“నిశ్చయంగా జిహాద్’లలో ఉత్తమమైన జిహాద్ ఏమిటంటే కృూరుడు, అణచివేతదారుడు, దౌర్జన్యపరుడు అయిన పాలకుని ఎదుట న్యాయమైన మాట మాట్లాడటం.”
అబూ సయీద్ అల్ ఖుద్రీ రదియల్లాహు అన్హు ఉల్లేఖనం : “ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా పలికినారు:
“నిశ్చయంగా జిహాద్’లలో ఉత్తమమైన జిహాద్ ఏమిటంటే కృూరుడు, అణచివేతదారుడు, దౌర్జన్యపరుడు అయిన పాలకుని ఎదుట న్యాయమైన మాట మాట్లాడటం.”
«إِنَّ مِنْ أَعْظَمِ الجِهَادِ كَلِمَةَ عَدْلٍ عِنْدَ سُلْطَانٍ جَائِرٍ».
ఈ హదీసులో ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా వివరిస్తున్నారు: అల్లాహ్ మార్గములో చేయు వివిధ రకాల జిహాదులలో, అత్యంత ఉత్తమమైనది, మరియు ప్రయోజనకరమైనది – అన్యాయానికి పాల్బడుతూ ఉండే, కృూరుడు, అణచివేతదారుడు, దౌర్జన్యపరుడు అయిన పాలకుని ఎదుట న్యాయమైన మాట మాట్లాడటం – ఎందుకంటే పాలకుని ఎదుట ఆ విధంగా మాట్లాడే వ్యక్తి ‘మంచి చేయమని ఆదేశించండి, చెడును నిషేధించండి’ అనే షరియత్ యొక్క ఆదేశంపై అనుసరించినాడు గనుక; అది అటువంటి పాలకుని ఎదుట నిలబడి మాట్లాడడం అయినా, లేక అతనికి లేఖ ద్వారా తెలియజేయడం అయినా, చర్య ద్వారా అతని అవగతమయ్యేలా చేయడం అయినా – ప్రజలకు లాభాన్ని చేకూర్చే, హానిని నివారించేది ఏదైనా కావచ్చు.
‘మంచి చేయమని ఆదేశించడం, చెడును నివారించడం, నిషేధించడం’ కూడా జిహాదే అని తెలుస్తున్నది.
పాలకునికి (న్యాయమైన, ధర్మబద్ధమైన) సలహా ఇవ్వడం గొప్ప జిహాద్ లో ఒకటి, కానీ అది జ్ఞానము, వివేకము మరియు నిశ్చయతతో కూడి ఉండాలి.
అల్ ఖత్తాబీ ఇలా అన్నారు: ఇది ఉత్తమమైన జిహాద్’గా గుర్తించబడింది. ఎందుకంటే శత్రువుతో పోరాడేవాడు తాను గెలుస్తాడో లేక ఓడిపోతాడో తెలియక ఆశ మరియు భయం మధ్య ఊగిసలాడుతూ ఉంటాడు. కానీ అధికారం ఉన్నవాని చేతిలో ఇతడు నిశ్చయంగా ఓడిపోయే (ప్రాణాలు కోల్పోయే) అవకాశం ఉన్నది. కనుక అతని ముందు నిలబడి న్యాయంగా మాట్లాడడం, న్యాయం చేయమని ఆదేశించడం అంటే నిశ్చయంగా తనను తాను, మరియు తన ప్రాణలను వినాశనానికి గురి చేసుకోవడమే అవుతుంది. ఇందులో తన ప్రాణాలు నిశ్చయంగా పోయే ప్రమాదం ఉన్నది అని తెలిసీ, భయాన్ని అధిగమించి అతడు పాలకుని ఎదుట నిలబడతాడు. అందుకని ఇది జిహాద్’లలో ఉత్తమమైనదిగా పేర్కొనబడింది. ధర్మపండితులు ఇంకా ఇలా అన్నారు: ఇది ఉత్తమమైన జిహాద్’గా పేర్కొనబడింది, ఎందుకంటే పాలకుడు అతడి మాటను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలకు ప్రయోజనం కలుగవచ్చు మరియు లక్ష్యం కూడా సాధించబడుతుంది.
సునన్ అత్తిర్మిదీ. (4/ 45) (2174).
సునన్ అబీదావూద్ (6/ 400) (4344).
సునన్ ఇబ్న్ మాజహ్ (5/ 144) (4011).
ముస్నద్ అహ్మద్ (17/ 227) (11143).
ఇంకా (6)
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين.
لسليم الهلالي (1/ 283).
شرح رياض الصالحين.
لابن عثيمين (2/ 453).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (1/ 216).