Encyclopedia of Prophetic Hadiths

((ئيسلام ل سه‌ر پێنج ستوینان هاتییه‌ ئاڤاكرن: شاهده‌دان كو ژ ئه‌لڵاهی پێڤه‌تر چ خودایێن ژ هه‌ژی په‌رستنێ نینن و موحه‌ممه‌د پێغه‌مبه‌رێ خودێیه‌، كرنا نڤێژێ، دانا زه‌كاتێ، چوونا حه‌جێ و گرتنا ڕۆژییێن هه‌یڤا ڕه‌مه‌زانێ)).

ژ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) د وێ چه‌ندێدا یا ژ خودایێ خۆ ڤه‌دگوهێزیت كو گۆتییه‌: گۆت: ((مسوگه‌ر خودێ خێر و گونه‌ھ نڤیسینە، پاشی ئه‌ڤ چه‌نده‌ ڕۆهنكر، ڤێجا هەر کەسێ دلێ خۆ ببه‌ته‌ خێر و باشییه‌كێ و وێ نه‌كه‌ت؛ خودێ دێ وێ ل ده‌ڤ خۆ بۆ وی ب خێره‌كا ته‌مام نڤیسیت، و ئه‌گه‌ر وی دلێ خۆ برێ و كر؛ خودێ دێ وێ ل ده‌ڤ خۆ ب ده‌ھ خێران نڤیسیت هه‌تا دچیته‌ حه‌فت سه‌دان و گه‌له‌ك پتر، و ئه‌گه‌ر وی دلێ خۆ بره‌ گونه‌ھ و خرابییه‌كێ و نه‌كر؛ خودێ دێ وێ ل ده‌ڤ خۆ بۆ وی ب خێره‌كا ته‌مام نڤیسیت، و ئه‌گه‌ر دلێ خۆ برێ و كر؛ دێ بۆ وی ب گونه‌هه‌كێ ب تنێ نڤیسیت))

ئه‌و د گه‌ل پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) بوو د گه‌شته‌كا ویدا، گۆت: ئینا پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) كه‌سه‌ك هنارت - خه‌لك ژی ل جهێن ڤه‌حه‌ویانا خۆ بوون -: ((بلا چ ڕستكێن ژ داڤێ تیركڤانێ یان هه‌ر تشته‌كێ دی هاتبنه‌ دروستكرن ب ستویێ حێشترانڤه‌ نه‌مینن و پێدڤییه‌ هه‌می بهێنه‌ بڕین و پڕچاندن)).

ژ پێغەمبەرێ خودێ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) د وێ چەندێدا یا کو وی ژ خودایێ مه‌زن ڤه‌گێڕای کو گۆتییە: ((ئه‌ی عه‌بدێن من؛ من زۆڕداری ل سه‌ر خۆ حه‌ڕام كرییه‌ و من د ناڤبه‌را هه‌وه‌ ژیدا حه‌رامكر، ڤێجا هوین زۆڕدارییێ نه‌كه‌ن. ئه‌ی عه‌بدێن من؛ هوین هه‌می د سه‌رداچوویینه‌، ئه‌و نه‌بیت یێ من به‌رێ وی دایه‌ ڕێكا ڕاست و ب هیدایه‌ت ئینای، ڤێجا هوین داخوازا هیدایه‌تێ ژ من بكه‌ن ئه‌ز دێ هه‌وه‌ ب هیدایه‌ت ئینم و به‌رێ هه‌وه‌ ده‌مه‌ ڕێكا ڕاست. ئەی عەبدێن من؛ هوین هه‌می د برسینە، ئه‌و نه‌بیت یێ من تێر کربیت، ڤێجا داخوازا تێرکرنێ ژ من بکەن دێ وە تێرکەم. ئەی عەبدێن من؛ هوین هه‌می د ڕویسن، ئه‌و نه‌بیت یێ من جلك کربنە بەر، ڤێجا داخوازا جلکان ژ من بکەن، ئه‌ز دێ جلکان کەمە بەر هه‌وه‌. ئەی عەبدێن من؛ هوین ب شەڤ و ڕۆژ خەلەتی و گونه‌هان دکەن، ئەز ژی گونەهان هەمییان ژێدبەم، ڤێجا داخوازا ژێبرنا گونه‌هان ژ من بکەن، ئه‌ز دێ بۆ وە ژێبه‌م. ئەی عەبدێن من؛ هوین چ جاران نه‌شێن زیانێ بگەهیننه‌ من و هوین چ جاران نه‌شێن مفاى بگەهیننه‌ من. ئەی عەبدێن من؛ ئەگەر یێ ئێکێ و یێ دویماهیكێ ژ هه‌وە و مرۆڤ و ئه‌جنه‌یێن هه‌وه‌ هه‌می ل سەر دلێ كه‌سێ ژ هه‌مییان ژ خودێ ترستربن ژ ناڤ هه‌وه‌؛ ئه‌ڤه‌ خۆ تشته‌کی ل سه‌ر مولکێ من زێدە ناكه‌ت. ئەی عەبدێن من؛ ئەگەر یێ ئێکێ و یێ دویماهیكێ ژ هه‌وە و مرۆڤ و ئه‌جنه‌یێن هه‌وه‌ هه‌می ل سەر دلێ كه‌سێ ژ هه‌مییان خرابتربن ژ ناڤ هه‌وه‌؛ ئه‌ڤه‌ خۆ تشته‌کی ژ مولکێ من كێم ناكه‌ت.ئەی عەبدێن من؛ ئەگەر یێ ئێکێ و یێ دویماهیكێ ژ هه‌وە و مرۆڤ و ئه‌جنه‌یێن هه‌وه‌ هه‌ر هه‌می ل جهه‌كی ڕابن و داخوازێ ژ من بكه‌ن، ڤێجا ئه‌ز ژی داخوازا هه‌مییان بجھ بينم و تشتێ ژ من خواستی بده‌مێ ؛ ئه‌ڤه‌‌ خۆ تشته‌کی ژ مولکێ من كێم ناكه‌ت، هندی وێ ئاڤێ نه‌بیت یا ده‌مێ ده‌رزی دهێته‌ داهێلان د ناڤ ئاڤێدا و ئاڤ پێڤه‌ دهێت و ژ ئاڤا ده‌ریایێ كێم دبیت، ئەی عەبدێن من؛ ب ڕاستی ئەڤە کریارێن هه‌وەنە ئەز بۆ هه‌وه‌ دنڤیسم و دپارێزم، پاشی جزایێ وان هه‌مییان ب ته‌مامی دده‌مه‌ هه‌وه‌، ڤێجا هه‌ر كه‌سێ خێر دیت؛ بلا سوپاسیا خودێ بکەت، و هه‌ر كه‌سێ تشته‌کێ دی دیت ژ بلی وێ چەندێ؛ هنگی بلا ژ خۆ پێڤه‌تر لۆمه‌ی كه‌سێ دی نه‌كه‌ت)).

