Skip to content
417 Hadiths

Encyclopedia of Prophetic Hadiths

Filter results

15 of 417 cards

Clear filters
هنده‌ك زه‌لام هاتنه‌ ده‌ڤ سه‌هلێ كوڕێ سه‌عدێ ساعدی و ناكوكی و دووبه‌ره‌كی كه‌ڤتبوو د ناڤبه‌را واندا ل سه‌ر وێ ئێكێ كا ئه‌رێ مینبه‌را (پێغه‌مبه‌ری) ژ كیژ داری بوو، ڤێجا وان پرسیار ژێ كر، وی ژی گۆت: سویند ب خودێ ئه‌ز دزانم كا ئه‌و ژ چییه‌ و من ئه‌و ل ڕۆژا ئێكێ یا هاتییه‌ دانان دیت و ل وێ ڕۆژا پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) ل سه‌ر ڕوینشتی، پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) كه‌سه‌ك فرێكره‌ ده‌ڤ فلان ژنێ - ژنه‌كا ئه‌نصاڕی بوو سه‌هلی ناڤێ وێ گۆت - و گۆتێ: ((فه‌رمانێ ل خولامێ خۆ یێ دارتاش بكه‌ كو هنده‌ك پارچه‌ داران (مینبه‌ره‌كێ) بۆ من چێكه‌ت دا ده‌مێ ئه‌ز بۆ خه‌لكی دئاخڤم ل سه‌ر ڕوینمه‌ خوار))، وێ ژنێ ژی فه‌رمان لێ كر و وی ژی ژ دارا (طرفاء الغابة) - جهه‌كه‌ ل نێزیك مه‌دینێ بۆ لایێ شامێ - بۆ چێكر، پاشی مینبه‌ر ئینا و وێ ژنێ ژی بۆ پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) فرێكر، وی ژی فه‌رمان كر و ل ڤێره‌ هاته‌ دانان، پاشی من دیت پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) نڤێژ ل سه‌ر كر و (الله أكبر) گۆت و هێشتا ئه‌و یێ ل سه‌ر، پاشی چوو ڕكوعێ و هێشتا یێ ل سه‌ر، پاشی پاشڤه‌ هات و ل بنێ مینبه‌رێ چوو سوجدێ، پاشی زڤڕیڤه‌، ده‌مێ ب دویماهیك هاتی؛ به‌ره‌ڤ خه‌لكی زڤڕی و گۆت: ((گه‌لی خه‌لكی؛ من ئه‌ڤ چه‌نده‌ كر، ب تنێ بۆ هندێ دا‌ هوین دویڤچوونا من بكه‌ن و فێری نڤێژا من ببن)).
فه‌رمووده‌یه‌كا دروسته‌ بۆخاری و موسلم ڤه‌دگوهێزن
التصنيف الشرعيصفة الصلاة، أحكام الإمام والمأموم، أحكام المساجدموضوعات الحديثأحكام المساجد غير الحرمين، أحكام المسجد النبوي، صفة الصلاة
حومڕانێ مه‌ولایێ (عه‌بدێ ئازاكری یێ) عوسمانێ كوڕێ عه‌ففانی دبێژیت كو: وی عوسمانێ كوڕێ عه‌ففانی دیت داخواز كر هنده‌ك ئاڤ بۆ بهێته‌ ئینان دا ده‌ستنڤێژا خۆ پێ بگریت، ڤێجا ژ وی ئامانێ ئاڤ تێدا هنده‌ك ئاڤ كره‌ سه‌ر ده‌ستێن خۆ، پاشی سێ جاران ده‌ستێن خۆ شویشتن، پاشی ده‌ستێ خۆ یێ ڕاستێ كره‌ د ناڤ ئاڤێدا، پاشی ئاڤ د ده‌ڤێ خۆ وه‌ردا و كره‌ د دفنا خۆدا و هه‌لكێشا، پاشی سێ جاران سه‌روچاڤێن خۆ شويشتن ، و هه‌ردوو ده‌ستێن خۆ هه‌تا ئه‌نیشكان شویشتن، پاشی سه‌رێ خۆ مه‌سح كر، پاشی هه‌ر پێیه‌كێ خۆ سێ جاران شویشت، پاشی گۆت: من پێغه‌مبه‌ر (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) دیت وه‌كی ڤێ ده‌ستنڤێژا من نوكه‌ گرتی ده‌ستنڤێژ دگرت، و پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((هه‌ر كه‌سێ ده‌ستنڤێژه‌كا وه‌كی ڤێ ده‌ستنڤێژا من بگریت، پاشی دوو ڕكاعه‌تێن نڤێژێ بكه‌ت، وه‌سا كو خوشوع تێدا هه‌بیت و دلێ وی یێ ئاماده‌ بیت؛ هنگی خودێ دێ گونه‌هێن وی یێن بووری بۆ وی ژێبه‌ت)).
