Skip to content
417 Hadiths

Encyclopedia of Prophetic Hadiths

Filter results

12 of 417 cards

Clear filters
((ده‌مێ خودێ به‌حه‌شت و جه‌هنه‌م ئافراندین، جبریل (سلاڤ لێ بن) فڕێكره‌ به‌حه‌شتێ و گۆتێ: هه‌ڕه‌ به‌رێ خۆ بده‌ وێ و به‌رێ خۆ بده‌ وی تشتێ من د وێدا بۆ خه‌لكێ وێ ئاماده‌ كری. ئه‌و ژی چوو به‌رێ خۆ دایێ و پاشی زڤڕی و گۆت: ئه‌ز ب مه‌زناهییا ته‌ كه‌م؛ هه‌ر كه‌سێ گوھ ل سالوخه‌تێن وێ بیت؛ دێ وه‌كه‌ت كو ب چیته‌ تێدا، ئینا خودێ فه‌رمان كر و پاشی به‌حه‌شت ب نه‌خۆشی و ئاسته‌نگان هاته‌ دۆرپێچكرن، پاشی گۆتێ: جاره‌كا دی هه‌ڕه‌ به‌رێ خۆ بده‌ وێ و به‌رێ خۆ بده‌ وی تشتێ من د وێدا بۆ خه‌لكێ وێ ئاماده‌ كری، ئه‌و ژی چوو به‌رێ خۆ دایێ و دیت ئه‌و یا ب نه‌خۆشی و ئاسته‌نگان هاتییه‌ دۆرپێچكرن، ئینا گۆت: ئه‌ز ب مه‌زناهییا ته‌ كه‌م؛ ئه‌ز ترسیام كه‌س نه‌چیته‌ تێدا. گۆت: هه‌ڕه‌ به‌رێ خۆ بده‌ جه‌هنه‌مێ و به‌رێ خۆ بده‌ وی تشتێ من د وێدا بۆ خه‌لكێ وێ ئاماده‌ كری. ئه‌و ژی چوو به‌رێ خۆ دایێ و دیت هنده‌ك ژ وێ یا چوویه‌ سه‌ر هنده‌كا دی، ئینا زڤڕی و گۆت: ئه‌ز ب مه‌زناهییا ته‌ كه‌م؛ كه‌س ناچیته‌ تێدا، ئینا خودێ فه‌رمان كر و پاشی جه‌هنه‌م ب خۆشی و حه‌ز و شه‌هوه‌تان هاته‌ دۆرپێچكرن، پاشی گۆتێ: جاره‌كا دی هه‌ڕه‌ به‌رێ خۆ بده‌ وێ، ئه‌و ژی چوو به‌رێ خۆ دایێ و دیت ئه‌و یا ب خۆشی و حه‌ز و شه‌هوه‌تان هاتییه‌ دۆرپێچكرن، ئینا زڤڕی و گۆت: ئه‌ز ب مه‌زناهییا ته‌ كه‌م؛ ئه‌ز ترسیام كه‌س ژێ ڕزگار نه‌بیت و هه‌می بچنه‌ تێدا)).
فه‌رمووده‌یه‌كا باشه‌ ئه‌بو داوود و تیرمیزی و نه‌سائی ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزن
التصنيف الشرعيذَمُّ الهوى والشَّهوات، صفات الجنة والنار، الحياة الآخرةموضوعات الحديثالصبر، الإيمان باليوم الآخرمحاور التعريف بالإسلامالجنة، النار
پێغەمبەرێ خودێ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) وه‌عزه‌ك ل مه‌ كر كو دل ژ به‌ر ترسیان و چاڤ ژ به‌ر گریان. ڤێجا مە گۆت: ئه‌ی پێغەمبەرێ خودێ؛ هه‌ر وه‌كی دێ بێژی ئه‌ڤه‌ شیره‌تا وی كه‌سییه‌ یێ خاترا خۆ دخوازیت، ڤێجا شیره‌تێ ل مە بکە. گۆت: ((ئەز شیره‌تێ ب ته‌قوا خودێ ل هه‌وە دکەم و ب گوهداریکرن و بجهئینانا فەرمانا مه‌زن و ده‌ستهه‌لاتدارێ موسلمان، خۆ ئەگەر عەبدەکی فەرمان ل سەر وە کر و بوو مه‌زنێ هه‌وه‌. چونکی ب ڕاستی هەر کەسێ ژ هەوە پشتی من بژیت؛ دێ گه‌له‌ك ڤێكنه‌كرن و جوداهییێ بینیت. ڤێجا هه‌وه‌ ئه‌مانه‌ت سوننەتا من و سوننەتا خەلیفەیێن من یێن سه‌رڕاست، وێ ب ددانێن خۆ یێن پشتێ بگرن و پدییێن خۆ ل سه‌ر بشدینن و هشیاری كارێن داهێنایی (بیدعه‌یان) بن د دینیدا، چونكی ب ڕاستی هەر بیدعەیەکا هه‌بیت سه‌رداچوون و به‌رزه‌بوونه‌)).
