Skip to content
417 Hadiths

Encyclopedia of Prophetic Hadiths

Filter results

6 of 417 cards

Clear filters
((ده‌مێ خودێ به‌حه‌شت و جه‌هنه‌م ئافراندین، جبریل (سلاڤ لێ بن) فڕێكره‌ به‌حه‌شتێ و گۆتێ: هه‌ڕه‌ به‌رێ خۆ بده‌ وێ و به‌رێ خۆ بده‌ وی تشتێ من د وێدا بۆ خه‌لكێ وێ ئاماده‌ كری. ئه‌و ژی چوو به‌رێ خۆ دایێ و پاشی زڤڕی و گۆت: ئه‌ز ب مه‌زناهییا ته‌ كه‌م؛ هه‌ر كه‌سێ گوھ ل سالوخه‌تێن وێ بیت؛ دێ وه‌كه‌ت كو ب چیته‌ تێدا، ئینا خودێ فه‌رمان كر و پاشی به‌حه‌شت ب نه‌خۆشی و ئاسته‌نگان هاته‌ دۆرپێچكرن، پاشی گۆتێ: جاره‌كا دی هه‌ڕه‌ به‌رێ خۆ بده‌ وێ و به‌رێ خۆ بده‌ وی تشتێ من د وێدا بۆ خه‌لكێ وێ ئاماده‌ كری، ئه‌و ژی چوو به‌رێ خۆ دایێ و دیت ئه‌و یا ب نه‌خۆشی و ئاسته‌نگان هاتییه‌ دۆرپێچكرن، ئینا گۆت: ئه‌ز ب مه‌زناهییا ته‌ كه‌م؛ ئه‌ز ترسیام كه‌س نه‌چیته‌ تێدا. گۆت: هه‌ڕه‌ به‌رێ خۆ بده‌ جه‌هنه‌مێ و به‌رێ خۆ بده‌ وی تشتێ من د وێدا بۆ خه‌لكێ وێ ئاماده‌ كری. ئه‌و ژی چوو به‌رێ خۆ دایێ و دیت هنده‌ك ژ وێ یا چوویه‌ سه‌ر هنده‌كا دی، ئینا زڤڕی و گۆت: ئه‌ز ب مه‌زناهییا ته‌ كه‌م؛ كه‌س ناچیته‌ تێدا، ئینا خودێ فه‌رمان كر و پاشی جه‌هنه‌م ب خۆشی و حه‌ز و شه‌هوه‌تان هاته‌ دۆرپێچكرن، پاشی گۆتێ: جاره‌كا دی هه‌ڕه‌ به‌رێ خۆ بده‌ وێ، ئه‌و ژی چوو به‌رێ خۆ دایێ و دیت ئه‌و یا ب خۆشی و حه‌ز و شه‌هوه‌تان هاتییه‌ دۆرپێچكرن، ئینا زڤڕی و گۆت: ئه‌ز ب مه‌زناهییا ته‌ كه‌م؛ ئه‌ز ترسیام كه‌س ژێ ڕزگار نه‌بیت و هه‌می بچنه‌ تێدا)).
فه‌رمووده‌یه‌كا باشه‌ ئه‌بو داوود و تیرمیزی و نه‌سائی ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزن
التصنيف الشرعيذَمُّ الهوى والشَّهوات، صفات الجنة والنار، الحياة الآخرةموضوعات الحديثالصبر، الإيمان باليوم الآخرمحاور التعريف بالإسلامالجنة، النار
پێغەمبەرێ خودێ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) وه‌عزه‌ك ل مه‌ كر كو دل ژ به‌ر ترسیان و چاڤ ژ به‌ر گریان. ڤێجا مە گۆت: ئه‌ی پێغەمبەرێ خودێ؛ هه‌ر وه‌كی دێ بێژی ئه‌ڤه‌ شیره‌تا وی كه‌سییه‌ یێ خاترا خۆ دخوازیت، ڤێجا شیره‌تێ ل مە بکە. گۆت: ((ئەز شیره‌تێ ب ته‌قوا خودێ ل هه‌وە دکەم و ب گوهداریکرن و بجهئینانا فەرمانا مه‌زن و ده‌ستهه‌لاتدارێ موسلمان، خۆ ئەگەر عەبدەکی فەرمان ل سەر وە کر و بوو مه‌زنێ هه‌وه‌. چونکی ب ڕاستی هەر کەسێ ژ هەوە پشتی من بژیت؛ دێ گه‌له‌ك ڤێكنه‌كرن و جوداهییێ بینیت. ڤێجا هه‌وه‌ ئه‌مانه‌ت سوننەتا من و سوننەتا خەلیفەیێن من یێن سه‌رڕاست، وێ ب ددانێن خۆ یێن پشتێ بگرن و پدییێن خۆ ل سه‌ر بشدینن و هشیاری كارێن داهێنایی (بیدعه‌یان) بن د دینیدا، چونكی ب ڕاستی هەر بیدعەیەکا هه‌بیت سه‌رداچوون و به‌رزه‌بوونه‌)).
