Skip to content
417 Hadiths

Encyclopedia of Prophetic Hadiths

Filter results

51 of 417 cards

Clear filters
((خودێ نموونه‌ بۆ مه‌ ب ڕێكه‌كا ڕاست‌ ئینایه‌، دوو دیوار یێن ل هه‌ردوو لایێن ڕێكێ، هنده‌ك ده‌رگه‌هێن ڤه‌كری یێن تێدا و په‌رده‌ یێن ب سه‌ر وان ده‌رگه‌هاندا هاتینه‌ دان، ژ لایێ ده‌رگه‌هێ ڕێكێ گازیكه‌ره‌ك یێ هه‌ی گازی دكه‌ت و دبێژیت: گه‌لی خه‌لكی؛ هوین هه‌می وه‌رنه‌ سه‌ر ڤێ ڕێكا ڕاست و خۆ ژ ڕێكا ڕاست لانه‌ده‌ن، گازیكه‌ره‌كێ دی ژی یێ ل سه‌ر ڕێكا ڕاست هه‌ی، ئه‌گه‌ر ئێكى ڤیا ده‌رگه‌هه‌كی ژ ڤانه‌ ڤه‌كه‌ت؛ دێ بێژیت: تێچوون بۆ ته‌ بیت، ده‌رگه‌هی ڤه‌نه‌كه‌، چونكی ئه‌گه‌ر ته‌ ده‌رگه‌ھ ڤه‌كر دێ چییه‌ ژوور. ڤێجا ڕێكا ڕاست ئیسلامه‌ و هه‌ردوو دیوار ژی: سنوورێن خودێنه‌ و ده‌رگه‌هێن ڤه‌كری ژی: ئه‌و تشتن یێن خودێ حه‌رام كرین، ئه‌ڤ گازیكه‌رێ ل سه‌رێ ڕێكێ دكه‌ته‌ گازی ژی: په‌ڕتووكا خودێیه‌، ئه‌و گازیكه‌رێ ل سه‌ر ڕێكێ ڕاوه‌ستیای ژی: شیره‌تكارێ خودێیه‌ د دلێ هه‌ر موسلمانه‌كیدا)).
فه‌رمووده‌یه‌كا دروسته‌ تیرمیزی و ئه‌حمه‌د ڤێ فەرموودەیێ ڤه‌دگوهێزن
التصنيف الشرعيوصف القرآن وفضائله، أعمال القلوب، ذم المعاصي، ذَمُّ الهوى والشَّهوات، الإسلامموضوعات الحديثالكبائر والمحرمات، تعظيم شعائر الله وحرماته، التقوىمحاور التعريف بالإسلامالإسلام هو الدين الحق
((دوعا عیباده‌ت ب خۆیه‌))، پاشی ئه‌ڤ ئایه‌ته‌ خواند: {وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ} [غافر: 60]، ئانكو: ((و خودايێ هه‌وه‌ - گه‌لی عيباده‌تكه‌ران - گۆت: هوين دوعايان ژ من ب تنێ بكه‌ن و عيباده‌تێ من بكه‌ن ئه‌ز دێ د به‌رسڤا هه‌وه‌ هێم، هندى ئه‌ون يێن خۆ ژ باوه‌رى ئينانا ب په‌رستنا من ب تنێ مه‌زنتر لێ دكه‌ن، ئه‌و ب ڕه‌زيلی و شه‌رمزاریڤه‌ دێ چنه‌ جه‌هنه‌مێ)).
فه‌رمووده‌یه‌كا دروسته‌ ئه‌بو داوود و تیرمیزی و ئبن ماجه و ئیمام ئه‌حمه‌د ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزن
التصنيف الشرعيفضل الدعاء، توحيد الألوهيةموضوعات الحديثالدعاءمحاور التعريف بالإسلاممعنى العبادة، وجوب إفراد الله بالعبادة
((هه‌ر كه‌سێ زیانێ بگه‌هینیته‌ موسلمانه‌كی؛ خودێ ژی دێ زیانێ گه‌هینیته‌ وی و هه‌ر كه‌سێ زه‌حمه‌ت و بارگرانییێ بۆ موسلمانه‌كی دروست بكه‌ت؛ خودێ ژی دێ زه‌حمه‌ت و بارگرانییێ بۆ دروست كه‌ت)).