فه‌رمووده‌یه‌كا دروسته‌ بۆخاری و موسلم ڤه‌دگوهێزن
التصنيف الشرعيفضل الوضوء، صفة الوضوءموضوعات الحديثأحكام الوضوء، صلاة التطوع
((ئه‌گه‌ر بانگهلدێری گۆت: (الله أكبر الله أكبر)، و ئێك ژ هه‌وه‌ ژی گۆت: (الله أكبر الله أكبر)، پاشی (بانگهلدێری) گۆت: (أشهد أن لا إله إلا الله)، وی ژی گۆت: (أشهد أن لا إله إلا الله)، پاشی گۆت: (أشهد أن محمدا رسول الله)، وی ژی گۆت: (أشهد أن محمدا رسول الله)، پاشی گۆت: (حي على الصلاة)، وی گۆت: (لا حول ولا قوة إلا بالله)، پاشی گۆت: (حي على الفلاح)، وی گۆت: (لا حول ولا قوة إلا بالله)، پاشی گۆت: (الله أكبر الله أكبر)، وی گۆت: (الله أكبر الله أكبر)، پاشی گۆت: (لا إله إلا الله)، و وی ژی گۆت: (لا إله إلا الله)، ئه‌گه‌ر ئه‌ڤه‌ ژ دلێ خۆ گۆت؛ دێ چیته‌ د به‌حەشتێدا)).
فه‌رمووده‌یه‌كا دروسته‌ موسلم ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزیت
التصنيف الشرعيفضل الذكر، الأذان والإقامةموضوعات الحديثالذِّكْر، أحكام الأذان والإقامة
ل ڕۆژا فه‌تحا مه‌كه‌هێ پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆتار بۆ خه‌لكی خواند و گۆت: «گه‌لی خه‌لكی؛ ب ڕاستی خودایێ مه‌زن شانازیكرنا سه‌رده‌مێ جاهلییه‌تێ و خۆمه‌زنكرنا ب دایك و بابان ژ ده‌ڤ هه‌وه‌ بر، مرۆڤ ژی دوو جۆرن: یان مرۆڤه‌كێ چاك و ژ خودێترس و ڕێزداره‌‌ ل ده‌ڤ خودێ، یان ژی مرۆڤه‌كێ خراب و به‌ختڕه‌ش و بێبهایه‌ ل ده‌ڤ خودێ، مرۆڤ هه‌می زارۆكێن ئاده‌مینه‌ و خودێ ئاده‌م ژ ئاخێ چێكرییه‌، خودێ گۆتییه‌: {يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللهُ عَلِيمٌ خَبِيرٌ} [الحجرات: 13]، ئانکو: ((ئه‌ى گه‌لی مرۆڤان هندى ئه‌مين مه‌ هوين ژ بابه‌كێ ب تنێ كو ئاده‌مه‌ و دايكه‌كا ب تنێ كو حه‌ووايه‌ ئافراندينه‌، ڤێجا نه‌سه‌با كه‌سێ ژ يا كه‌سێ باشتر نينه‌، ژ لايێ دوینده‌هێڤه‌ مه‌ هوين كرنه‌ گه‌له‌ك ملله‌ت و ئويجاخ؛ دا هنده‌ك ژ هه‌وه‌ هنده‌كان بنیاسن، هندى باشترينێ هه‌وه‌يه‌ ل دەڤ خودێ ئه‌وه‌ يێ ژ هه‌مییان پتر ته‌قوا خودێ بكه‌ت. هندى خودێیه‌ ب ته‌قواداران يێ پڕزانايه‌ و ب وان يێ شاره‌زايه‌))».
