Encyclopedia of Prophetic Hadiths

((ئوممه‌تا من هه‌می دێ چنه‌ به‌حه‌شتێ، ئه‌و نه‌بیت یێ نه‌ڤێت بچیت))، گۆتن: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؛ ما كی هه‌یه‌ نه‌ڤێت بچیت؟ گۆت: ((هه‌ر كه‌سێ گوهدارییا من بكه‌ت؛ دێ چیته‌ به‌حه‌شتێ و هه‌ر كه‌سێ سه‌رپێچییا من بكه‌ت؛ ئه‌ڤه‌ وی نه‌ڤێت بچیت)).

((ب ڕاستی خودێ گۆت: هه‌ر كه‌سێ دوژمناهییا وه‌لییه‌كێ من بكه‌ت؛ دێ شه‌ڕی ل دژی وی ڕاگه‌هینم، و نینه‌ عه‌بدێ من ب تشته‌كی خۆ نێزیكی من بكه‌ت خۆشتڤیتر بیت ل ده‌ڤ من ژ وی تشتێ من ل سه‌ر وی فه‌ڕزكری و به‌رده‌وام عه‌بدێ من ب ئه‌نجامدانا سوننه‌تان دێ خۆ نێزیكی من كه‌ت هه‌تا ئه‌ز حه‌ز ژێ دكه‌م، گاڤا من حه‌ز ژێ كر: دێ بمه‌ گوهێ وی یێ ئه‌و تشتی پێ گوهلێ دبیت، دێ بمه‌ چاڤێ وی یێ ئه‌و تشتی پێ دبینیت، دێ بمه‌ ده‌ستێ وی يێ ئه‌و تشتی پێ دگریت، دێ بمه‌ پێ وی یێ ئه‌و ل سه‌ر ب ڕێڤه‌ دچیت (ئانكو خودێ دێ ئه‌ندامێن وی مرۆڤی ژ كرنا كارێن خه‌له‌ت پارێزیت)، و ئه‌گه‌ر داخوازا تشته‌كی ژ من كر؛ دێ ده‌مه‌ وی و ئه‌گه‌ر خۆ ب من پاراست ژ تشته‌كی؛ دێ وی پارێزم)).

((هنده‌ك مرۆڤ ژ ئه‌هلێ شركێ هه‌بوون، كوشتن گه‌له‌ك كربوو و زینا گه‌له‌ك كربوو، هاتنه‌ ده‌ڤ موحه‌ممه‌دی (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) و گۆتن: ئه‌و تشتێ تو دبێژی و گازییێ بۆ دكه‌ی یێ جوان و تازه‌یه‌‌، خۆزی ته‌ بۆ مه‌ گۆتبا و دیاركربا‌ كا ئه‌و كارێن مه‌ كرین كه‌فاره‌ته‌ك بۆ هه‌یه‌؟ ئینا ئه‌ڤ ئایه‌ته‌ هاته‌ خوار: {وَالَّذِينَ لا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلا بِالْحَقِّ وَلا يَزْنُونَ} [الفرقان: 68]، و ئه‌ڤ ئایه‌ته‌ ژی هاته‌ خوار: {قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ} [الزمر: 53])).

