Encyclopedia of Prophetic Hadiths

زه‌لامه‌ك هاته‌ ده‌ڤ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) و ده‌رباره‌ی كاره‌كی د گه‌ل ئاخڤت، پاشی گۆت: ئه‌وا خودێ بڤێت و ته‌ بڤێت. ئینا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((ئه‌رێ ته‌ ئه‌ز كرمه‌ هه‌ڤئاست و شریك بۆ خودێ؟ بێژه‌: ئه‌وا خودێ ب تنێ بڤێت)).

((مرن دێ ل سه‌ر شێوه‌یێ به‌رانه‌كێ ڕه‌ش و سپی هێته‌ ئینان پاشی گازیكه‌ره‌ك دێ كه‌ته‌ گازی: ئه‌ی خه‌لكێ به‌حه‌شتێ؛ ئه‌و ژی دێ سه‌رێ خۆ بلند كه‌ن و به‌رێ خۆ ده‌نێ، گازیكه‌ر دێ بێژیت: ئه‌رێ هوین ڤى دنیاسن؟ دێ بێژن: به‌لێ، ئه‌ڤه‌ مرنه‌، هه‌مییان ئه‌و یا دیتی، پاشی دێ كه‌ته‌ گازی: ئه‌ی خه‌لكێ جه‌هنه‌مێ؛ ئه‌و ژی دێ سه‌رێ خۆ بلند كه‌ن و به‌رێ خۆ ده‌نێ، گازیكه‌ر دێ بێژیت: ئه‌رێ هوین ڤى دنیاسن؟ دێ بێژن: به‌لێ، ئه‌ڤه‌ مرنه‌، هه‌مییان ئه‌و یا دیتی، پاشی دێ هێته‌ ڤه‌كوژتن، پشتی هنگی دێ هێته‌ گۆتن: گه‌لی خه‌لكێ به‌حه‌شتێ؛ ئێدی مانه‌ڤه‌یا هه‌روهه‌ره‌ و مرن نینه‌ و گه‌لی خه‌لكێ جه‌هنه‌مێ؛ ئێدی مانه‌ڤه‌یا هه‌روهه‌ره‌ و مرن نینه‌، پاشی ئه‌ڤ ئایه‌ته‌ خواند: {وَأَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الحَسْرَةِ إِذْ قُضِيَ الأَمْرُ وَهُمْ فِي غَفْلَةٍ} [مريم: 39]، ئانكو: ((و تو - ئه‌ى موحه‌ممه‌د - مرۆڤان ژ ڕۆژا په‌شیمانییێ بترسينه‌ ده‌مێ كار دهێته‌ پێكئينان و مرنێ دئينن وه‌كى به‌رانه‌كێیه‌ و ڤه‌دكوژن و حوكم د ناڤبه‌را خه‌لكیدا دهێته‌ كرن، ڤێجا خودان باوه‌ر دچنه‌ به‌حه‌شتێ و كافر دچنه‌ جه‌هنه‌مێ و ئه‌و ئه‌ڤرۆ د ڤێ دونيايێدا ژ وى تشتێ ئه‌و ژێ دهێنه‌ ترساندن دبێ ئاگه‌هن))، و ئه‌و خه‌لكێ دونیایێ یێن د بێئاگه‌هییێدا {وَهُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ} [مريم: 39]، ئانكو: ((و ئه‌و باوه‌رییێ نائينن و كارێ چاك ناكه‌ن)).

وه‌حی بۆ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) هاته‌ خوار و ژییێ وی چل سال بوو، ڤێجا سێزده‌ سالان ل مه‌كه‌هێ ما، پاشی فه‌رمان لێ هاته‌ كرن مشه‌خت بیت، ئه‌و ژی به‌ره‌ڤ مه‌دینێ مشه‌خت بوو، ده‌ھ سالان ل وێرێ ژی ما، پاشی پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) وه‌غه‌را دویماهیكێ كر.

ئه‌ز ل پشت پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) ل سه‌ر گوهدرێژه‌كی یێ سویار بووم كو دگۆتنێ (عوفه‌یر)، ئینا گۆت: ((موعاز؛ ئه‌رێ تو دزانی مافێ خودێ ل سه‌ر عه‌بدان چییه و مافێ عه‌بدان ل سه‌ر خودێ چییه‌؟ من گۆت: خودێ و پێغه‌مبه‌رێ وی باشتر دزانن، ئینا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((مافێ خودێ ل سه‌ر عه‌بدان ئه‌ڤه‌یه‌ ئه‌و عیباده‌تێ وی ب تنێ بكه‌ن و چ شریكان بۆ دروست نه‌كه‌ن، مافێ عه‌بدان ژی ل سه‌ر خودێ ئه‌ڤه‌یه‌ ئه‌و وی كه‌سی عه‌زاب نه‌ده‌ت یێ چ شریك بۆ وی دروست نه‌كربن))، من گۆت: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؛ ئه‌رێ ما ئه‌ز ڤێ مزگینییێ نه‌ده‌مه‌ خه‌لكی؟ گۆت: ((نه‌خێر مزگینییێ نه‌ده‌ وان، چونكی دێ خۆ هێلنه‌ ب هیڤییا وێ چه‌ندێڤه‌ و كار ناكه‌ن)).

پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) نڤێژا سپێدێ ل حوده‌یبییه‌یێ ل به‌را مه‌ كر پشتی بارانەك ب شەڤ باری، و پشتی ژ نڤێژێ ب دویماهیك هاتی؛ به‌رێ خۆ دا خه‌لكى و گۆت: ((ئەرێ هوین دزانن خودایێ هەوە چ گۆت؟)) گۆتن: خودێ و پێغەمبەرێ وی باشتر دزانن، گۆت: ((سپێده‌ ب سه‌ر هندەك ژ عه‌بدێن مندا هات و هنده‌ك ژ وان باوه‌ری ب من ئینا و هنده‌كێن دی كافربوون ب من، هندیكه‌ ئه‌وه‌ یێ گۆتی: ب قه‌نجی و باشییا خودێ باران بۆ مە باری، ئەڤێ هه‌نێ ئه‌وه‌ یێ باوه‌ری ب من ئینای و كافر بووی ب ستێران، به‌لێ هندیكه‌ ئه‌وه‌ یێ گۆتی: ژ به‌ر فلان ستێرێ و فلان ستێرێ باران بۆ مه‌ باری، ئه‌ڤێ هه‌نێ یێ كافربووی ب من و باوه‌ری یا ب ستێران ئینای)).

((ئەز شیره‌تێ ب ته‌قوا خودێ ل هه‌وە دکەم و ب گوهداریکرن و بجهئینانا فەرمانا مه‌زن و ده‌ستهه‌لاتدارێ موسلمان، خۆ ئەگەر عەبدەکی فەرمان ل سەر وە کر و بۆ مه‌زنێ هه‌وه‌. چونکی ب ڕاستی هەر کەسێ ژ هەوە پشتی من بژیت؛ دێ گه‌له‌ك ڤێكنه‌كرن و جۆداهییێ بینیت. ڤێجا هه‌وه‌ ئه‌مانه‌ت سوننەتا من و سوننەتا خەلیفەیێن من یێن سه‌رڕاست، وێ ب ددانێن خۆ یێن پشتێ بگرن و پدییێن خۆ ل سه‌ر بشدینن و هشیاری كارێن داهێنایی (بیدعه‌یان) بن د دینیدا، چونكی ب ڕاستی هەر بیدعەیەکا هه‌بیت سه‌رداچوون و به‌رزه‌بوونه‌)).

زه‌لامه‌كی گۆت: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؛ ئه‌رێ دێ لێپرسین د گه‌ل مه‌ هێته‌ كرن ژ به‌ر وان تشتێن مه‌ ل سه‌رده‌مێ نه‌زانینێ (به‌ری موسلمانبوونێ) ئه‌نجامداین؟ گۆت: ((هه‌ر كه‌سێ د ئیسلامێدا (پشتی موسلمان بووی) باشییێ بكه‌ت؛ لێپرسین د گه‌ل ناهێته ‌كرن ژ به‌ر وان تشتێن ل سه‌رده‌مێ نه‌زانینێ (به‌ری موسلمانبوونێ) ئه‌نجامداین، به‌لێ هه‌ر كه‌سێ د ئیسلامێدا خرابی و گونه‌هێ بكه‌ت؛ دێ لێپرسینا كارێن به‌رێ و یێن دویماهیكێ هه‌مییان د گه‌ل هێته‌ كرن)).

((ب راستی ئه‌و تشتێ ئه‌ز پتر ژ هه‌مییان ژێ دترسم ب سه‌ر هه‌وه‌دا بهێت: شركا بچویكه‌))، گۆتن: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ، شركا بچویك چ جۆره‌ شركه‌؟ گۆت: ((ڕویمه‌تییه‌‌، خودایێ مه‌زن ل ڕۆژا قیامه‌تێ ده‌مێ خه‌لكی ل سه‌ر كریارێن وان خه‌لات دكه‌ت؛ دبێژیته‌ وان: هه‌ڕنه‌ ده‌ڤ وان كه‌سێن هه‌وه‌ ل دونیایێ ڕویمه‌تی بۆ دكر و ژ به‌ر وان كارێ باش دكر، ڤێجا به‌رێ خۆ بده‌نێ كا دێ هوین چ خێر و خه‌لاتان ل ده‌ڤ وان بینن؟)).