فه‌رمووده‌یه‌كا دروسته‌ تیرمیزی و ئبن حیببان ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزن
التصنيف الشرعيالمجتمع المسلم، فضائل أعمال القلوب، الأخلاق الذميمة، خصائص الإسلام وفضله ومحاسنه، حقوق الإنسان في الإسلام، تفسير الآياتموضوعات الحديثالكبائر والمحرمات، التواضع، القرآن وعلومه، التقوى، الكبرمحاور التعريف بالإسلاممحاسن الأخلاق، عدل الإسلام
((پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆتارا پێدڤییاتییێ (خطبة الحاجة) نیشا مه‌ دا (ئه‌و یا ب ڤی ڕه‌نگییه‌، دێ بێژی): سوپاسی هەمی بۆ خودێ بن، ئەم سوپاسییا وی دکەین و داخوازا هاریکارییێ ژ وی ب تنێ دکەین و داخوازا ژێبرنا گونەهان ژ وی دکەین، ئەم خۆ ب خودێ د پارێزین ژ خرابییێن نەفسێن خۆ، هەر کەسێ خودێ ڕاستەڕێ کر؛ کەس نەشێت وی د سەردا ببەت و هەر کەسێ خودێ ئه‌و ژ ڕێكێ لادا؛ کەس نەشێت وی ڕاستەڕێ بکەت، ئه‌ز شاهده‌ییێ دده‌م كو ژ ئه‌لڵاهی پێڤه‌تر چ خودایێن ژ هه‌ژی په‌رستنێ نینن و ئه‌ز شاهده‌ییێ دده‌م كو موحه‌ممه‌د پێغه‌مبه‌رێ خودێیه‌، {يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاءً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ والأرحام إن الله كان عليكم رقيبا} [النساء: 1]، ئانكو: ((گه‌لى مرۆڤان ژ وى خودایی بترسن يێ هوين ژ نه‌فسه‌كا ب تنێ كو ئاده‌مه‌ (سلاڤ لێ بن) ئافراندين و جووتێ وێ كو حه‌ووايه‌ ژێ ئافراندى، وى ژ وان هه‌ردووکان گه‌له‌ك زه‌لام و گه‌له‌ك ژن ل ئه‌ردى به‌لاڤ كرن، ته‌قوا وى خودايى بكه‌ن يێ هنده‌ك ژ هه‌وه‌ ب وى خواستنێ ژ هنده‌كان دكه‌ن و هشيار بن مرۆڤاينیێ د ناڤبه‌را خۆدا نه‌بڕن. هندى خودێیه‌ ل سه‌ر هه‌مى كارێن هه‌وه‌ يێ زێره‌ڤانه‌))، {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ} [آل عمران: 102]، ئانكو: ((ئه‌ى ئه‌وێن باوه‌رى ئيناى، ب دروستى هوين ژ خودێ بترسن: وه‌سا كو هوين گوهدارییا وى بكه‌ن وبێ ئه‌مرییا وى نه‌كه‌ن و شوكرا وى بكه‌ن و كافرییێ پێ نه‌كه‌ن، و ل بيرا خۆ بينن و ژبير نه‌كه‌ن و به‌رده‌وام خۆ ب ئيسلاما خۆڤه‌ بگرن هه‌تا هوين دمرن؛ دا هوين بگه‌هنه‌ خودێ و هوين د موسلمان))، {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا (70) يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمَالَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ فَازَ فَوْزًا عَظِيمًا} [الأحزاب:70 - 71]، ئانكو: ((ئه‌ى گه‌لی ئه‌وێن باوه‌رى ب خودێ ئيناى و دويكه‌ڤتنا پێغه‌مبه‌رى كرى، هوين ته‌قوا خودێ بكه‌ن و ژ وى بترسن و بێئه‌مرییا وى نه‌كه‌ن، دا هێژاى عه‌زابا وى نه‌بن، هوين د هه‌مى ڕەوشاندا گۆتنه‌كا ڕاست و دروست يا دوير ژ دره‌وێ بێژن ئه‌گه‌ر هوين ته‌قوا خودێ بكه‌ن و گۆتنه‌كا ڕاست و دروست بێژن خودێ كارێن هه‌وه‌ دێ بۆ هه‌وه‌ چاك كه‌ت و گونه‌هێن هه‌وه‌ بۆ هه‌وه‌ ژێبه‌ت. هه‌چییێ گوهدارییا خودێ و پێغه‌مبه‌رێ وى د فه‌رمانێن واندا بكه‌ت ب ڕاستى ئـه‌و ب سه‌ركه‌ڤتنه‌كا مه‌زن د دونيايێ و ئاخره‌تێدا ب سه‌ركه‌ڤت)).