ئۆم سه‌له‌مه‌یێ بۆ پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) به‌حسێ كەنیسەیەکێ كر كو وێ یا ل ئه‌ردێ حه‌به‌شه‌ دیتی، دگۆتنێ (ماریا)، ڤێجا به‌حسێ وان وێنەیێن وێ تێدا دیتین بۆ وی كر، ئینا پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((‌ ئه‌و ملله‌ته‌كه‌ ئه‌گه‌ر عه‌بده‌كێ باش یان زه‌لامه‌كێ باش د ناڤ واندا مربا؛ دا مزگه‌فته‌كێ ل سه‌ر گۆڕێ وی ئاڤا كه‌ن و دا ئه‌وان وێنه‌یان تێدا چێكه‌ن، ب ڕاستی ئه‌و‌ خرابترین چێكرینه‌ ل ده‌ڤ خودێ)).

((مسوگه‌ر خودێ یێ پاقژە و ژ تشتێ پاقژ پێڤه‌تر چ تشتان قەبویل ناکەت و ب ڕاستی خودێ ب وی تشتی فەرمان ل باوەرداران کرییە یێ فەرمان پێ ل پێغەمبەران کری. ڤێجا (خودایێ مه‌زن) گۆت: {يَا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنْ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا}، ئانكو: ((گه‌لی پێغەمبەران؛ ژ تشتێن پاقژ بخۆن و کارێ باش بکەن))، دیسان (خودایێ مه‌زن) گۆت: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ}، ئانكو: ((گه‌لی ئەوێن هه‌وه‌ باوەری ئینای؛ ژ تشتێن پاقژ یێن مه‌ كرینه‌ ڕزقێ هه‌وه‌ بخۆن)). پاشی بەحسێ وى زه‌لامى کر کو گەشتەکا درێژ دکەت، پرچ و جلکێن وی دبەلاڤه‌ و تۆزه‌كينە، دەستێن خۆ بۆ ئەسمانی درێژ و بلند دکەت (دوعا ژ خودێ دكه‌ت و هه‌ر دكه‌ته گازی و دبێژیت): یا خودێ! یا خودێ! و خوارنا وی یا حەرامە، ڤەخوارنا وی یا حەرامە، جلکێن وی دحەرامن و ب حەرامییێ یێ مه‌زن بووی و گوشتێ خۆ ب حه‌رامی یێ گرتی، ڤێجا ما چاوا دێ به‌رسڤا وی هێته‌ دان (و دوعایێن وی هێنه‌ قه‌بویلكرن)!)).

((خودێ ئه‌ردی دگریت و ئه‌سمانان ب ده‌ستێ خۆ یێ ڕاستێ دپێچیت، پاشی دبێژیت: ئه‌زم شاھ و مه‌لك، كانێنه‌‌ شاھ و مه‌لكێن ئه‌ردی؟)).

من گوھ ل پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) بوو پێنج شه‌ڤان به‌ری بمریت دگۆت: ((ئه‌ز به‌رائه‌تا خۆ ل ده‌ڤ خودێ دكه‌م كو ئێك ژ هه‌وه‌ بكه‌مه‌ خه‌لیلێ خۆ (بلندترين پله‌يا ڤيان و حه‌زژێكرنێيه‌)، چونكی ب ڕاستی خودایێ مه‌زن ئه‌ز یێ كریمه‌ خه‌لیلێ خۆ، هه‌روه‌كی كا چاوا ئیبراهیم كريه‌ خه‌لیلێ خۆ، و ئه‌گه‌ر من كه‌سه‌ك ژ ناڤ ئوممه‌تا خۆ كربا خه‌لیلێ خۆ؛ ئه‌ز دا ئه‌بو به‌كری كه‌مه‌ خه‌لیلێ خۆ، بزانن كو یێن به‌ری هه‌وه‌ قه‌برێن پێغه‌مبه‌ر و مرۆڤێن چاك د ناڤ خۆدا دكرنه‌ مزگه‌فت، هشیاربن هوین قه‌بران نه‌كه‌نه‌ مزگه‌فت، ئه‌ز هه‌وه‌ ژ ڤێ چه‌ندێ پاشڤه‌ دبه‌م)).