فه‌رمووده‌یه‌كا دروسته‌ ئه‌بو داوود و تیرمیزی و ئبن ماجه و ئیمام ئه‌حمه‌د ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزن
التصنيف الشرعيالصحابة وفضلهم، حق الإمام على الرعية، حقيقة البدعة، أهمية السنة ومكانتها، الخلافة الراشدة وسير الصحابةموضوعات الحديثأحكام الإمامة، البدعة، متابعة الرسول ﷺ، التقوى
زه‌لامه‌ك ژ خه‌لكێ نه‌جدێ هاته‌ ده‌ڤ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) كو پرچا وی یا بژاله‌ بوو، مه‌ گوھ ل ده‌نگێ وی دبوو، به‌لێ مه‌ نه‌دزانی و ئه‌م تێنه‌‌دگه‌هشتین ئه‌و چ دبێژیت، هه‌تا نێزیكی پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) بووی، مه‌ دیت ‌ئه‌و یێ پرسیارا ئیسلامێ ژ وی دكه‌ت، ئینا پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: «پێنج نڤێژ د شه‌ڤه‌ك و ڕۆژه‌كێدا»، گۆت: ئه‌رێ ژ بلی ڤان نڤێژان؛ چ نڤێژێن دی ل سه‌ر من هه‌یه‌؟ گۆت: «نه‌خێر، ئه‌و نه‌بیت ئه‌گه‌ر تو ب خۆ ب حه‌زا خۆ نڤێژێن سوننه‌ت بكه‌ی، هه‌روه‌سا ڕۆژییێن هه‌یڤا ڕه‌مه‌زانێ ژی ل سه‌ر ته‌ هه‌نه‌»، گۆت: ئه‌رێ ژ بلی وان؛ چ ڕۆژییێن دی ل سه‌ر من هه‌نه‌؟ گۆت: «نه‌خێر، ئه‌و نه‌بیت ئه‌گه‌ر تو ب خۆ ب حه‌زا خۆ ڕۆژییێن سوننه‌ت بگری»، و پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) به‌حسێ زه‌كاتێ ژی بۆ كر، گۆت: ئه‌رێ ژ بلی وێ چ دی ل سه‌ر من هه‌یه‌؟ گۆت: «نه‌خێر، ئه‌و نه‌بیت ئه‌گه‌ر تو ب خۆ ب حه‌زا خۆ خێر و صه‌ده‌قه‌یێن سوننه‌ت بكه‌ی»، ئینا ئه‌و زه‌لام زڤڕی و چوو و هه‌ر دگۆت: سویند ب خودێ؛ نه‌ ئه‌ز تشته‌كی ل سه‌ر‌ زێده‌ دكه‌م و نه تشته‌كی‌ ژێ كێم دكه‌م، پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: «ئه‌و سه‌رفه‌راز بوو ئه‌گه‌ر ڕاست بێژیت».
