សព្វវចនាធិប្បាយហាទីសរបស់ព្យាការី

“ទង្វើទាំងឡាយមានប្រាំមួយប្រភេទ។ ចំណែកឯមនុស្សមានបួនប្រភេទ។ (ទង្វើទាំងប្រាំមួយប្រភេទ)គឺមាន កត្តាចាំបាច់ទាំងពីរ មួយស្មើមួយ អំពើល្អមួយស្មើដប់ និងអំពើល្អមួយស្មើប្រាំពីររយ។ ចំពោះ“កត្តាចាំបាច់ទាំងពីរ”នោះគឺ៖ ជនណាដែលស្លាប់ដោយមិនបានធ្វើស្ហ៊ីរិកចំពោះអល់ឡោះនឹងអ្វីមួយ នឹងបានចូលឋានសួគ៌។ ហើយជនណាដែលស្លាប់ដោយបានធ្វើស្ហ៊ីរិកចំពោះអល់ឡោះនឹងអ្វីមួយ នឹងបានចូលឋាននរក។ ចំណែកឯអំពើដែលត្រូវទទួលបានការតបស្នងដូចគ្នា(មួយទទួលបានមួយ)នោះគឺ៖ ជនណាដែលមានបំណងធ្វើអំពើល្អមួយ ដែលមានអារម្មណ៍នៅក្នុងចិត្ត ហើយអល់ឡោះដឹងអំពីវា គឺគេនឹងកត់ត្រាឲ្យជននោះនូវផលបុណ្យមួយ។ ហើយជនណាដែលធ្វើអំពើអាក្រក់មួយ គេនឹងកត់ត្រាឲ្យជននោះនូវបាបកម្មមួយ។ ជនណាដែលធ្វើអំពើល្អមួយ គឺទទួលបានផលបុណ្យស្មើនឹងដប់ដងនៃអំពើនោះ។ ជនណាដែលបរិច្ចាគអ្វីមួយក្នុងមាគ៌ាអល់ឡោះ គឺអំពើល្អមួយស្មើនឹងប្រាំពីររយ។ ចំណែកឯមនុស្ស(ទាំងបួនប្រភេទ)គឺ៖ អ្នកដែលគេបើកទូលាយដល់រូបគេ(មានជីវិតរស់នៅល្អប្រសើរ)ក្នុងលោកិយ តែគេត្បិតត្បៀតចំពោះរូបគេ(លំបាកវេទនា)នៅថ្ងៃបរលោក អ្នកដែលគេត្បិតត្បៀតចំពោះរូបគេក្នុងលោកិយ តែគេបើកទូលាយដល់រូបគេនៅថ្ងៃបរលោក អ្នកដែលគេត្បិតត្បៀតចំពោះរូបគេទាំងក្នុងលោកិយ និងនៅថ្ងៃបរលោក ហើយនិងអ្នកដែលគេបើកទូលាយដល់រូបគេទាំងក្នុងលោកិយ និងនៅថ្ងៃបរលោក”។

ខ្ញុំបានឃើញ អាំម៉ើរ ពិន យ៉ាសៀរ ចូលម៉ាស្ជិត ហើយសឡាត។ គាត់សឡាតខ្លីៗ។ គាត់(អាប់ទុលឡោះ)បន្តថា៖ នៅពេលដែលគាត់ចាកចេញ ខ្ញុំបានក្រោកទៅកាន់គាត់ ហើយនិយាយថា៖ ឱ អាពូអាល់យ៉ឹកហ្ស៊ន! អ្នកពិតជាសឡាតខ្លី(លឿន)ណាស់។ គាត់បានតបថា៖ តើអ្នកបានឃើញខ្ញុំកាត់បន្ថយអ្វីមួយនៃកាតព្វកិច្ចរបស់វាដែរឬទេ? ខ្ញុំបានឆ្លើយថា៖ អត់ទេ។ គាត់បាននិយាយថា៖ តាមពិតទៅ ខ្ញុំព្យាយាមយកឈ្នះអំពីការជ្រៀតជ្រែករបស់ស្ហៃតន។ ខ្ញុំបានឮរ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ “ជាការពិតណាស់ ខ្ញុំបម្រើអល់ឡោះបានធ្វើការប្រតិបត្តិសឡាតនូវសឡាតមួយ ប៉ុន្តែអ្វីដែលត្រូវបានកត់ត្រាសម្រាប់រូបគេពីការសឡាតនោះ គឺមានតែមួយភាគដប់ មួយភាគប្រាំបួន មួយភាគប្រាំបី មួយភាគប្រាំពីរ មួយភាគប្រាំមួយ មួយភាគប្រាំ មួយភាគបួន មួយភាគបី ឬពាក់កណ្តាលនៃសឡាតនោះប៉ុណ្ណោះ”។

