Encyclopedia of Prophetic Hadiths

کو زەلامەکی پرسیار ژ پێغەمبەرێ خودێ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) کر و گۆت: تو چ دبێژی ئەگەر من نڤێژێن فەڕز کرن و ڕۆژییێن ڕەمەزانێ گرتن، حەلال حەلال کر و حەرام حەرام کر و من چ تشت ل سەر ڤانه‌ زێدە نەكرن، ئەرێ دێ چمە بەحشتێ؟ گۆت: ((بەلێ)).

((چار خه‌سله‌ت و سالۆخه‌ت یێن هه‌ین، هه‌ر كه‌سێ ل ده‌ڤ هه‌بن، ئه‌و منافق و دووڕویه‌كێ خۆڕییه‌، و هه‌ر كه‌سێ سالۆخه‌ته‌ك ژ وان چاران ل ده‌ڤ هه‌بیت، ئه‌ڤه‌ سالۆخه‌ته‌ك ژ سالۆخه‌تێن نیفاق و دووڕویاتییێ یێ ل ده‌ڤ وی هه‌ی هه‌تا دهێلیت: ئه‌گه‌ر ئاخڤت؛ دێ دره‌وێ كه‌ت، ئه‌گه‌ر كه‌سه‌كی باوه‌رییا خۆ پێ ئینا؛ دێ خیانه‌تێ كه‌ت، ئه‌گه‌ر سۆز و په‌یمانه‌ك دا؛ دێ لێڤه‌بیت و ئه‌گه‌ر گه‌نگه‌شه‌ك كر دێ ژ حه‌قییێ دویر كه‌ڤیت و دێ سنووران به‌زینیت)).

پێغەمبەرێ خودێ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) - و ئەو ڕاستگۆیێ باوەرپێکرییە - بۆ مە گۆت كو: ((مسوگه‌ر ئێك ژ هه‌وه‌ دروستبوونا وی د زکێ دایکا ویدا چل ڕۆژ و چل شەڤان دهێتە كۆمكرن، پاشی دبيتە پارچەیه‌کا خوینێ وەکی وێ (چل ڕۆژێن دی)، پاشی دبيتە پارچەیه‌کا گۆشتی وەکی وێ (چل ڕۆژێن دی). پاشی مه‌لائیكه‌ت بۆ دهێتە هنارتن و ڕۆحێ دكه‌ته به‌ر و فەرمانا چار پەیڤان ل وی مه‌لائیكه‌تی دهێتە کرن: ب نڤیسینا ڕزقێ وی، ژییێ وی، کارێ وی و كا مرۆڤه‌كێ به‌ختڕه‌شه یان به‌خته‌وه‌ره‌، ئه‌ز ب وی كه‌مه‌ یێ ژ وی پێڤه‌تر چ خودایێن ژ هه‌ژی په‌رستنێ نینن؛ مسوگه‌ر ئێك ژ هه‌وە دێ کارێ خەلکێ بەهەشتێ کەت، هەتا کو ب تنێ گه‌زه‌ك د ناڤبەرا وی و به‌هەشتێدا دمینیت، پاشی په‌ڕتووك (ئه‌وا ل سه‌ر وی هاتییه‌ نڤیسین) دێ به‌ری وی ڕاكه‌ت و دێ کارێ خەلکێ جه‌هنه‌مێ کەت و دێ چیتە د ناڤدا، مسوگه‌ر (ل به‌رامبه‌ری ڤێ ژی) ئێك ژ هه‌وە دێ کارێ خەلکێ جه‌هنه‌مێ کەت، هەتا کو ب تنێ گه‌زه‌ك د ناڤبەرا وی و جه‌هنه‌مێدا دمینیت، پاشی په‌ڕتووك (ئه‌وا ل سه‌ر وی هاتییه‌ نڤیسین) دێ به‌ری وی ڕاكه‌ت و دێ کارێ خەلکێ به‌هه‌شتێ کەت و دێ چیتە د ناڤدا)).

