«به کسانی بنگرید که از نگاه امکانات دنیوی در مرتبه ی پایین تری از شما قرار دارند و توجه به کسانی نكنيد که از امکانات بیشتری نسبت به شما برخوردارند؛ زيرا اين کار باعث می شود نعمت هايی را که الله متعال در اختیار شما قرار داده، حقير و ناچيز نشماريد».
از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که: رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند:
«به کسانی بنگرید که از نگاه امکانات دنیوی در مرتبه ی پایین تری از شما قرار دارند و توجه به کسانی نكنيد که از امکانات بیشتری نسبت به شما برخوردارند؛ زيرا اين کار باعث می شود نعمت هايی را که الله متعال در اختیار شما قرار داده، حقير و ناچيز نشماريد».
«انْظُرُوا إِلَى مَنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ، وَلَا تَنْظُرُوا إِلَى مَنْ هُوَ فَوْقَكُمْ، فَهُوَ أَجْدَرُ أَلَّا تَزْدَرُوا نِعْمَةَ اللهِ عَلَيْكُمْ».
پیامبر صلی الله علیه وسلم به مسلمان امر نمود که در امور دنیا از قبیل مقام و مال و منزلت و... به کسانی که حالشان پایین و کم تر از اوست نگاه کند، و در امور دنیا به کسانی که از او بالاتر و بهتر هستند نگاه نکند، زیرا این نگاه پایین تر، سزاوارتر و شایسته تر است که نعمت های الله متعال را حقیر و کم نشمارید.
قناعت از والاترین اخلاق مؤمنان و نشانۀ رضایت از تقدیر الهی است.
ابن جریر گفت: این حدیثی است که همه بخشهاى خیر را شامل می شود؛ زیرا هرگاه انسان کسی را ببیند که در امور دنیا از او بهتر و زیادتر است، نفسش مثل آن می خواهد، و از نعمت های الله متعال که نزدش هست را حقیر و کوچک می شمارد، و برای افزودن آن حرص می ورزد تا همردیف و یا نزدیک او قرار گیرد، این همان چیزی است که در بیشتر مردم یافت می شود، اما اگر در امور دنیا به کسی که از او پائين تر هست بنگرد، نعمت الله متعال بر او نمایان می شود، پس به آن شکر نموده و تواضع می کند، و در آن نیکی می کند.
بیشتر (12)
صحیح بخاری. (8/ 102) (6490).
صحیح مسلم. (4/ 2275) (2963).
كنوز رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (7/ 261).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين.
لسليم الهلالي (1/ 534).
تطريز رياض الصالحين.
لفيصل آل مبارك (ص316).
توضيح الأحكام من بلوغ المرام.
لعبد الله البسام (7/ 287).
منحة العلام شرح بلوغ المرام.
لعبد الله الفوزان (10/ 17).
استناد شده در کتابها
3 کتابهابیشتر (3)
- رياض الصالحينرياض الصالحين مع فوائد وهدايات - 3«انْظُرُوا إلىٰ مَنْ هُوَ أَسْفَلَ مِنْكُمْ، وَلا تَنْظُرُوا إلىٰ مَنْ هُوَ فَوقَكُم، فَهُوَ أَجْدَرُ ألا تَزْدَرُوا نِعمَةَ الله عَلَيْكُمْ».
- مجموعة زاد التربية الإسلامية (2)1«انْظُرُوا إِلَى مَنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ»
- مجموعة زاد الحديث(3)1«انْظُرُوا إِلَى مَنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ، وَلَا تَنْظُرُوا إِلَى مَنْ هُوَ فَوْقَكُمْ، فَهُوَ أَجْدَرُ أَنْ لَا تَزْدَرُوا نِعْمَةَ الله عَلَيْكُمْ»