Skip to content

کسی از شما ایمان نمی‌آورد تا آنکه برای برادرش همان چیزی را بپسندد که برای خودش می‌پسندد

از ابوحَمزه، انس بن مالک، رضی‌الله‌عنه ـ خادم رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وسلم ـ روایت است که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرمود:

«لاَ يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ، حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ». «کسی از شما ایمان نمی‌آورد تا آنکه برای برادرش همان چیزی را بپسندد که برای خودش می‌پسندد».

«لاَ يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ، حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ»

بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند
حديث صحيح
شرح

پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ تبیین نموده که ایمان کامل برای هیچ مسلمانی محقق نمی‌شود تا آنکه همه‌ی طاعات و خیر و خوبی‌هایِ دین و دنیا که برای خود می‌پسندند برای برادرش بپسندد و آنچه را برای خود بد می‌داند و نمی‌پسندد، برای او نیز نخواهد و نپسندد. پس اگر نقصی در دین برادرش دید، برای اصلاح آن تلاش کند و اگر در او خیر و خوبی سراغ داشت، او را تقویت نموده و یاری‌اش ‌دهد و در امر دین یا دنیایش ناصح و دلسوز او باشد.

از نکات این حدیث

واجب است که انسان برای برادرش همان چیزی را دوست داشته باشد که برای خود دوست می‌دارد، زیرا نفی ایمان از کسی که چنین نیست، دالِ بر وجوب آن است.

برادری در راه الله برتر از برادری نسبی است، پس رعایت آن واجب‌تر است.

تحریم هر گفتار و کرداری که با این محبت منافات دارد، مانند فریبکاری و تقلب و غیبت و حسادت و تعدی به جان یا مال یا آبروی مسلمان.

به کار بردن الفاظی که تشویق کننده است، چنانکه در اینجا برای مسلمان دیگر از لفظ «برادر» استفاده شده است.

کرمانی ـ رحمه الله ـ می‌گوید: «همچنین از مصادیق ایمان است که هر شری را که برای خود نمی‌پسندد برای برادرش هم نپسندد، اگر چه این در حدیث نیامده است؛ زیرا دوست داشتن چیزی، مستلزم نفرت از ضد آن است، از این جهت به همین مقدار کفایت نموده و بدان تصریح نکرده است.

منابع
بیشتر (25)

صحیح بخاری (1/ 12) (13).

صحیح مسلم (1/ 67) (45).

التحفة الربانية في شرح الأربعين حديثًا النووية.

مطبعة دار نشر الثقافة.

الإسكندرية.

الطبعة: الأولى.

1380 هـ.

شرح الأربعين النووية.

للشيخ ابن عثيمين.

دار الثريا للنشر.

فتح القوي المتين في شرح الأربعين وتتمة الخمسين.

دار ابن القيم.

الدمام المملكة العربية السعودية.

الطبعة: الأولى.

1424هـ/2003م.

الفوائد المستنبطة من الأربعين النووية.

للشيخ عبد الرحمن البراك.

دار التوحيد للنشر.

الرياض.

الأحاديث الأربعون النووية وعليها الشرح الموجز المفيد.

لعبد الله بن صالح المحسن.

نشر: الجامعة الإسلامية.

المدينة المنورة.

الطبعة: الثالثة.

404هـ/1984م.