فه‌رمووده‌یه‌كا دروسته‌ ئه‌بو داوود و تیرمیزی و نه‌سائی و ئبن ماجه و ئه‌حمه‌د ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزن
التصنيف الشرعيالأدعية المأثورة، أحكام خطبة وصلاة الجمعة، أحكام وشروط النكاحموضوعات الحديثالذِّكْر، أحكام الأسرة، التقوى، صلاة الجمعة
«سوباهی ئه‌ز دێ ڤی ئالایی كه‌مه‌ د ده‌ستێ‌ زه‌لامه‌كیدا كو خودێ دێ وی جهێ د چیتێ ل سه‌ر ده‌ستێ وی ڤه‌كه‌ت، ئه‌و حه‌ز ژ خودێ و پێغه‌مبه‌ری دكه‌ت و خودێ و پێغه‌مبه‌ر ژی حه‌ز ژ وی دكه‌ن». گۆت: خه‌لكی هه‌می شه‌ڤا خۆ ب وێ چه‌ندێڤه‌ بره‌ سه‌ری كا دێ ئالا ب كێ هێته‌ دان، ده‌مێ بوویه‌ سپێده؛‌ چوونه‌ ده‌ڤ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) و هه‌مییان هیڤی دكر كو ئالا ب وی بهێته‌ دان، ئینا (پێغه‌مبه‌ری صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: «عه‌لییێ كوڕێ ئه‌بو طالبی ل كیڤه‌یه‌‌؟» گۆتن: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؛ ئه‌و یێ نه‌ساخه‌ و چاڤێن وی دئێشن، گۆت: «كه‌سه‌كی فڕێكه‌نه‌ ب دویڤ ویڕا»، ئینا ئه‌و هاته‌ ئینان و پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) تفا خۆ ل چاڤێن وی دا و دوعا بۆ كرن، چاڤێن وی چێبوون دا بێژی چ ئێش لێ نه‌بوون، ئینا ئالا دا ده‌ستێ وی. عه‌لی گۆت: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؛ ئه‌رێ ئه‌ز دێ شه‌ڕی د گه‌ل كه‌م هه‌تا وه‌كی مه‌ لێ بهێن (ببنه‌ موسلمان)؟ گۆت: «ل سه‌ر ‌خۆ هه‌ڕه‌ هه‌تا دگه‌هییه‌ ده‌ڤ وان، پاشی وان بۆ ئیسلامێ گازی بكه‌ و ئه‌و مافێ خودێ ل سه‌ر وان هه‌ی و ل سه‌ر وان فه‌ڕز كری بۆ وان ڕوهن بكه‌، چونكی ئه‌ز ب خودێ كه‌مه‌ ئه‌گه‌ر خودێ ب ڕێكا ته‌ زه‌لامه‌كێ ب تنێ ب هیدایه‌ت بینیت؛ بۆ ته‌ باشتره‌ ژ هندێ كو حێشترێن سۆر (كو گرانترین مالێ عه‌ره‌بان بوو) بۆ ته‌‌بن».
