«یکی از بزرگترین جهادها، سخن عدل در برابر حاکم ظالم است».
از ابوسعید خُدری رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند:
«یکی از بزرگترین جهادها، سخن عدل در برابر حاکم ظالم است».
«إِنَّ مِنْ أَعْظَمِ الجِهَادِ كَلِمَةَ عَدْلٍ عِنْدَ سُلْطَانٍ جَائِرٍ».
پیامبر اکرم صلی الله علیه وسلم بیان نمودند که یکی از بزرگترین و سودمندترین انواع جهاد در راه الله متعال، گفتار عدل و حق در برابر حاکم یا امیر ستمگر است؛ زیرا شعیرۀ امر به معروف و نهی از منکر را اعم از گفتار، نوشتار، عمل و یا چیز دیگر انجام داده است که به وسیله آن منفعت حاصل و از منکر جلوگیری می شود.
امر به معروف و نهی از منکر جزء جهاد است.
تقدیم نصیحت برای حاکم از بزرگترین انواع جهاد است، البته باید با علم و درایت و استواری انجام شود.
الخطابی گفت: این بخاطری از بهترین نوع جهاد است؛ زیرا هر کس با دشمن مبارزه کند بین امید و خوف متردد می باشد و نمی داند پیروز خواهد شد و یا مغلوب، و صاحب قدرت همه چیز زیر دست اوست، پس او اگر حق را بیان دارد و امر به معروف را انجام دهد در واقع در معرض نابودی قرار گرفته است، و خود را بسوی هلاکت سوق می دهد، لذا؛ این برترین نوع جهاد است چون ترس در آن غلبه می نماید، و گفته شده: این برترین نوع جهاد است؛ زیرا اگر حاکم حرف او را بپذیرد، ممکن است منفعت آن به عدۀ زیادی از مردم برسد و مصلحت را به ارمغان بیآِورد.
بیشتر (10)
سنن ترمذی. (4/ 45) (2174).
سنن ابو داود. (6/ 400) (4344).
سنن ابن ماجه. (5/ 144) (4011).
مسند احمد. (17/ 227) (11143).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين.
لسليم الهلالي (1/ 283).
شرح رياض الصالحين.
لابن عثيمين (2/ 453).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (1/ 216).