فه‌رمووده‌یه‌كا باشه‌ ئه‌بو داوود و تیرمیزی و ئبن ماجه و ئیمام ئه‌حمه‌د ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزن
التصنيف الشرعيأحكام الولاء والبراء، القواعد الفقهية والأصولية، الأخلاق الذميمةموضوعات الحديثالظلم، الإحسان إلى الخلقمحاور التعريف بالإسلاممحاسن الأخلاق، عدل الإسلام
((پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆتارا پێدڤییاتییێ (خطبة الحاجة) نیشا مه‌ دا (ئه‌و یا ب ڤی ڕه‌نگییه‌، دێ بێژی): سوپاسی هەمی بۆ خودێ بن، ئەم سوپاسییا وی دکەین و داخوازا هاریکارییێ ژ وی ب تنێ دکەین و داخوازا ژێبرنا گونەهان ژ وی دکەین، ئەم خۆ ب خودێ د پارێزین ژ خرابییێن نەفسێن خۆ، هەر کەسێ خودێ ڕاستەڕێ کر؛ کەس نەشێت وی د سەردا ببەت و هەر کەسێ خودێ ئه‌و ژ ڕێكێ لادا؛ کەس نەشێت وی ڕاستەڕێ بکەت، ئه‌ز شاهده‌ییێ دده‌م كو ژ ئه‌لڵاهی پێڤه‌تر چ خودایێن ژ هه‌ژی په‌رستنێ نینن و ئه‌ز شاهده‌ییێ دده‌م كو موحه‌ممه‌د پێغه‌مبه‌رێ خودێیه‌، {يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاءً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ والأرحام إن الله كان عليكم رقيبا} [النساء: 1]، ئانكو: ((گه‌لى مرۆڤان ژ وى خودایی بترسن يێ هوين ژ نه‌فسه‌كا ب تنێ كو ئاده‌مه‌ (سلاڤ لێ بن) ئافراندين و جووتێ وێ كو حه‌ووايه‌ ژێ ئافراندى، وى ژ وان هه‌ردووکان گه‌له‌ك زه‌لام و گه‌له‌ك ژن ل ئه‌ردى به‌لاڤ كرن، ته‌قوا وى خودايى بكه‌ن يێ هنده‌ك ژ هه‌وه‌ ب وى خواستنێ ژ هنده‌كان دكه‌ن و هشيار بن مرۆڤاينیێ د ناڤبه‌را خۆدا نه‌بڕن. هندى خودێیه‌ ل سه‌ر هه‌مى كارێن هه‌وه‌ يێ زێره‌ڤانه‌))، {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ} [آل عمران: 102]، ئانكو: ((ئه‌ى ئه‌وێن باوه‌رى ئيناى، ب دروستى هوين ژ خودێ بترسن: وه‌سا كو هوين گوهدارییا وى بكه‌ن وبێ ئه‌مرییا وى نه‌كه‌ن و شوكرا وى بكه‌ن و كافرییێ پێ نه‌كه‌ن، و ل بيرا خۆ بينن و ژبير نه‌كه‌ن و به‌رده‌وام خۆ ب ئيسلاما خۆڤه‌ بگرن هه‌تا هوين دمرن؛ دا هوين بگه‌هنه‌ خودێ و هوين د موسلمان))، {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا (70) يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمَالَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ فَازَ فَوْزًا عَظِيمًا} [الأحزاب:70 - 71]، ئانكو: ((ئه‌ى گه‌لی ئه‌وێن باوه‌رى ب خودێ ئيناى و دويكه‌ڤتنا پێغه‌مبه‌رى كرى، هوين ته‌قوا خودێ بكه‌ن و ژ وى بترسن و بێئه‌مرییا وى نه‌كه‌ن، دا هێژاى عه‌زابا وى نه‌بن، هوين د هه‌مى ڕەوشاندا گۆتنه‌كا ڕاست و دروست يا دوير ژ دره‌وێ بێژن ئه‌گه‌ر هوين ته‌قوا خودێ بكه‌ن و گۆتنه‌كا ڕاست و دروست بێژن خودێ كارێن هه‌وه‌ دێ بۆ هه‌وه‌ چاك كه‌ت و گونه‌هێن هه‌وه‌ بۆ هه‌وه‌ ژێبه‌ت. هه‌چییێ گوهدارییا خودێ و پێغه‌مبه‌رێ وى د فه‌رمانێن واندا بكه‌ت ب ڕاستى ئـه‌و ب سه‌ركه‌ڤتنه‌كا مه‌زن د دونيايێ و ئاخره‌تێدا ب سه‌ركه‌ڤت)).