فه‌رمووده‌یه‌كا دروسته‌ بۆخاری و موسلم ڤه‌دگوهێزن
التصنيف الشرعيالصحابة وفضلهم، الطب والتداوي والرقية الشرعية، فضل الدعوة إلى الله وأحكامها، غزواته وسراياه صلى الله عليه وسلم، أحكام ومسائل الجهاد وآدابه، دلائل النبوةموضوعات الحديثالدعوة إلى الله، الصحابة رضي الله عنهممحاور التعريف بالإسلاملا يقبل الله غير دين الإسلام، عدل الإسلام
ده‌مه‌كی ئه‌م د مزگه‌فتێڤه‌ د گه‌ل پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) د ڕوینشتی بووین، ژ نیشكه‌كێڤه‌ زه‌لامه‌ك ل سه‌ر حێشتره‌كێ هات، حێشترا خۆ ل ناڤ مزگه‌فتێ ل سه‌ر چۆكان ڕاگرت و پاشی گرێدا، پاشی گۆته‌ وان: كیژ ژ هه‌وه‌ موحه‌ممه‌ده‌؟ و پێغه‌مبه‌ر (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) د ناڤ واندا یێ ڕوینشتی بوو و پالڤه‌دابوو، مە ژی گۆته‌ وی: ئاها ئه‌ڤ زه‌لامێ سپی یێ پالڤه‌داییه‌. ئینا وی زه‌لامی گۆته‌ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن): ئه‌ی كوڕێ عه‌بدولموطه‌لیبی! پێغه‌مبه‌ری ژی (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆته‌ وی: ((من به‌رسڤا ته‌ دا))، زه‌لامی گۆته‌ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن): ئه‌ز دێ هنده‌ك پرسیاران ژ ته‌ كه‌م و دێ د پرسیاركرنا خۆدا ل سه‌ر ته‌ گران و نه‌خۆش كه‌م، ڤێجا ژ من توڕه‌ نه‌به‌ و بلا دلێ ته‌ ژ من نه‌مینیت و چ نه‌كه‌ دلێ خۆ! پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆتێ: ((پرسیارا ته‌ دڤێت بكه‌))، گۆت: ئه‌ز ته‌ ب خودایێ ته‌ و خودایێ یێن به‌ری ته‌ دده‌مه‌ سویندێ؛ ئه‌رێ ژ ڕاستا خودێ تو بۆ هه‌می مرۆڤان هنارتییه‌؟ گۆت: ((به‌لێ)). گۆت: ئه‌ز ته‌ ب خودێ دده‌مه‌ سویندێ، ئه‌رێ خودێ فه‌رمان ل ته‌ كرییه‌ ئه‌م د شه‌ڤه‌ك و ڕۆژه‌كێدا پێنج نڤێژان بكه‌ین؟ گۆت: ((به‌لێ)). گۆت: ئه‌ز ته‌ ب خودێ دده‌مه‌ سویندێ؛ ئه‌رێ خودێ فه‌رمان ل ته‌ كرییه‌ ئه‌م د ڤێ هه‌یڤێدا ژ سالێ ب ڕۆژی بین؟ گۆت: ((به‌لێ)). گۆت: ئه‌ز ته‌ ب خودێ دده‌مه‌ سویندێ؛ ئه‌رێ خودێ فه‌رمان ل ته‌ كرییه‌ تو ڤێ زه‌كاتێ ژ زه‌نگینێن مه‌ وه‌ربگری و ل سه‌ر هه‌ژارێن مه‌ دابه‌ش بكه‌ی؟ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((به‌لێ)). ئینا وی زه‌لامی گۆت: من باوه‌ری ب تشتێ تو پێ هاتی ئینا و ئه‌ز هنارتیمه‌ بۆ وان كه‌سێن من ل پشت خۆ هێلاین ژ ملله‌تێ خۆ، و ئه‌ز ضه‌مامێ كوڕێ سه‌عله‌بەیمه‌ براگه‌وره‌يێ هۆزا سه‌عدێ كوڕێ به‌كری.
فه‌رمووده‌یه‌كا دروسته‌ بۆخاری و موسلم ڤه‌دگوهێزن
التصنيف الشرعيالدعوة إلى الله، وجوب الصلاة وفضلها وحكم تاركها، وجوب الزكاة وحكم تاركها، وجوب الصيام وحكم تاركه، الإيمان بالله عز وجل، الإيمان بنبينا محمد صلى الله عليه وسلم، الإسلامموضوعات الحديثالزكاة ومكانتها، الصوم الواجب، الدعوة إلى الله، التواضع، حقوق النبي ﷺ، مكانة الصلاة وفضلهامحاور التعريف بالإسلامالتعريف بالنبي محمد صلى الله عليه وسلم، أركان الإسلام