فه‌رمووده‌یه‌كا دروسته‌ بۆخاری و موسلم ڤه‌دگوهێزن
التصنيف الشرعيوجوب الصلاة وفضلها وحكم تاركها، صلاة التطوع، وجوب الزكاة وحكم تاركها، صدقة التطوع، وجوب الصيام وحكم تاركه، الإسلامموضوعات الحديثالزكاة ومكانتها، الصوم الواجب، صيام التطوع، صدقة التطوع، مكانة الصلاة وفضلها، صلاة التطوعمحاور التعريف بالإسلامأركان الإسلام
((كریار شه‌ش (جۆرن)، خه‌لك ژی چار (جۆرن)، (كریار ب ڤی ڕه‌نگینه‌) دوو د فه‌ركه‌رن و كریار یا هه‌ی ئێك ب ئێكێیه‌ و خێر یا هه‌ی ب ده‌ھ خێرێن وه‌كی خۆیه‌، خێر یا هه‌ی ب حه‌فسه‌د خێرێن وه‌كی خۆیه‌، ڤێجا هندیكه‌ هه‌ردوو فه‌ركه‌رن (ئه‌و ئه‌ڤه‌نه‌): هه‌ر كه‌سێ بمریت و چ شریك و هه‌ڤالان بۆ خودێ دروست نه‌كه‌ت؛ دێ چیته‌ به‌حه‌شتێ و هه‌ر كه‌سێ بمریت و شریك و هه‌ڤاله‌كی بۆ خودێ دروست بكه‌ت؛ دێ چیته‌ جه‌هنه‌مێ. هندیكه‌ ئه‌و كریاره‌ یا ئێك ب ئێكێیه‌: ئه‌ڤه‌ ئه‌وه‌ ده‌مێ كه‌سه‌ك ئنیه‌تا كرنا خێره‌كێ دئینیت، هه‌تا دلێ وی هه‌ست پێ دكه‌ت و خودێ وێ چه‌ندێ ژ وی دزانیت (كو ئنیه‌تا وی یا دروسته‌ و ژ دل دڤێت وێ خێرێ بكه‌ت)، هنگی دێ خێره‌ك بۆ هێته‌ نڤیسین و هه‌ر كه‌سێ گونه‌هه‌كێ بكه‌ت؛ دێ گونه‌هه‌ك ل سه‌ر هێته‌ نڤیسین و هه‌ر كه‌سێ خێره‌كێ بكه‌ت؛ دێ بۆ وی ب ده‌ھ خێرێن وه‌كی وێ هێته‌ نڤیسین، هه‌ر كه‌سێ تشته‌كی د ڕێكا خودێدا بكه‌ته‌ خێر و بمه‌زێخیت؛ هنگی خێره‌ك بۆ وی ب حه‌فسه‌د خێرایه‌. هندیكه‌ خه‌لكه‌؛ هنده‌ك ژ وان ل دونیایێ به‌رده‌ستێ وان یێ هاتییه‌ به‌رفره‌هكرن و ل ئاخره‌تێ به‌رده‌ستێ وان دێ هێته‌ به‌رته‌نگكرن، هنده‌كێن دی ل دونیایێ به‌رده‌ستێ وان یێ هاتییه‌ به‌رته‌نگكرن و ل ئاخره‌تێ دێ هێته‌ به‌رفره‌هكرن، هنده‌كێن دی ل دونیا و ئاخره‌تێ به‌رده‌ستێ وان یێ هاتییه‌ به‌رته‌نگكرن و هنده‌كێن دی ل دونیا و ئاخره‌تێ به‌رده‌ستێ وان یێ هاتییه‌ به‌رفره‌هكرن)).
فه‌رمووده‌یه‌كا باشه‌ ئه‌حمه‌د ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزیت
التصنيف الشرعيفضائل التوحيد، فضائل الأعمال الصالحة، فضائل أعمال القلوب، فضائل أعمال الجوارح، صدقة التطوع، الشركموضوعات الحديثأهمية التوحيد، سعة فضل الله عز وجل، الشرك بالله وأقسامه، الإخلاصمحاور التعريف بالإسلاموجوب إفراد الله بالعبادة، بطلان الشرك وصوره، عدل الإسلام، الحساب، النجاة بالدخول في الإسلام
((قیامه‌ت ڕانابیت هه‌تا ڕۆژ ل ڕۆژئاڤایێ ده‌ردكه‌ڤیت، ڤێجا ئه‌گه‌ر ڕۆژ (ژ وی ڕه‌خی) ده‌ركه‌ڤت و خه‌لكی (ئه‌و ب وی سه‌روبه‌ری) دیت؛ هه‌می دێ باوه‌رییێ ئینن، ئه‌ڤه‌ ئه‌و ده‌مه‌ یێ: {لاَ يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ، أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا} [الأنعام: 158]، ئانكو: ((باوه‌ریئینانا چ مرۆڤان مفای ل وی ناكه‌ت ئه‌گه‌ر به‌ری هنگی باوه‌ری نه‌ئینابیت یان كاره‌كێ باش بۆ خۆ نه‌كربیت))، قیامه‌ت دێ ڕابیت و دوو زه‌لامان جلكێ خۆ یێ به‌لاڤكری د ناڤبه‌را خۆدا، به‌لێ نه‌ دشێن وێ كڕین و فرۆتنێ ب دویماهیك بینن و نه‌ دشێن وی جلكی جاره‌كا دی وه‌رپێچن. قیامه‌ت دێ ڕابیت و زه‌لامی شیرێ حێشترا خۆ یا شیرده‌ر یێ دۆتی و یێ گرتی، به‌لێ ناگه‌هیت ڤه‌خۆت. قیامه‌ت دێ ڕابیت و زه‌لام یێ حه‌وزا خۆ یا ئاڤێ نوژه‌ن دكه‌ت و ته‌قنێ ل دۆرێن وێ دده‌ت، به‌لێ ناگه‌هیت ئاڤێ ژێ ڤه‌خۆت. قیامه‌ت دێ ڕابیت و ئێك ژ هه‌وه‌ پارییێ خۆ یێ بلندكرییه‌ ڕاستا ده‌ڤێ خۆ دا بخۆت، به‌لێ ناگه‌هیت بخۆت)).