فه‌رمووده‌یه‌كا دروسته‌ ئه‌بو داوود و تیرمیزی و ئبن ماجه و ئیمام ئه‌حمه‌د ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزن
التصنيف الشرعيالصحابة وفضلهم، حق الإمام على الرعية، حقيقة البدعة، أهمية السنة ومكانتها، الخلافة الراشدة وسير الصحابةموضوعات الحديثأحكام الإمامة، البدعة، متابعة الرسول ﷺ، التقوى
((ل ڕۆژا قیامه‌تێ خودێ دێ زه‌لامه‌كی ژ ئوممه‌تا من ژ ناڤ هه‌می چێكرییان (ژ مرۆڤ و ئه‌جنه‌یان) جودا كه‌ت، پاشی دێ نۆت و نه‌ھ تۆمارێن وی (كو هه‌می د پڕن ژ گونه‌هان) ڕێزكه‌ت و ڤه‌كه‌ت، درێژييا هه‌ر تۆماره‌كێ ب ته‌مه‌ت دیتنا چاڤییه‌، پاشی خودێ دێ بێژیته‌ وی: ئه‌رێ تو تشته‌ك ژ ڤانه‌ ڕه‌د دكه‌ی؟ ئه‌رێ ئه‌و مه‌لائیكه‌تێن من یێن كریارێن ته‌ تۆمار دكرن و دنڤیسین چ زۆڕداری ل ته‌ كرییه‌؟ ئه‌و ژی دێ بێژیت: نه‌خێر خودایێ من، خودێ دێ بێژیتێ: ئه‌رێ ته‌ چ هێجه‌ت (و عوزر) بۆ وی تشتێ ته‌ كری هه‌نه‌؟ دێ بێژیت: نه‌خێر خودایێ من، خودێ دێ بێژیت: به‌لێ، ته‌ خێره‌ك یا ل ده‌ڤ مه‌ هه‌ی، ب ڕاستی ئه‌ڤرۆكه‌ چ زۆڕداری ل ته‌ ناهێته‌ كرن، پاشی دێ كارته‌ك هێته‌ ده‌رئێخستن و یا تێدا نڤیسییه‌: ئه‌ز شاهده‌ییێ دده‌م كو ژ ئه‌لڵاهی پێڤه‌تر چ خودایێن ژ هه‌ژی په‌رستنێ نینن و ئه‌ز شاهده‌ییێ دده‌م كو موحه‌ممه‌د عه‌بدێ خودێ و پێغه‌مبه‌رێ وییه‌ (أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ)، پاشی خودێ دێ بێژیت: ته‌ڕازییا خۆ بینه‌، ئه‌و ژی دێ بێژیت: خودایێ من؛ ما ئه‌ڤ كارته‌ دێ چ كه‌ت ل به‌رامبه‌ری ڤان هه‌می تۆماران؟ خودێ دێ بێژیت: زۆڕداری ل ته‌ ناهێته‌ كرن، گۆت: ڤێجا دێ تۆمار هه‌می د ڕه‌خه‌كێ ته‌ڕازییێدا هێنه‌ دانان و ئه‌و كارت ژی دێ د ڕه‌خه‌كێ دی یێ ته‌ڕازییێدا هێته‌ دانان، پاشی تۆمار دێ سڤك بن و كارت دێ گران بیت و ژووردا چیت، چ تشت د گه‌ل ناڤێ خودێ گران نابیت)).
