Encyclopedia of Prophetic Hadiths

Benn bis Yónente bi -yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc- dafa taxaw fi nun daal di nuy waar waar gu jotale xol yi jàq nañu ci, bët yi tuur ci rangooñ, ñu ne ko : yaw Yónente Yàlla bi, waar nga nu waarug kuy tàggatoo, jox ñu ak kóllare. Mu ne leen : "dénk naa leen ngeen ragal Yàlla ci dégg ak topp, donte jaamub Habasa la, dangeen gis ci sama ginnaaw ag wuute gu tar, waaye nangeen jàpp ci sama Sunna ak sunnay njiit yu jub ya tey jubal, ŋànkleen ko ak seen i dégéj, te ngeen moytandiku mbir yi ñu sos, ndax bidaa yépp ay réer la".

«dinaa jox Raaya ji waa ju bëgg Yàlla ak ub yonnenteem, Yàlla dina ko ubbee ci ay loxoom" Umar ibnul Xattaab nee na: masumaa bëgg a jiite lu dul bis boobu, nee na ma yoqamtiku ngir yaakaar ñu woo ma ngir moom, nee na Yonnente bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc daal di woo Aliyun Ibn Abii Taalib, jox ko raaya ji, ne ko: "doxal, te bul geestu, ba Yàlla ubbil la" nee na Aliyun dox tuuti daal di taxaw te geestuwul, daal di yuuxu ne: yaw Yonnente Yàlla bi, ci lan laay xeex ak nit ñi? Mu ne ko: "xeexal ak ñoom ba ñu seede ne amul kenn ku ñu war a jaamu ku dul Yàlla, ak ne Muhammat ndawul Yàlla la, bu ñu defee loolu kon tere nañu la seen dereet ak seen alal, lu dul ci àqam, seen ug càmbar nag ma nga ca Yàlla».

Maa ngi leen di dénk ragal Yàlla, ak dégg ak topp, donte ab jaam moo leen jiite, képp ku dund ci yéen dana gis wuute gu bari, maa ngi leen di dénk sama sunna si ak sunnay njiit yu jub yi tey jubal, ŋànkleen ci ak séen i dégéj, maa ngi leen di moytandikuloo bir yi ñu sos; ndax bidaa yépp ag cànkute la".

Mu ñëw ci Hajarul Aswad daal di koy fóon, daal di wax ne: man de xam naa ne yaw aw xeer nga, doo lor te doo jariñ, bu dul woon ne gisnaa Yonente bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc di la fóon kon duma la fóon.

Dégg naa Yónente bi -yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc- muy wax li njëkk juroom i fan laata muy faatu naan: " seedeel naa Yàlla ne set naa wicc ci kenn ci yéen di nekk sama xarit, ndax Yàlla da maa jàpp xarit, niki mu jàppe Ibraahiima xarit, te bu ma doon wut ab xarit ci yéen kon dinaa def Abuu Bakar ab xarit. Yégleen ne ña leen jiitu woon dañu daan jàppe bàmmeeli seeni Yónent ak seen i nit ñu baax ay jàkka, rikk waay! Buleen jàppe bàmmeel yi jàkka, man tere naa leen ko".

Mu jële ci Yonnente bi -yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc- mu wax ci waa Ansaar yi ne: "kénn du leen bëgg ku dul way-gëm, te kenn du leen bañ ku dul ab naaféq, ku leen bëgg Yàlla bëgg ko, ku leen bañ Yàlla bañ ko".

Yonnente bi -yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc- dafa seet Saabit Ibn Xaysin, benn waay ne ko: yaw Yonnente Yàlla bi, man dinaa la xamal xibaaram, mu dikkal ko fekk ko mu toog ci këram, sëgg boppam bi, mu ne ko: ana luy sa mbir? Mu ne ko: xanaa ay, da doon yëkkati kàddoom ci kaw kàddug Yonnente bi -yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc-, kon moom ci waa sawara la, waa ji ñëw wax Yonnente bi ne ko: nee na lii ak lee, mu delluwaat beneen yoon indi ag bégle gu màgg, ne ko: "demal ne ko: yaw bokkoo ci waa sawara, waaye ci waa àjjana nga bokk".

"ñi gën ci yéen ñooy samag maas, topp ci ña ca topp, topp ci ña ca topp' Imraan nee na: xamuma ndax Yonente bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc tudd na ginnaaw ag maasam ñaari maas walla ñatt, Yonente bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc nee na: "nekk na ci seen ginnaaw ay nit yoo xam ne dañuy wor te deesu leen wóolu, ñuy seede te deesu leen seedeloo, ñuy nisar te du ñu ko matal, ag duuf feeñ ci ñoom".