فه‌رمووده‌یه‌كا دروسته‌ بۆخاری و موسلم ڤه‌دگوهێزن
التصنيف الشرعيالتوبة، تفسير الآيات، أشراط الساعةموضوعات الحديثالقرآن وعلومه، أشراط الساعة، التوبةمحاور التعريف بالإسلامالمبادرة وعدم التسويف، خطورة الإعراض عن الحق
((ل ڕۆژا قیامه‌تێ خودێ دێ زه‌لامه‌كی ژ ئوممه‌تا من ژ ناڤ هه‌می چێكرییان (ژ مرۆڤ و ئه‌جنه‌یان) جودا كه‌ت، پاشی دێ نۆت و نه‌ھ تۆمارێن وی (كو هه‌می د پڕن ژ گونه‌هان) ڕێزكه‌ت و ڤه‌كه‌ت، درێژييا هه‌ر تۆماره‌كێ ب ته‌مه‌ت دیتنا چاڤییه‌، پاشی خودێ دێ بێژیته‌ وی: ئه‌رێ تو تشته‌ك ژ ڤانه‌ ڕه‌د دكه‌ی؟ ئه‌رێ ئه‌و مه‌لائیكه‌تێن من یێن كریارێن ته‌ تۆمار دكرن و دنڤیسین چ زۆڕداری ل ته‌ كرییه‌؟ ئه‌و ژی دێ بێژیت: نه‌خێر خودایێ من، خودێ دێ بێژیتێ: ئه‌رێ ته‌ چ هێجه‌ت (و عوزر) بۆ وی تشتێ ته‌ كری هه‌نه‌؟ دێ بێژیت: نه‌خێر خودایێ من، خودێ دێ بێژیت: به‌لێ، ته‌ خێره‌ك یا ل ده‌ڤ مه‌ هه‌ی، ب ڕاستی ئه‌ڤرۆكه‌ چ زۆڕداری ل ته‌ ناهێته‌ كرن، پاشی دێ كارته‌ك هێته‌ ده‌رئێخستن و یا تێدا نڤیسییه‌: ئه‌ز شاهده‌ییێ دده‌م كو ژ ئه‌لڵاهی پێڤه‌تر چ خودایێن ژ هه‌ژی په‌رستنێ نینن و ئه‌ز شاهده‌ییێ دده‌م كو موحه‌ممه‌د عه‌بدێ خودێ و پێغه‌مبه‌رێ وییه‌ (أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ)، پاشی خودێ دێ بێژیت: ته‌ڕازییا خۆ بینه‌، ئه‌و ژی دێ بێژیت: خودایێ من؛ ما ئه‌ڤ كارته‌ دێ چ كه‌ت ل به‌رامبه‌ری ڤان هه‌می تۆماران؟ خودێ دێ بێژیت: زۆڕداری ل ته‌ ناهێته‌ كرن، گۆت: ڤێجا دێ تۆمار هه‌می د ڕه‌خه‌كێ ته‌ڕازییێدا هێنه‌ دانان و ئه‌و كارت ژی دێ د ڕه‌خه‌كێ دی یێ ته‌ڕازییێدا هێته‌ دانان، پاشی تۆمار دێ سڤك بن و كارت دێ گران بیت و ژووردا چیت، چ تشت د گه‌ل ناڤێ خودێ گران نابیت)).