“គ្មានជំនឿពេញលេញទេអ្នកដែលគ្មានភាពទៀងត្រង់ ហើយក៏មិនទាន់មានសាសនាពេញលេញនោះដែរចំពោះអ្នកដែលមិនប្រកាន់ខ្ជាប់កិច្ចសន្យា”។

មានបុរសម្នាក់បានមកជួបណាពី ﷺ ហើយបានឲ្យសាឡាមថា៖ “السَّلَامُ عَلَيْكُمْ” ។ លោកក៏បានតបសាឡាមទៅបុរសនោះ។ បន្ទាប់មក បុរសនោះបានអង្គុយចុះ។ ពេលនោះ ណាពី ﷺ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ “ដប់”។ បន្ទាប់មក មានបុរសម្នាក់ទៀតបានមកដល់ ហើយឲ្យសាឡាមថា៖ “السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ” ។ លោកបានតបសាឡាមទៅបុរសនោះ ហើយបុរសនោះក៏បានអង្គុយចុះ។ ពេលនោះ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ “ម្ភៃ”។ ក្រោយមក មានបុរសម្នាក់ទៀតបានមកដល់ ហើយបានឲ្យសាឡាមថា៖ “السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ” ។ លោកបានតបសាឡាមទៅបុរសនោះ ហើយបុរសនោះក៏បានអង្គុយចុះ។ ពេលនោះ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ “សាមសិប”។

ពិតណាស់ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ លោកបានឃើញបុរសម្នាក់សឡាតតែម្នាក់ឯងនៅពីក្រោយជួរ។ ពេលនោះ លោកក៏បានប្រើបុរសនោះឱ្យសឡាតម្តងទៀត។

សហាហ្ពាត់ណាពី ﷺ ដែលដែលបានបង្រៀនយើងនូវគម្ពីរគួរអានបាននិយាយប្រាប់ពួកយើងថា ជាការពិតណាស់ ពួកគាត់រៀនសូត្រគម្ពីរគួរអានពីរ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ ចំនួនដប់អាយ៉ាត់ ហើយពួកគាត់មិនរៀនដប់អាយ៉ាត់ផ្សេងទៀតឡើយ លុះត្រាតែពួកគាត់យល់ដឹង និងបានអនុវត្តនូវអ្វីដែលមានក្នុងអាយ៉ាត់ទាំងនោះសិន។ ពួកគាត់និយាយថា៖ ពួកយើងសិក្សាទាំងចំណេះដឹង និងការអនុវត្ត។

រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ “នៅយប់ដែលគេនាំខ្ញុំឡើងទៅលើមេឃ ខ្ញុំបានឆ្លងកាត់ក្រុមមួយដែលមានក្រចកស្ពាន់ ហើយពួកគេកំពុងខ្វាចមុខ និងទ្រូងខ្លួនឯង។ ពេលនោះ ខ្ញុំបានសួរថា៖ តើអ្នកទាំងនោះជានរណា ឱជីព្រីល? គាត់បានឆ្លើយថា៖ អ្នកទាំងនោះ គឺជាពួកដែលស៊ីសាច់មនុស្ស(និយាយដើមគេ) និងនិយាយបង្ខូចកិត្ដិយសរបស់ពួកគេ”។

“អ្វីក៏ដោយដែលបរិមាណច្រើនរបស់វាធ្វើឲ្យស្រវឹង នោះបរិមាណតិចតួចរបស់វា គឺត្រូវបានហាមឃាត់”។