ب: باوهری ئینان ب خودێ:
ئهڤهيه تو باوهرییێ بینی كو خودێ ئهوه یێ تو ئافراندی و ڕزقێ ته دای، ئهو خودانێ ههر تشتهكێ د ههبوونێدایه و ئهو ب ڕێڤهبهرێ ئێكانهیه بۆ چێكری و ئافراندییان.
خودێ ئهوه یێ پهرستن بۆ دهێته كرن، ژ وی پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن، ئهوه یێ ئافراندن و كار ههمی د دهستێ ویدا، ئهوه یێ بڕیار و شهریعهت ههمی یێن وینه، ئهو یێ ب تنێیه و چ شریك و ههڤال نینن.
- ئهو یێ مهزن و تهمامه كو حهمد و سوپاسی ههمی بۆ وینه، ئهو خودانێ ناڤ و سالۆخهتێن بلند و پیرۆزه، وی چ ههڤكویڤ نینن، چ تشت ژی وهكی نینن - یێ پاقژ بیت ژ ههمی كێماسییان -.
باوهری ئینان ب مهلائیكهتان:
مهلائیكهت (فریشته) ژی هندهك چێكرینه كو خودێ یێ ژ ڕوناهییێ ئافراندین بۆ پهرستن و ملكهچبوونا تهمام بۆ فهرمانا وی.
خودێ كهرهم دكهت:
ئانكو: ((مهلائیكهت بهنییێن خودێ يێن خودان ڕێزن *
و ئهو ژبلی گوهدارییا وان يا باش تشتهكێ خودێ فهرمانا وان پێ نهكرى نابێژن، و ههتا ئهو دهستويرییێ نهدهته وان ئهو كارهكى ناكهن)).
[الأنبياء: ٢٦-٢٧].
پێغهمبهرێ خودێ ژی دبێژیت:
ئانكو: ((مهلائیكهت یێ ژ ڕوناهییێ هاتینه ئافراندن)).
موسلم ڤێ فەرموودەیێ ڤەدگوهێزیت.
- ئێك ژ وان جبریله (سڵاڤ لێ بن) ئهوێ وهحییێ بۆ پێغهمبهران دئینیته خوار.
ئانكو: ((و هندى ئهڤ قورئانهيه ژ نیك ئافراندهرێ ههمى چێكرییان و خودانێ وان هاتییه خوارێ *
جبريلێ دهستپاك و ئهمين ئهو يا ئينايه خوارێ *
و وى ئهو بۆ ته - ئهى موحهممهد - يا خواندى ههتا ته د دلێ خۆدا ژبهركرى و تو تێ گههشتى؛ دا تو ببییه ژ پێغهمبهرێن خودێ يێن مللهتێن خۆ ژ عهزابا خودێ دترسينن *
جبريلی ئهو ب زمانهكێ عهرهبى يێ ئاشكهرا بۆ ته ئينا خوارێ، يا ڕامان ئاشكهرايه، ئـهو وان ههمى تشتان ئاشكهرا دكـهت يێن ئـهو ههوجه دبنێ ژ كارێ دين ودنيايێ)).
[الشعراء: ١٩٢-١٩٥].
باوهری ئینان ب پهڕتووكان:
ئهڤه ژی ئهو پهڕتووكن یێن خودێ بۆ پێغهمبهرێن خۆ ئیناینه خوارێ.
- وهكی قورئانێ: خودێ بۆ موحهممهدی ئینایه خوار.
- ئنجیل: خودێ بۆ عیسای (سڵاڤ لێ بن) ئینایه خوارێ.
- تهوڕات: خودێ بۆ مووسای (سڵاڤ لێ بن) ئینایه خوارێ.
- زهبوور: خودێ بۆ داوودی (سڵاڤ لێ بن) ئینایه خوارێ.
- صوحوفێن ئیبراهیمی و مووسای: خودێ بۆ ئیبراهیمی و مووسای ئیناینه خوارێ.
باوهری ئینان ب پێغهمبهران:
پێغهمبهر ژی ئهون یێن خودێ بۆ بهنییێن خۆ هنارتین، دا كو وان فێر بكهن و مزگینییێ ب باشییێ و بهحهشتێ بدهنه وان و وان ژ خرابییێ و ئاگری ب ترسینن.
- باشترین پێغهمبهر ژی: (ئولول عهزمن)، كو ئهو ژی ئهڤهنه:
- نووح (سڵاڤ لێ بن).
- ئیبراهیم (سڵاڤ لێ بن).
- مووسا (سڵاڤ لێ بن).
عیسا (سڵاڤ لێ بن).
موحهممهد .
باوهری ئینان ب ڕۆژا قیامهتێ:
ئهڤه ژی ئهو قوناغه یا كو پشتی مرنێ و د قهبریدا دهێت، ڕۆژا ڕابوونهڤێیه ژ قهبری و چوونا بهرهڤ حیساب و لێپرسینێ، ڤێجا ل وێرێ خهلكێ بهحهشتێ دێ چنه جهێن خۆ ل بهحهشتێ و دێ لێ ئاكنجی و بنهجهبن، خهلكێ جههنهمێ ژی دێ چنه جههنهمێ و دێ لێ بنهجهبن.