فه‌رمووده‌یه‌كا دروسته‌ تیرمیزی و ئبن ماجه ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزن
التصنيف الشرعيفضائل التوحيد، الحياة الآخرةموضوعات الحديثأهمية التوحيد، سعة فضل الله عز وجل، الإيمان باليوم الآخرمحاور التعريف بالإسلامالحساب، النجاة بالدخول في الإسلام
ده‌مێ ئه‌بو طالب كه‌ڤتییه‌ د سه‌كه‌راتێن مرنێدا، پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) هاته‌ ده‌ڤ وی و وی ده‌می ئه‌بو جه‌هل و عه‌بدولڵاھێ كوڕێ ئه‌بی ئومه‌ییه‌یێ کوڕێ موغیرەی ژی ل ده‌ڤ وی بوون، ئینا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((مامۆ، بێژه‌: (لا إله إلا الله)، ئه‌و په‌یڤه‌كه‌ ئه‌گه‌ر ته‌ گۆت؛ ئه‌ز دێ ل ده‌ڤ خودێ به‌ڕه‌ڤانییێ پێ ژ ته‌ كه‌م))، ئینا ئه‌بو جه‌هل و عه‌بدولڵاھێ كوڕێ ئه‌بی ئومه‌ییه‌ی گۆت: ئه‌رێ تو دێ ده‌ست ژ ئایینێ عه‌بدولموطه‌لیبی به‌رده‌ی؟ ڤێجا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) هه‌ر دگۆتێ بێژه‌ و وان ژی هه‌ر به‌رسڤا وی ددا ب وێ گۆتنا خۆ، هه‌تا ئاخڤتنا دویماهیكێ یا ئه‌بو طالبی گۆتی ئه‌ڤه‌ بوو: ئه‌ز یێ ل سه‌ر ئایینێ عه‌بدولموطه‌لیبی‌ و ڕازی نه‌بوو بێژیت (لا إله إلا الله). پاشی پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((سویند ب خودێ ئه‌ز دێ داخوازا ژێبرنا گونه‌هان بۆ ته‌ ژ خودێ كه‌م هندی خودێ ڕێگرییێ ل من نه‌كه‌ت))، ئینا خودایێ مه‌زن ئه‌ڤ ئایه‌ته‌ ئینا خوار: {مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ} [التوبة: 113]، ئانكو: ((نه‌ بۆ پێغه‌مبه‌ری و نه‌ بۆ ئه‌وێن باوه‌ری ئینای نه‌بوویه‌ كو داخوازا لێبوورینێ بۆ موشركان بكه‌ن)). خودایێ مه‌زن ده‌رباره‌ی ئه‌بو طالبی ئایه‌ته‌ك ئینا خوار و گۆته‌ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن): {إِنَّكَ لا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ} [القصص: 56]، ئانكو: ((تو نه‌شێی وی كه‌سی ب هیدایه‌ت بینی یێ تو حه‌ز ژێ دكه‌ی، به‌لكی خودێ هیدایه‌تا وی كه‌سی دده‌ت یێ وی بڤێت)).
فه‌رمووده‌یه‌كا دروسته‌ بۆخاری و موسلم ڤه‌دگوهێزن
التصنيف الشرعيالتفسير، أحكام الولاء والبراء، أسباب النزول، الدعوة إلى الله، الشركموضوعات الحديثالدعوة إلى الله، معاداة الكفار، معنى «شهادة أن لا إله إلا الله»، القرآن وعلومهمحاور التعريف بالإسلامالتعلق بالدين الموروث، النطق بالشهادتين
ژ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) د وێ چه‌ندێدا یا ژ خودایێ خۆ ڤه‌دگوهێزیت كو گۆتییه‌: گۆت: ((مسوگه‌ر خودێ خێر و گونه‌ھ نڤیسینە، پاشی ئه‌ڤ چه‌نده‌ ڕۆهنكر، ڤێجا هەر کەسێ دلێ خۆ ببه‌ته‌ خێر و باشییه‌كێ و وێ نه‌كه‌ت؛ خودێ دێ وێ ل ده‌ڤ خۆ بۆ وی ب خێره‌كا ته‌مام نڤیسیت، و ئه‌گه‌ر وی دلێ خۆ برێ و كر؛ خودێ دێ وێ ل ده‌ڤ خۆ ب ده‌ھ خێران نڤیسیت هه‌تا دچیته‌ حه‌فت سه‌دان و گه‌له‌ك پتر، و ئه‌گه‌ر وی دلێ خۆ بره‌ گونه‌ھ و خرابییه‌كێ و نه‌كر؛ خودێ دێ وێ ل ده‌ڤ خۆ بۆ وی ب خێره‌كا ته‌مام نڤیسیت، و ئه‌گه‌ر دلێ خۆ برێ و كر؛ دێ بۆ وی ب گونه‌هه‌كێ ب تنێ نڤیسیت))
فه‌رمووده‌یه‌كا دروسته‌ بۆخاری و موسلم ڤه‌دگوهێزن
التصنيف الشرعيفضائل الأعمال الصالحة، توحيد الأسماء والصفاتموضوعات الحديثسعة فضل الله عز وجلمحاور التعريف بالإسلامعدل الإسلام، الحساب