فه‌رمووده‌یه‌كا دروسته‌ تیرمیزی و ئبن ماجه ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزن
التصنيف الشرعيفضائل التوحيد، الحياة الآخرةموضوعات الحديثأهمية التوحيد، سعة فضل الله عز وجل، الإيمان باليوم الآخرمحاور التعريف بالإسلامالحساب، النجاة بالدخول في الإسلام
((خودێ نموونه‌ بۆ مه‌ ب ڕێكه‌كا ڕاست‌ ئینایه‌، دوو دیوار یێن ل هه‌ردوو لایێن ڕێكێ، هنده‌ك ده‌رگه‌هێن ڤه‌كری یێن تێدا و په‌رده‌ یێن ب سه‌ر وان ده‌رگه‌هاندا هاتینه‌ دان، ژ لایێ ده‌رگه‌هێ ڕێكێ گازیكه‌ره‌ك یێ هه‌ی گازی دكه‌ت و دبێژیت: گه‌لی خه‌لكی؛ هوین هه‌می وه‌رنه‌ سه‌ر ڤێ ڕێكا ڕاست و خۆ ژ ڕێكا ڕاست لانه‌ده‌ن، گازیكه‌ره‌كێ دی ژی یێ ل سه‌ر ڕێكا ڕاست هه‌ی، ئه‌گه‌ر ئێكى ڤیا ده‌رگه‌هه‌كی ژ ڤانه‌ ڤه‌كه‌ت؛ دێ بێژیت: تێچوون بۆ ته‌ بیت، ده‌رگه‌هی ڤه‌نه‌كه‌، چونكی ئه‌گه‌ر ته‌ ده‌رگه‌ھ ڤه‌كر دێ چییه‌ ژوور. ڤێجا ڕێكا ڕاست ئیسلامه‌ و هه‌ردوو دیوار ژی: سنوورێن خودێنه‌ و ده‌رگه‌هێن ڤه‌كری ژی: ئه‌و تشتن یێن خودێ حه‌رام كرین، ئه‌ڤ گازیكه‌رێ ل سه‌رێ ڕێكێ دكه‌ته‌ گازی ژی: په‌ڕتووكا خودێیه‌، ئه‌و گازیكه‌رێ ل سه‌ر ڕێكێ ڕاوه‌ستیای ژی: شیره‌تكارێ خودێیه‌ د دلێ هه‌ر موسلمانه‌كیدا)).
فه‌رمووده‌یه‌كا دروسته‌ تیرمیزی و ئه‌حمه‌د ڤێ فەرموودەیێ ڤه‌دگوهێزن
التصنيف الشرعيوصف القرآن وفضائله، أعمال القلوب، ذم المعاصي، ذَمُّ الهوى والشَّهوات، الإسلامموضوعات الحديثالكبائر والمحرمات، تعظيم شعائر الله وحرماته، التقوىمحاور التعريف بالإسلامالإسلام هو الدين الحق
ل ڕۆژا فه‌تحا مه‌كه‌هێ پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆتار بۆ خه‌لكی خواند و گۆت: «گه‌لی خه‌لكی؛ ب ڕاستی خودایێ مه‌زن شانازیكرنا سه‌رده‌مێ جاهلییه‌تێ و خۆمه‌زنكرنا ب دایك و بابان ژ ده‌ڤ هه‌وه‌ بر، مرۆڤ ژی دوو جۆرن: یان مرۆڤه‌كێ چاك و ژ خودێترس و ڕێزداره‌‌ ل ده‌ڤ خودێ، یان ژی مرۆڤه‌كێ خراب و به‌ختڕه‌ش و بێبهایه‌ ل ده‌ڤ خودێ، مرۆڤ هه‌می زارۆكێن ئاده‌مینه‌ و خودێ ئاده‌م ژ ئاخێ چێكرییه‌، خودێ گۆتییه‌: {يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللهُ عَلِيمٌ خَبِيرٌ} [الحجرات: 13]، ئانکو: ((ئه‌ى گه‌لی مرۆڤان هندى ئه‌مين مه‌ هوين ژ بابه‌كێ ب تنێ كو ئاده‌مه‌ و دايكه‌كا ب تنێ كو حه‌ووايه‌ ئافراندينه‌، ڤێجا نه‌سه‌با كه‌سێ ژ يا كه‌سێ باشتر نينه‌، ژ لايێ دوینده‌هێڤه‌ مه‌ هوين كرنه‌ گه‌له‌ك ملله‌ت و ئويجاخ؛ دا هنده‌ك ژ هه‌وه‌ هنده‌كان بنیاسن، هندى باشترينێ هه‌وه‌يه‌ ل دەڤ خودێ ئه‌وه‌ يێ ژ هه‌مییان پتر ته‌قوا خودێ بكه‌ت. هندى خودێیه‌ ب ته‌قواداران يێ پڕزانايه‌ و ب وان يێ شاره‌زايه‌))».