فه‌رمووده‌یه‌كا دروسته‌ ئه‌بو داوود و تیرمیزی و نه‌سائی و ئبن ماجه و ئه‌حمه‌د ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزن
التصنيف الشرعيالأدعية المأثورة، أحكام خطبة وصلاة الجمعة، أحكام وشروط النكاحموضوعات الحديثالذِّكْر، أحكام الأسرة، التقوى، صلاة الجمعة
((قیامه‌ت ڕانابیت هه‌تا ده‌م نێزیكی ئێك نه‌‌بیت، ڤێجا سال وه‌كی هه‌یڤێ لێ دهێت، هه‌یڤ وه‌كی حه‌فتییێ، حه‌فتی وه‌كی ڕۆژێ، ڕۆژ وه‌كی ده‌مژمێرێ و ده‌مژمێر ژی وه‌كی سۆتنا چه‌قه‌كێ دارێ)).
فه‌رمووده‌یه‌كا دروسته‌ ئه‌حمه‌د ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزیت
التصنيف الشرعيأشراط الساعةموضوعات الحديثأشراط الساعة
كۆمه‌كا خه‌لكی (ده‌هـ كه‌س بوون) هاتنه‌ ده‌ڤ پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن)، به‌یعه‌ت ژ نه‌ھ كه‌سان وه‌رگرت، به‌لێ ئێك ژ وان هێلا و به‌یعه‌ت ژێ وه‌رنه‌گرت. گۆتن: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ، ته‌ به‌یعه‌ت ژ نه‌ھ كه‌سان وه‌رگرت و ته‌ ئه‌ڤه‌ هێلا؟ گۆت: ((چونكی نڤشتییه‌ك یا ب ویڤه‌))، ڤێجا وی زه‌لامی ده‌ستێ خۆ بره‌ وێ نڤشتییێ و ژ ستۆیێ خۆ ڤه‌كر و پڕچاند، پاشی پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) به‌یعه‌ت ژێ وه‌رگرت و گۆت: ((هه‌ر كه‌سێ نڤشتییه‌كێ (ب مه‌ره‌ما پاراستنێ) ب خۆڤه‌ بكه‌ت، ئه‌ڤه‌ وی شرك كر)).
فه‌رمووده‌یه‌كا باشه‌ ئه‌حمه‌د ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزیت
التصنيف الشرعيتوحيد الألوهية، الشركموضوعات الحديثأهمية التوحيد، الشرك بالله وأقسامهمحاور التعريف بالإسلامبطلان الشرك وصوره
((ل ده‌ڤ خودایێ مه‌زن خۆ تشته‌ك ژ دوعایێ باشتر و بهاتر نینه‌)).