ئانكو: ((ههر نهفسهك دڤێت تام بكهته مرنێ، ب ڤێ چهندێ ههمى خهلك دێ زڤڕنه نيك خودايێ خۆ؛ دا ئهو حسێبێ د گهل وان بكهت. ههما خێرێن ههوه ل دويڤ كريارێن ههوه ب تهمامى و بێ كيماسى ل ڕۆژا ڕابوونێ دێ بۆ ههوه هێنهدان، ڤێجا ههچییێ خودايێ وى قهدرێ وى بگريت و وى ژ ئاگرى ڕزگار بكهت و ببهته بهحهشتێ ئهو گههشته وێ يا وى ڤياى. ژينا دونيايێ ههما ب تنێ خۆشییهكا بهروهخته، ڤێجا هوين پێ نههێنه خاپاندن)).
[آلِ عِمۡرَانَ: ١٨٥].
باوهری ئینان ب قهدهرێ، ب باشی و خرابییێن وێڤه:
قهدهر: ئهڤهیه مرۆڤی باوهری ههبیت كو خودێ ههر تشتهكێ د گهردوونیدا ڕویددهت دزانیت، و وی ئهڤ چهنده د دهپێ پاراستیدا (اللوح المحفوظ)ـدا نڤیسییه، ڤیایه ئهو ههبیت و ئهو ئافراندییه.
ئانكو: ((هندی ئهمین؛ ههر تشتهكێ ههی مه ب پیڤانهكێ ئافراندینه و ئهم پێ د زاناینه)).
[القمر: ٤٩].
یا ئێكێ: زانینا خودایێ مهزنه، ژ ڤێ ژی زانینا وی یا پێشوهخته ب ههر تشتهكی، بهری ئهو تشت ڕویبدهت و پشتی ڕویددهت ژی.
بهڵگه ل سهر ڤێ چهندێ ژی: گۆتنا خودێیه:
ئانكو: ((هندى خودێیه - ئهو ب تنێ - دزانیت كانێ كهنگى قيامهت دێ ڕابیت؟ و ئهوه يێ بارانێ ژ ئهورى دئينته خوارێ، ژ وى پێڤهتر كهسهك نهشێت وه بكهت، و ئهوه دزانیت كانێ چ تشت د مال بچويكاندا ههيه و ئهو دزانیت كانێ ههر نهفسهك ل سوباهییا خۆ دێ چ كهت و نهفسهك نزانیت كانێ دێ ل كيژ ئهردى مریت. بهلكى خودێیه ب تنێ ڤى تشتى دزانیت. هندى خودێیه پڕزانايێ شارهزايه دۆر ل تشتێ ئاشكهرا و ڤهشارتى گرتییه، تشتهك ژێ ل بهر وى بهرزه نابیت)).
[لقمان: 34].
یا دووێ: خودایێ مهزن ئهڤ چهنده د د دهپێ پاراستیدا (اللوح المحفوظ)ـدا نڤیسییه، ڤێجا ههر تشتهكێ ڕویدای و دێ ڕویدهت؛ یێ ل دهڤ وی د پهڕتووكهكێدا نڤیسییه.
ئانكو: ((و كليلێن غهيبێ ئانكو: يێن گهنجينهيێن تشتێ نـهبهرچاڤ، ل دهڤ خودێنه، ژ وى پێڤهتر كهس پێ نزانیت، و ژ وان: زانينا دهمێ قيامهتێیه و هاتنا بارانێیه و تشتێ د مالبچويكان دايه و كرنا كارێ ل پاشهڕۆژێیه، و جهێ مرنا مرۆڤییه و ئهو ههر تشتهكێ ل هشكاتى و دهريايێ دزانیت، و بهڵگهیهك ژ دارهكێ ناوهريێت ئهگهر ئهو پێ نهزانیت، ڤێجا ههر دندكهكا د ئهردیدا ڤهشارتى، و ههر تهڕاتى و هشكاتییهكا ههبیت، د كيتابهكا ئاشكهرادا يا هاتییه بنهجهكرن)).
[الأنعام: 18].
یا سێیێ: ههر تشتهك ب حهز و ڤیانا خودێ ڕویددهت، و ههر تشتهكێ ژ وی یان ژ چێكرییهكێ وی دهركهڤیت و چێببیت؛ ئهو ب حهز و ڤیان و (مهشیئهتا) وییه.
مرۆڤی ژی ههلبژارتن و حهز و ئیراده یا ههی، بهلێ ئهڤ حهز و ڤیان و ئیرادهیە بێی حهز و ڤیان و ئیرادهیا خودێ چێنابیت.
ئانكو: ((بۆ ههچییێ حهز بكهت ژ ههوه كو ل سهر حهقییێ و باوهرییێ خۆ ڕاست بكهت (28)
و هوين نهشێن خۆ ڕاست بكهن، ئهگهر حهزكرنا خودێ خودايێ ههمى چێكرییان ل سهر نهبیت)).
[التكوير: 28 - 29].
یا چوارێ: ئهڤهیه مرۆڤی باوهری ههبیت كو ههمی بۆنهوهر د ئافراندینه و خودێ ئهو یێن ئافراندین، ههروهسا خودێ، (ذات) و سالۆخهت و لڤینێن وان و ههر تشتهكێ د واندا ههبیت ژی یێ ئافراندی.
ئانكو: ((و هوين پهرستنا خودايێ خۆ يێ هوين و كريارێن ههوه ژى ئافراندين دهێلن؟)).
[الصافات: 96].