Encyclopedia of Prophetic Hadiths

هه‌ر شه‌ڤ، ده‌مێ پێغه‌مبه‌ر (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) دهاته‌ سه‌ر جهێ خۆ یێ نڤستنێ؛ دا له‌پێن ده‌ستێ خۆ گه‌هینیته‌ ئێك (وه‌كی ده‌مێ ئه‌م دوعا دكه‌ین)، پاشی دا پفكه‌ته‌ تێدا و دا ڤان سووڕه‌تان تێدا خوینیت: {قُلْ هُوَ اللهُ أَحَدٌ} و {قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ} و {قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ}، پاشی دا ده‌ستێن خۆ ب له‌شێ خۆدا ئینیت و هندی جهه‌كێ شیابا دا ڤه‌مالیت، دا ژ سه‌رێ خۆ و ناڤچاڤێن خۆ و پشكا سینگی ژ له‌شێ خۆ ده‌ستپێكه‌ت، ئه‌ڤ چه‌نده‌ ژی سێ جاران دووباره‌ دكر.

((خۆ ژ وان هه‌ر حه‌فت گونه‌هێن مرۆڤی دبه‌نه‌ هیلاكێ دویربێخن. گۆتن: ئه‌و كیژكن ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؟ گۆت: شرك و هه‌ڤپشك دروستكرن بۆ خودێ، سحر و سێره‌به‌ندی، كوشتنا وێ نه‌فسا خودێ حه‌رامكری بهێته‌ كوشتن، ئه‌و تێنه‌بیت ئه‌گه‌ر ئه‌ڤ كوشتنه‌ ب حه‌قی بیت، خوارنا ڕیبایێ، خوارنا مالێ ئێتیمی، ڕه‌ڤینا ژ به‌رووكا شه‌ڕی ل ده‌مێ جیهادێ و تاوانباركرنا ژنێن پاقژ و باوه‌ردار و بێئاگه‌ھ ب كرنا زینایێ)).

ئانكو: ((ئێك ژ هه‌وه‌ باوه‌رییێ نائینیت، هه‌تا ئه‌وا وی بۆ خۆ دڤێت؛ بۆ برایێ خۆ ژی بڤێت)).

ئه‌ز ل پشت پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) ل سه‌ر گوهدرێژه‌كی یێ سویار بووم كو دگۆتنێ (عوفه‌یر)، ئینا گۆت: ((موعاز؛ ئه‌رێ تو دزانی مافێ خودێ ل سه‌ر عه‌بدان چییه و مافێ عه‌بدان ل سه‌ر خودێ چییه‌؟ من گۆت: خودێ و پێغه‌مبه‌رێ وی باشتر دزانن، ئینا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((مافێ خودێ ل سه‌ر عه‌بدان ئه‌ڤه‌یه‌ ئه‌و عیباده‌تێ وی ب تنێ بكه‌ن و چ شریكان بۆ دروست نه‌كه‌ن، مافێ عه‌بدان ژی ل سه‌ر خودێ ئه‌ڤه‌یه‌ ئه‌و وی كه‌سی عه‌زاب نه‌ده‌ت یێ چ شریك بۆ وی دروست نه‌كربن))، من گۆت: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؛ ئه‌رێ ما ئه‌ز ڤێ مزگینییێ نه‌ده‌مه‌ خه‌لكی؟ گۆت: ((نه‌خێر مزگینییێ نه‌ده‌ وان، چونكی دێ خۆ هێلنه‌ ب هیڤییا وێ چه‌ندێڤه‌ و كار ناكه‌ن)).

و ب ڕاستی پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) چوو ده‌ڤ كۆمه‌كا صه‌حابییان كو دیوانه‌ك دروستكربوو و گۆت: «چ تشت بوویه‌ ئه‌گه‌ر هوین ل ڤێرێ ڕویننه‌ خوار؟ گۆتن: ئه‌م یێن ڕوینشتین دا زكرێ خودێ بكه‌ین و سوپاسییا وی بكه‌ین كو به‌رێ مه‌ دایه‌ ئیسلامێ و ئه‌م ڕاسته‌ڕێ كرین و ئه‌و قه‌نجی یا د گه‌ل مه‌ كری، گۆت: كا سویند بخۆن كو هوین ب تنێ ژ به‌ر هندێ یێن ڕوینشتینه‌ خوار؟ گۆتن: سویند ب خودێ ئه‌م ب تنێ ژ به‌ر هندێ یێن ڕوینشتین، گۆت: ب ڕاستی من هوین نه‌دانه‌ سویندێ ژ به‌ر كو ئه‌ز گومانێ ژ هه‌وه‌ ببه‌م و من باوه‌ری ب هه‌وه‌ نه‌بیت، به‌لێ جبریل هاته‌ ده‌ڤ من و گۆته‌ من كو خودایێ مه‌زن شانازییێ ب هه‌وه دبه‌ت‌ ل ده‌ڤ مه‌لائیكه‌تان».

«باشترین دینار زه‌لام دمه‌زێخیت؛ ئه‌و دیناره‌ یا ل خێزان و زارۆكێن خۆ دمه‌زێخیت و ئه‌و دیناره‌ یا زه‌لام ل حێشتر یان هه‌سپێ خۆ یێ شه‌ڕی د ڕێكا خودێدا دمه‌زێخیت و ئه‌و دیناره‌ یا ل هه‌ڤالێن خۆ د ڕێكا خودێدا دمه‌زێخیت». ئه‌بو قیلابه‌ی گۆت: ب خێزان و زارۆكان ده‌ستپێكر، پاشی ئه‌بو قیلابه‌ی گۆت: و ما خێرا كێ ژ یا وی زه‌لامی مه‌زنتره یێ مه‌زاختنێ ل‌ زارۆكێن بچویك دكه‌ت دا كو وان ژ هه‌ژارییێ بپارێزیت، یان خودێ ب ڕێكا وی مفای و زه‌نگینییێ بدەته‌ وان.

((مسوگه‌ر كه‌سێن دادپه‌وه‌ر ل ده‌ڤ خودێ یێن ل سه‌ر هنده‌ك مینبه‌رێن ڕۆناهییێ، ئه‌ڤ كه‌سه‌ یێن ل ڕه‌خێ ڕاستێ یێ خودایێ دلۆڤان و هه‌ردوو ده‌ستێن خودێ ژی ڕاستن (ئانكو د ته‌مام و به‌ره‌كه‌تدار و بێ كێماسینه‌)، ئه‌ڤه‌ كه‌سێن دادپه‌روه‌رن د حوكمێ خۆدا و د کەسوکارێن خۆ و وان كه‌ساندا یێن ده‌ستهه‌لاتێ لێ دكه‌ن)).

زه‌لامه‌كی پرسیار ژ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) كر: كیژ كریارا ئیسلامێ باشتره‌؟ گۆت: ((تو خوارنێ بده‌ی و سلاڤ كه‌یه‌ وی كه‌سێ تو دنیاسی و یێ تو نەنیاسی)).