فه‌رمووده‌یه‌كا باشه‌ تیرمیزی و ئبن ماجه و ئه‌حمه‌د ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزن
التصنيف الشرعيفضل الدعاءموضوعات الحديثالدعاء
د گه‌شته‌كێدا ئه‌ز د گه‌ل پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) بووم، ڤێجا ڕۆژه‌كێ ل ده‌مێ ئه‌م ب ڕێكێ دچووین ئه‌ز نێزیكی وی بووم، من ژی گۆت: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؛ بۆ من كاره‌كی بێژه‌ من ببه‌ته‌ به‌هه‌شتێ و من ژ ئاگرێ جه‌هنه‌مێ دویر بێخیت، گۆت: ((ب ڕاستی ته‌ پرسیارا تشته‌كێ مه‌زن ژ من كر و ئه‌و تشته‌كێ ب ساناهییه‌ بۆ وی كه‌سێ خودێ ل به‌ر وی ب ساناهی لێ كربیت: ئه‌و تشت ئه‌ڤه‌یه‌ تو عیباده‌تێ خودێ ب تنێ بكه‌ی و چ شریك و هه‌ڤالان بۆ دروست نه‌كه‌ی، تو نڤێژان بكه‌ی و زه‌كاتێ بده‌ی و ڕۆژییێن هه‌یڤا ڕه‌مه‌زانێ بگری و حه‌جێ بكه‌ی. پاشی گۆت: ئه‌رێ ئه‌ز به‌رێ ته‌ نه‌ده‌مه‌ ده‌رگه‌هێن خێر و باشییێ: ڕۆژی په‌رجان و پارێزه‌ره‌، خێر و صه‌ده‌قه‌كرن ژی گونه‌هێ پویچ دكه‌ت و دڤەمرینیت هه‌روه‌كی چاوا ئاڤ ئاگری دڤەمرینیت، نڤێژا مرۆڤی ل نیڤا شه‌ڤێ ژی ژ ده‌رگه‌هێن خێرێیه‌))، پاشی ئه‌ڤ ئایه‌ته‌ خواند: ﱡتَتَجَافَىٰ جُنُوبُهُمۡ عَنِ ٱلۡمَضَاجِعِ يَدۡعُونَ رَبَّهُمۡﱠ هه‌تا گه‌هشتییه‌: ﱡيَعۡمَلُونَﱠ، ئانكو: ((ته‌نشتێن ڤان يێن باوه‌رییێ ب ئايه‌تێن خودێ دئينن ژ نڤينان بلند دبن، ب شه‌ڤێ ڕادبن نڤێژان بۆ خودايێ خۆ دكه‌ن)). پاشی گۆت: ((ئه‌رێ ئه‌ز بۆ ته‌ نه‌بێژم كا سه‌رێ كاری هه‌مییێ و ستوینا وی و بلندترین پله‌یا وێ ژی كیژكه‌؟))، من گۆتێ: به‌لێ ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ، گۆت: ((سه‌رێ كاری ئیسلامه‌، ستوینا وی نڤێژه‌، بلندترین پله‌یا وێ ژی جیهاده‌))، پاشی گۆت: ((ئه‌رێ ما ئه‌ز بۆ ته‌ وی تشتی ژی نه‌بێژم یێ ئه‌ڤ تشته‌ هه‌می پێ ته‌مام دبن؟))، من گۆتێ: به‌لێ ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ، گۆت: ((ئه‌زمانێ خۆ گرت، و گۆت: ئاها ڤی بگره‌))، من گۆتێ: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ، ئه‌رێ ما دێ سه‌را وی تشتێ ئه‌م ب ئه‌زمانێ خۆ دبێژین لێپرسین د گه‌ل مه‌ هێته‌ كرن؟ گۆت: ((دایكا ته‌ ب ته‌ بێژیت موعاز، ئه‌رێ ما تشته‌كێ دی هه‌یه خه‌لكی ل سه‌ر ڕویێ وان - یان ل سه‌ر دفنا وان بخشینیته‌ د ناڤ ئاگرێ جه‌هنه‌مێدا ژ بلی وان تشتێن ژ ئه‌زمانێ وان ده‌ردكه‌ڤن!)).
فه‌رمووده‌یه‌كا دروسته‌ ب كۆما ڕێكێن وێ تیرمیزی و ئبن ماجه و ئه‌حمه‌د ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزن
التصنيف الشرعيالإسلام