زه‌لامه‌ك ژ خه‌لكێ نه‌جدێ هاته‌ ده‌ڤ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) كو پرچا وی یا بژاله‌ بوو، مه‌ گوھ ل ده‌نگێ وی دبوو، به‌لێ مه‌ نه‌دزانی و ئه‌م تێنه‌‌دگه‌هشتین ئه‌و چ دبێژیت، هه‌تا نێزیكی پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) بووی، مه‌ دیت ‌ئه‌و یێ پرسیارا ئیسلامێ ژ وی دكه‌ت، ئینا پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: «پێنج نڤێژ د شه‌ڤه‌ك و ڕۆژه‌كێدا»، گۆت: ئه‌رێ ژ بلی ڤان نڤێژان؛ چ نڤێژێن دی ل سه‌ر من هه‌یه‌؟ گۆت: «نه‌خێر، ئه‌و نه‌بیت ئه‌گه‌ر تو ب خۆ ب حه‌زا خۆ نڤێژێن سوننه‌ت بكه‌ی، هه‌روه‌سا ڕۆژییێن هه‌یڤا ڕه‌مه‌زانێ ژی ل سه‌ر ته‌ هه‌نه‌»، گۆت: ئه‌رێ ژ بلی وان؛ چ ڕۆژییێن دی ل سه‌ر من هه‌نه‌؟ گۆت: «نه‌خێر، ئه‌و نه‌بیت ئه‌گه‌ر تو ب خۆ ب حه‌زا خۆ ڕۆژییێن سوننه‌ت بگری»، و پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) به‌حسێ زه‌كاتێ ژی بۆ كر، گۆت: ئه‌رێ ژ بلی وێ چ دی ل سه‌ر من هه‌یه‌؟ گۆت: «نه‌خێر، ئه‌و نه‌بیت ئه‌گه‌ر تو ب خۆ ب حه‌زا خۆ خێر و صه‌ده‌قه‌یێن سوننه‌ت بكه‌ی»، ئینا ئه‌و زه‌لام زڤڕی و چوو و هه‌ر دگۆت: سویند ب خودێ؛ نه‌ ئه‌ز تشته‌كی ل سه‌ر‌ زێده‌ دكه‌م و نه تشته‌كی‌ ژێ كێم دكه‌م، پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: «ئه‌و سه‌رفه‌راز بوو ئه‌گه‌ر ڕاست بێژیت».

((هنده‌ك مرۆڤ ژ ئه‌هلێ شركێ هه‌بوون، كوشتن گه‌له‌ك كربوو و زینا گه‌له‌ك كربوو، هاتنه‌ ده‌ڤ موحه‌ممه‌دی (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) و گۆتن: ئه‌و تشتێ تو دبێژی و گازییێ بۆ دكه‌ی یێ جوان و تازه‌یه‌‌، خۆزی ته‌ بۆ مه‌ گۆتبا و دیاركربا‌ كا ئه‌و كارێن مه‌ كرین كه‌فاره‌ته‌ك بۆ هه‌یه‌؟ ئینا ئه‌ڤ ئایه‌ته‌ هاته‌ خوار: {وَالَّذِينَ لا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلا بِالْحَقِّ وَلا يَزْنُونَ} [الفرقان: 68]، و ئه‌ڤ ئایه‌ته‌ ژی هاته‌ خوار: {قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ} [الزمر: 53])).

پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) نڤێژا سپێدێ ل حوده‌یبییه‌یێ ل به‌را مه‌ كر پشتی بارانەك ب شەڤ باری، و پشتی ژ نڤێژێ ب دویماهیك هاتی؛ به‌رێ خۆ دا خه‌لكى و گۆت: ((ئەرێ هوین دزانن خودایێ هەوە چ گۆت؟)) گۆتن: خودێ و پێغەمبەرێ وی باشتر دزانن، گۆت: ((سپێده‌ ب سه‌ر هندەك ژ عه‌بدێن مندا هات و هنده‌ك ژ وان باوه‌ری ب من ئینا و هنده‌كێن دی كافربوون ب من، هندیكه‌ ئه‌وه‌ یێ گۆتی: ب قه‌نجی و باشییا خودێ باران بۆ مە باری، ئەڤێ هه‌نێ ئه‌وه‌ یێ باوه‌ری ب من ئینای و كافر بووی ب ستێران، به‌لێ هندیكه‌ ئه‌وه‌ یێ گۆتی: ژ به‌ر فلان ستێرێ و فلان ستێرێ باران بۆ مه‌ باری، ئه‌ڤێ هه‌نێ یێ كافربووی ب من و باوه‌ری یا ب ستێران ئینای)).

زه‌لامه‌كی گۆت: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؛ ئه‌رێ دێ لێپرسین د گه‌ل مه‌ هێته‌ كرن ژ به‌ر وان تشتێن مه‌ ل سه‌رده‌مێ نه‌زانینێ (به‌ری موسلمانبوونێ) ئه‌نجامداین؟ گۆت: ((هه‌ر كه‌سێ د ئیسلامێدا (پشتی موسلمان بووی) باشییێ بكه‌ت؛ لێپرسین د گه‌ل ناهێته ‌كرن ژ به‌ر وان تشتێن ل سه‌رده‌مێ نه‌زانینێ (به‌ری موسلمانبوونێ) ئه‌نجامداین، به‌لێ هه‌ر كه‌سێ د ئیسلامێدا خرابی و گونه‌هێ بكه‌ت؛ دێ لێپرسینا كارێن به‌رێ و یێن دویماهیكێ هه‌مییان د گه‌ل هێته‌ كرن)).

((هەر کەسێ (ل ڕۆژا قیامەتێ) بگه‌هیته‌ دیدارا خودێ و وی چ شریك و هه‌ڤال بۆ خودێ دروست نه‌كربن؛ دێ چیته‌ به‌هه‌شتێ، و هه‌ر کەسێ (ل ڕۆژا قیامەتێ) بگه‌هیته‌ دیدارا خودێ و وی شریك و هه‌ڤاله‌ك بۆ خودێ دروست كربیت؛ دێ چیته‌ جه‌هنه‌مێ)).