانێ)).

پێغەمبەرێ خودێ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) گۆت: ((ب ڕاستی خودێ گۆت: هه‌ر كه‌سێ دوژمناهییا وه‌لییه‌كێ من بكه‌ت؛ دێ شه‌ڕی ل دژی وی ڕاگه‌هینم، و نینه‌ عه‌بدێ من ب تشته‌كی خۆ نێزیكی من بكه‌ت خۆشتڤیتر بیت ل ده‌ڤ من ژ وی تشتێ من ل سه‌ر وی فه‌ڕزكری و به‌رده‌وام عه‌بدێ من ب ئه‌نجامدانا سوننه‌تان دێ خۆ نێزیكی من كه‌ت هه‌تا ئه‌ز حه‌ز ژێ دكه‌م، گاڤا من حه‌ز ژێ كر: دێ بمه‌ گوهێ وی یێ ئه‌و تشتی پێ گوهلێ دبیت، دێ بمه‌ چاڤێ وی یێ ئه‌و تشتی پێ دبینیت، دێ بمه‌ ده‌ستێ وی يێ ئه‌و تشتی پێ دگریت، دێ بمه‌ پێ وی یێ ئه‌و ل سه‌ر ب ڕێڤه‌ دچیت (ئانكو خودێ دێ ئه‌ندامێن وی مرۆڤی ژ كرنا كارێن خه‌له‌ت پارێزیت)، و ئه‌گه‌ر داخوازا تشته‌كی ژ من كر؛ دێ ده‌مه‌ وی و ئه‌گه‌ر خۆ ب من پاراست ژ تشته‌كی؛ دێ وی پارێزم، و ئه‌ز بۆ چ كارێن من كرین دوودل نه‌بوویمه‌ (دوودلبوونا خودێ ژ به‌ر په‌یدابوونا شك و گومانێ نینه‌، به‌لكی ژ به‌ر حه‌زژێكرنا وییه‌ بۆ باوه‌رداری) وه‌كی وی ده‌مێ ئه‌ز ڕۆحا باوه‌رداری ژێ وه‌ردگرم، ئەو حه‌زناكه‌ت بمریت و ئه‌ز ژی حه‌زناكه‌م بێدلییا وی بكه‌م)).

زه‌لامه‌ك هاته‌ ده‌ڤ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) و گۆت: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؛ ئێك ژ مه‌ هه‌ست ب تشته‌كی دكه‌ت د دل و ده‌روونێ خۆدا - تشته‌ك دهێته‌ سه‌ر دل و ده‌روونێ وی -، ئه‌گه‌ر ئه‌و خۆلی بیت ل ده‌ڤ خۆ خۆشتڤیتره‌ ژ هندێ وی تشتی ب ده‌ڤێ خۆ بێژیت، ئینا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((اللهُ أكبرُ، اللهُ أكبرُ (ئانكو خودێ مه‌زنترینه‌)، سوپاسی بۆ وی خودایی بن یێ پیلانا وی (شه‌یتانی) بۆ وه‌سواسێ زڤڕاندی)).

من پرسیار ژ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) كر: كیژ گونه‌هـ ل ده‌ڤ خودێ ژ هه‌مییان مه‌زنتره‌؟ گۆت: ((ئه‌وه‌ تو هه‌ڤپشكه‌كی بۆ خودێ په‌یدا بكه‌ی د ده‌مه‌كیدا وی تو یێ دروست كری))، من گۆت: ب ڕاستی ئه‌و گونه‌هه‌كا مه‌زنه‌، پاشی من گۆت: پاشی كیژ؟ گۆت: ((ئه‌وه‌ تو زارۆكێ خۆ بكوژی ژ ترسا هندێ كو د گه‌ل ته‌ خوارنێ بخۆت))، من گۆت: پاشی كیژ؟ گۆت: ((ئه‌وه‌ تو زینایێ د گه‌ل ژنا جیرانێ خۆ بكه‌ی)).

ده‌مێ پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) به‌ره‌ڤ حونه‌ینێ ده‌ركه‌ڤتی، د به‌ر داره‌كا موشركانڕا ده‌ربازبوو كو دگۆتێ: (ذات أنواط)، موشركان (بۆ به‌ره‌كه‌تێ) چه‌كێن خۆ پێڤه‌ د هه‌لاویستن، ڤێجا هنده‌ك ژ وان صه‌حابییێن ژ نوی هاتینه‌ د ناڤ ئیسلامێدا گۆتن: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؛ داره‌كا ب ڤی ڕه‌نگی بۆ مه‌ ژی ده‌ستنیشان بكه‌ وه‌كی كا چاوا وان هه‌ی. ئینا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((پاقژی ژ هه‌می كێماسییان هه‌ر بۆ خودێ بیت! ئه‌ڤه‌ هه‌روه‌كی وێ گۆتنێیه‌ یا ملله‌تێ مووسای گۆتییه‌ وی: {اجْعَلْ لَنَا إِلَهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ} [الأعراف: 138]، ئانكو: ((بۆ مه‌ ژی خودایه‌كی ده‌ستنیشان بكه هه‌روه‌كی كا چاوا وان خوداوه‌ندێن خۆ هه‌نه‌))، ئه‌ز ب وی كه‌مه‌ یێ نه‌فسا من د ده‌ستیدا؛ هوین دێ ل دویڤ ڕێك و نه‌ریتێن ملله‌تێن به‌ری خۆ كه‌ڤن)).

((نه‌بێژن: ئه‌وا خودێ بڤێت و فلان كه‌سی بڤێت، به‌لكی بێژن: ئه‌وا خودێ بڤێت، پاشی فلان كه‌سی بڤێت)).