Encyclopedia of Prophetic Hadiths

ئه‌ز ل وێرێ یێ ئاماده‌بووم ده‌مێ عه‌مرێ كوڕێ ئه‌بو حه‌سه‌نی پرسیار ژ عه‌بدولڵاھێ كوڕێ زه‌یدی كری ده‌رباره‌ی ده‌ستنڤێژا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن)، ئینا عه‌بدولڵاھی داخوازا ئامانه‌كێ ئاڤێ كر، پاشی ده‌ستنڤێژه‌كا وه‌كی یا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) بۆ وان گرت، ڤێجا ئامان وه‌رگێڕا و ئاڤ ب سه‌ر ده‌ستێ خۆدا كر و سێ جاران ده‌ستێن خۆ شویشتن، پاشی ده‌ستێ خۆ كره‌ د ئاڤێدا و ئاڤ د ده‌ڤ و دفنێن خۆ وه‌ردا و پاشی ئینا ده‌ر، ئه‌ڤه‌ ژی سێ جاران ئه‌نجام دا، پاشی ده‌ستێ خۆ كره‌ تێدا و سێ جاران سه‌روچاڤێن خۆ شویشتن، پاشی هه‌ردوو ده‌ستێن خۆ هه‌تا ئه‌نیشكان دوو جاران شویشتن، پاشی ده‌ستێ خۆ كره‌ تێدا و مه‌سحا سه‌رێ خۆ كر، ڤێجا ب هه‌ردوو ده‌ستان ژ پێشییا سه‌ری چوو هه‌تا پاشییا سه‌ری و پاشی زڤڕانده‌ جهێ ده‌ستپێكێ، ئه‌ڤه‌ ئێك جار ئه‌نجامدا، پاشی هه‌ردوو پێیێن خۆ هه‌تا گۆزه‌كان شویشتن.

پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) ئه‌ز بۆ كاره‌كی فرێكرم و ئه‌ز تووشی جه‌نابه‌تێ بووم و من ئاڤ نه‌دیت، ڤێجا من خۆ د ناڤ ئاخا سه‌ر ئه‌ردیدا گه‌ڤزاند ، هه‌روه‌كی كا چاوا گیانه‌وه‌ر خۆ تێدا وه‌ردكه‌ن، پاشی ئه‌ز هاتمه‌ ده‌ڤ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) و من ئه‌ڤ چه‌نده‌ بۆ وی گۆت، گۆت: ((ب تنێ به‌س بوو تو ب ده‌ستێن خۆ ئه‌ڤێ بكه‌ی))، پاشی هه‌ردوو ده‌ستێن خۆ ئێك جار ل ئه‌ردی دان و مه‌سحا ده‌ستێ چه‌پێ ل سه‌ر یێ ڕاستێ كر و پشتا ده‌ستێن خۆ و سه‌روچاڤێن خۆ پێ مه‌سح كرن.

هنده‌ك مرۆڤ ژ صه‌حابییێن پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆتنه‌ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن): ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؛ مرۆڤێن مالدار و زه‌نگین خێر هه‌می بۆ خۆ برن، ئه‌و وه‌كی مه‌ نڤێژان دكه‌ن و وه‌كی مه‌ ڕۆژییان دگرن و ب مالێ خۆ یێ زێده‌ ژی خێر و صه‌ده‌قه‌یان دكه‌ن، ئینا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((ئه‌رێ ما خودێ بۆ هه‌وه‌ ژی تشته‌ك نه‌دانایه‌ كو هوین خێران پێ بكه‌ن؟ ب هه‌ر ته‌سبیحه‌كێ (گۆتنا: سبحان الله) خێره‌ك هه‌یه‌، ب هه‌ر ته‌كبیره‌كێ (گۆتنا: الله أكبر) خێره‌ك هه‌یه‌، ب هه‌ر ته‌حمیده‌كێ (گۆتنا: الحمدلله) خێره‌ك هه‌یه‌، ب هه‌ر ته‌هلیله‌كێ (گۆتنا: لا إله إلا الله) خێره‌ك هه‌یه‌، فه‌رمانا ب باشییێ خێره‌ و پاشڤه‌برنا ژ خرابییێ خێره‌، و د چوونا نڤینێدا بۆ ئێك ژ هه‌وه‌ خێر هه‌یه‌))، گۆتن: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؛ ئێك ژ مه‌ شه‌هوه‌تا خۆ بجھ بینیت و خێر بۆ بهێته‌ نڤیسین؟ گۆت: ((ئه‌رێ ما ئه‌گه‌ر وی د حه‌رامیدا بجھ ئینابا؛ بۆ وی گونه‌ھ نه‌دبوو؟ ئاها هوسا ئه‌گه‌ر وی د حه‌لالیدا بجھ ئینا؛ دێ بۆ وی خێر بیت)).

پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) پشتی هه‌ر نڤێژه‌كا فه‌ڕز دگۆت: «لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ، وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ، وَلَا يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ»، ئانكو: ((ژ ئه‌لڵاهی پێڤه‌تر چ خودایێن ژ هه‌ژی په‌رستنێ نینن، ئه‌و ئێكێ ب تنێیه‌ و وی چ شریك و هه‌ڤال نینن، مولك و ده‌ستهه‌لات و حه‌مد و سوپاسی هه‌می بۆ وینه‌، ئه‌و ل سه‌ر هه‌ر تشته‌كی یێ خودان شیانه‌، خودایێ من؛ چ ڕێگر نینن بۆ تشته‌كێ ته‌ دابیت و بۆ تشته‌كێ ته‌ قه‌ده‌غه‌ كربیت كه‌سه‌ك نه‌شێت بده‌ت، مال و سامان و مه‌زناهی (ل ڕۆژا قیامه‌تێ) مفای ناگه‌هیننه‌ خودانێ خۆ ل هه‌مبه‌ر ته‌)).

((ئه‌گه‌ر هه‌وه‌ گوهـ ل بانگهلدێری بوو؛ هنگی هوین ژی هه‌مان گۆتنێن وی بێژن، پاشی صه‌له‌واتان بده‌نه‌ سه‌ر من، چونكی هه‌ر كه‌سێ صه‌له‌واته‌كێ بده‌ته‌ سه‌ر من؛ خودێ دێ ده‌هـ صه‌له‌واتان ده‌ته‌ سه‌ر وی. پاشی داخوازا (وه‌سیلێ) بۆ من ژ خودێ بكه‌ن، چونكی ئه‌و پله‌یه‌كه‌ د به‌حه‌شتێدا و ب تنێ دێ بۆ عه‌بده‌كی ژ عه‌بدێن خودێ ‌بیت و ئه‌ز هيڤیدارم ئه‌و كه‌سه‌ ئه‌ز بم، ڤێجا هه‌ر كه‌سێ داخوازا (وه‌سیلێ) بۆ من بكه‌ت؛ شه‌فاعه‌تا من بۆ وی حه‌لال بوو)).

((هنده‌ك زكرێن هه‌ین یێ پشتی هه‌ر نڤێژه‌كا فه‌ڕز بخوینیت په‌شیمان نابیت: سیهـ و سێ جاران "سبحان الله"، سیهـ و سێ جاران "الحمدلله"، سیهـ و چوار جاران "الله أكبر")).

((هه‌ر كه‌سێ شه‌ڤا ب بها (لیلة القدر)ـێ ڕابیته‌ڤه‌ و وێ شه‌ڤێ ب كرنا عیباده‌تی ساخ بكه‌ت، باوه‌ری پێ هه‌بیت و بۆ خۆ ب خێر بهژمێریت و ل هیڤییا خه‌لاتێ وێ بیت، گونه‌هێن وی یێن بووری هه‌می دێ هێنه‌ ژێبرن))

((مسوگه‌ر خودێ و پێغه‌مبه‌رێ وی كڕین و فرۆتنا عه‌ره‌قێ و تشتێ مرار و به‌ڕازی و بت و صه‌نه‌مان حه‌رام كر))، ئینا هاته‌ گۆتن: ئەی پێغەمبەرێ خودێ، پا تو ده‌رباره‌ی به‌زێ گیانه‌وه‌رێ مرار چ دبێژی، چونكی كه‌شتى پێ دهێنه‌ دوهنكرن (بۆ پاراستنا وان) و كه‌ڤل و پيستێن گيانه‌وه‌ران پێ دهێنه‌ دوهنكرن و خه‌لك بۆ ڕۆناهییا چرایێن خۆ بكار دئینن؟ گۆت: ((نەخێر (فرۆتنا وی یا دروست نینه‌)، یا حه‌رامه‌))، پاشی پێغەمبەرێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) ل ڤی ده‌می گۆت: ((خودێ جوهییان بكوژیت و ژ ناڤ ببه‌ت، خودێ به‌ز ل سه‌ر وان حه‌رام كر، به‌لێ ئه‌وان به‌ز حه‌لاند و كۆمكر، پاشی فرۆت و پارێ وی خوار)).