Encyclopedia of Prophetic Hadiths

"yamaleleen seen sàppe yi, ndax yamale sàppe yi daa bokk ci matug julli gi"

"matalleen sàppe si jiitu, teg ca sa ca topp, lu cay am ci mànkite na nekk ca sàppe su mujj sa.

Jenn waay dafa dugg ci Jàkka ji bisu àjjuma ci bunt bi mel mi karu àttekaay, fekk Yonnente Yàlla bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc moo ngi taxaw di xutba, mu jublu Yonnente Yàlla bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc daal di taxaw, topp mu ne ko: "yaw Yonnente Yàlla bi, alal yi sànku na, yoon yi dagg na, ñaanal nu Yàlla mu xettali nu, Yonnente Yàlla bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc yëkkëri ay yoxoom, topp mu ne: "Allaahuma axisnaa, Allaahuma axisnaa, Allaahuma axisnaa", Anas nee na: giñ naa ci Yàlla ne, gisuñu ci asamaan si aw xiin du caagine aw niir, te it genn kër walla néeg doxul sunu diggante ak Salh, nee na: aw niit wu mel ni Turs daal di feeñ ca ginnaawam, ba mu nekkee ca diggu asamaan sa, mu daal di tasaroo topp mu taw, giñ naa, gisunu jant bi juróom-benni fan, topp jenn waay dugg bawoo ca bunt booba ca àjjuma ja, fekk Yonnente Yàlla bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc taxaw di xutba, mu taxaw jublu ko, ne ko: yaw Yonnente Yàlla bi alal ji sànku na, yoon yi dagg na, ñaanal Yàlla mu téye ko, nee na: Yonnente Yàlla bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc yëkkëti ñaari loxoom, topp mu ne: "yaw Yàlla sunu Boroom na dem ca la nu wër déet ci sunu kaw, yaw Yàlla sunu Boroom ca tund ya ak ca Montaañ ya ak ca biir xur ya, ak ca saxuwaayu garab ya " nee na: mu taxaw, nu gént di dox ci ron jant bi, Sariik nee na: laaj naa Anas ibn Maalik: ndax waa ju njëkk ja la? Mu ne ma: "lu ma ci xam".

Li ëppoon ci dénkaaney Yonente Yàlla bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc bi muy génn àdduna: "dénk naa leen julli ak ñi nekk ci seeni loxo, dénk naa leen julli ak ñi nekk ci seeni loxo" (seen jaam yi), ba Yonente bi dënnam ba tàmbalee di xar-xarale, ba daanaka làmmiñam leeratul.

«ku fàtte genn julli na ko julli saa yu ko fàttalikoo, dara manu koo fay lu dul loolu: {taxawalal julli ngir fàttaliku ma}[Taaha: 14]».

"waaw lu jot aw nit ba bu ñuy julli di xool kaw asamaan", waxam ji tar lool ci loolu, ba mujj mu ne: "danañu bàyyi loolu walla dees na këf seen gis ga".

"ku julli sunu julli gi jublu sunu xibla bi lekk sunu rendi kooku mooy jullit bi nga xam ne amna kóllareg Yàlla ak kóllareg Yonnenteem bi, buleen wor Yàlla ci kóllareem gi".

Dañoo mas a toog ak Yónente bi -yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc- ci jàkka ji rekk benn waay bu yéeg sig giléem daldi dugg si, mu yésal giléem gi ci jàkka ji daal di koy yeew, ba noppi daal di ne? Kan ci yéen mooy Muhammat? Fekk Yónente bi -yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc- moo ngi sóonu ci séen biir, nu ne ko: góor gu weex gii sóonu la, waa ji ne ko: yaw doomu Abdul Mutalib, Yónente bi ne ko «wuyu naa la». Waa ji ne ko -: man de damalay laaj te dinaa taral laaj yi ci sa kaw, bul ma mere kon ? Yónente bi -yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc- ne ko: «laajal lu la soob» mu ne ko: maa ngi lay laaj ci sa Boroom di Boroomu ñi la jiitu, ndax Yàlla moo la yónni ci nit ñépp ? Mu ne ko: «giñ naa ko ci Yàlla, waaw». Mu ne ko: maa ngi lay ñaan ci Yàlla , ndax Yàlla moo la digal nu julli juróomi julli ci bis bi ak ci guddi gi? Mu ne ko: «waaw maa ngi seedeloo Yàlla ». Mu ne ko: maa ngi ñaan ngir Yàlla, ndax Yàlla moo la digal nu woor weer wii ci at mi? Mu ne ko: «seedeloo naa ko Yàlla, waaw». Mu ne ko: maa ngi lay ñaan ngir Yàlla, ndax Yàlla moo la digal nga jël sarax ci sunu way-woomal ñi séddale ko ci sunu way-ñàkk ñi? Yónente bi -yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc- ne ko: «maa ngi koy seedeloo Yàlla, waaw».waa ji ne ko: gëm naa li nga indi, man nag ndaw laa te samay nit ñoo ngi sama ginnaaw, man maay Damaam Ibn Sahlabata di mbokkum njabootu Sahd Ibn Bakrin.