فه‌رمووده‌یه‌كا دروسته‌ تیرمیزی و ئبن حیببان ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزن
التصنيف الشرعيالمجتمع المسلم، فضائل أعمال القلوب، الأخلاق الذميمة، خصائص الإسلام وفضله ومحاسنه، حقوق الإنسان في الإسلام، تفسير الآياتموضوعات الحديثالكبائر والمحرمات، التواضع، القرآن وعلومه، التقوى، الكبرمحاور التعريف بالإسلاممحاسن الأخلاق، عدل الإسلام
((پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆتارا پێدڤییاتییێ (خطبة الحاجة) نیشا مه‌ دا (ئه‌و یا ب ڤی ڕه‌نگییه‌، دێ بێژی): سوپاسی هەمی بۆ خودێ بن، ئەم سوپاسییا وی دکەین و داخوازا هاریکارییێ ژ وی ب تنێ دکەین و داخوازا ژێبرنا گونەهان ژ وی دکەین، ئەم خۆ ب خودێ د پارێزین ژ خرابییێن نەفسێن خۆ، هەر کەسێ خودێ ڕاستەڕێ کر؛ کەس نەشێت وی د سەردا ببەت و هەر کەسێ خودێ ئه‌و ژ ڕێكێ لادا؛ کەس نەشێت وی ڕاستەڕێ بکەت، ئه‌ز شاهده‌ییێ دده‌م كو ژ ئه‌لڵاهی پێڤه‌تر چ خودایێن ژ هه‌ژی په‌رستنێ نینن و ئه‌ز شاهده‌ییێ دده‌م كو موحه‌ممه‌د پێغه‌مبه‌رێ خودێیه‌، {يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاءً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ والأرحام إن الله كان عليكم رقيبا} [النساء: 1]، ئانكو: ((گه‌لى مرۆڤان ژ وى خودایی بترسن يێ هوين ژ نه‌فسه‌كا ب تنێ كو ئاده‌مه‌ (سلاڤ لێ بن) ئافراندين و جووتێ وێ كو حه‌ووايه‌ ژێ ئافراندى، وى ژ وان هه‌ردووکان گه‌له‌ك زه‌لام و گه‌له‌ك ژن ل ئه‌ردى به‌لاڤ كرن، ته‌قوا وى خودايى بكه‌ن يێ هنده‌ك ژ هه‌وه‌ ب وى خواستنێ ژ هنده‌كان دكه‌ن و هشيار بن مرۆڤاينیێ د ناڤبه‌را خۆدا نه‌بڕن. هندى خودێیه‌ ل سه‌ر هه‌مى كارێن هه‌وه‌ يێ زێره‌ڤانه‌))، {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ} [آل عمران: 102]، ئانكو: ((ئه‌ى ئه‌وێن باوه‌رى ئيناى، ب دروستى هوين ژ خودێ بترسن: وه‌سا كو هوين گوهدارییا وى بكه‌ن وبێ ئه‌مرییا وى نه‌كه‌ن و شوكرا وى بكه‌ن و كافرییێ پێ نه‌كه‌ن، و ل بيرا خۆ بينن و ژبير نه‌كه‌ن و به‌رده‌وام خۆ ب ئيسلاما خۆڤه‌ بگرن هه‌تا هوين دمرن؛ دا هوين بگه‌هنه‌ خودێ و هوين د موسلمان))، {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا (70) يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمَالَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ فَازَ فَوْزًا عَظِيمًا} [الأحزاب:70 - 71]، ئانكو: ((ئه‌ى گه‌لی ئه‌وێن باوه‌رى ب خودێ ئيناى و دويكه‌ڤتنا پێغه‌مبه‌رى كرى، هوين ته‌قوا خودێ بكه‌ن و ژ وى بترسن و بێئه‌مرییا وى نه‌كه‌ن، دا هێژاى عه‌زابا وى نه‌بن، هوين د هه‌مى ڕەوشاندا گۆتنه‌كا ڕاست و دروست يا دوير ژ دره‌وێ بێژن ئه‌گه‌ر هوين ته‌قوا خودێ بكه‌ن و گۆتنه‌كا ڕاست و دروست بێژن خودێ كارێن هه‌وه‌ دێ بۆ هه‌وه‌ چاك كه‌ت و گونه‌هێن هه‌وه‌ بۆ هه‌وه‌ ژێبه‌ت. هه‌چییێ گوهدارییا خودێ و پێغه‌مبه‌رێ وى د فه‌رمانێن واندا بكه‌ت ب ڕاستى ئـه‌و ب سه‌ركه‌ڤتنه‌كا مه‌زن د دونيايێ و ئاخره‌تێدا ب سه‌ركه‌ڤت)).
فه‌رمووده‌یه‌كا دروسته‌ ئه‌بو داوود و تیرمیزی و نه‌سائی و ئبن ماجه و ئه‌حمه‌د ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزن
التصنيف الشرعيالأدعية المأثورة، أحكام خطبة وصلاة الجمعة، أحكام وشروط النكاحموضوعات الحديثالذِّكْر، أحكام الأسرة، التقوى، صلاة الجمعة