((قیامه‌ت ڕانابیت هه‌تا ڕۆژ ل ڕۆژئاڤایێ ده‌ردكه‌ڤیت، ڤێجا ئه‌گه‌ر ڕۆژ (ژ وی ڕه‌خی) ده‌ركه‌ڤت و خه‌لكی (ئه‌و ب وی سه‌روبه‌ری) دیت؛ هه‌می دێ باوه‌رییێ ئینن، ئه‌ڤه‌ ئه‌و ده‌مه‌ یێ: {لاَ يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ، أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا} [الأنعام: 158]، ئانكو: ((باوه‌ریئینانا چ مرۆڤان مفای ل وی ناكه‌ت ئه‌گه‌ر به‌ری هنگی باوه‌ری نه‌ئینابیت یان كاره‌كێ باش بۆ خۆ نه‌كربیت))، قیامه‌ت دێ ڕابیت و دوو زه‌لامان جلكێ خۆ یێ به‌لاڤكری د ناڤبه‌را خۆدا، به‌لێ نه‌ دشێن وێ كڕین و فرۆتنێ ب دویماهیك بینن و نه‌ دشێن وی جلكی جاره‌كا دی وه‌رپێچن. قیامه‌ت دێ ڕابیت و زه‌لامی شیرێ حێشترا خۆ یا شیرده‌ر یێ دۆتی و یێ گرتی، به‌لێ ناگه‌هیت ڤه‌خۆت. قیامه‌ت دێ ڕابیت و زه‌لام یێ حه‌وزا خۆ یا ئاڤێ نوژه‌ن دكه‌ت و ته‌قنێ ل دۆرێن وێ دده‌ت، به‌لێ ناگه‌هیت ئاڤێ ژێ ڤه‌خۆت. قیامه‌ت دێ ڕابیت و ئێك ژ هه‌وه‌ پارییێ خۆ یێ بلندكرییه‌ ڕاستا ده‌ڤێ خۆ دا بخۆت، به‌لێ ناگه‌هیت بخۆت)).

ده‌مێ نه‌خۆشییا مرنێ ل ده‌ڤ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) په‌یدا بووی، پارچه‌كا قوماشێ (خه‌میصه‌) دهاڤێته‌ سه‌ر ڕویێ خۆ، ڤێجا ده‌مێ پێ بێزار ببا و بێهن لێ ته‌نگ ببا ڕادكر و د وێ ڕه‌وشا دژواردا گۆت: «لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى اليَهُودِ وَالنَّصَارَى، اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ»، ئانكو: ((نه‌فره‌تا خودێ ل جوهی و فه‌له‌یان (نه‌صارایان) بیت، ئه‌وان قه‌برێن پێغه‌مبه‌رێن خۆ كرنه‌ مزگه‌فت))، هشیاری ددا ژ وێ كریارا وان كری.

((هەر کەسێ تشتەکی د ئه‌ڤی کارێ مەدا زێده‌ بکەت کو نە ژ وی بیت؛ ئەو تشت یێ ڕەدکرییه‌ و ژ وی كه‌سی ناهێته‌ وه‌رگرتن)) بۆخاری و موسلم ڤه‌دگوهێزن، د ڤه‌گوهاستنا موسلمیدا هاتییه‌: ((هەر کەسێ کارەکی بکەت کو فەرمانا مە ل سەر نەبیت؛ ئەو كار یێ ڕەدکرییە و ژ وی كه‌سی ناهێته‌ وه‌رگرتن)).

پێغه‌مبه‌ر (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) هاته‌ ژوور بۆ لایێ من و وی ده‌می من په‌رده‌یه‌ك ل سه‌ر دولابه‌كا خۆ دانا بوو و وێنه‌یێن (تشتێن خودان ڕح) ل سه‌ر بوون، ڤێجا ده‌مێ دیتی په‌رده‌ دڕاند و ڕه‌نگێ ناڤچاڤێن وی هاته‌ گوهارتن و گۆت: ((عائیشا؛ دژوارترین سزایێ مرۆڤان ل ده‌ڤ خودێ ل ڕۆژا قیامه‌تێ سزایێ وان كه‌سانه‌ یێن چاڤ ل دروستكرنا خودێ دكه‌ن (وێنه‌یان چێدكه‌ن))). عائیشایێ گۆت: ((مه‌ په‌رده‌ بڕی و مه‌ بالیفكه‌ك یان دوو بالیفك ژێ چێكرن)).

((مرن دێ ل سه‌ر شێوه‌یێ به‌رانه‌كێ ڕه‌ش و سپی هێته‌ ئینان پاشی گازیكه‌ره‌ك دێ كه‌ته‌ گازی: ئه‌ی خه‌لكێ به‌حه‌شتێ؛ ئه‌و ژی دێ سه‌رێ خۆ بلند كه‌ن و به‌رێ خۆ ده‌نێ، گازیكه‌ر دێ بێژیت: ئه‌رێ هوین ڤى دنیاسن؟ دێ بێژن: به‌لێ، ئه‌ڤه‌ مرنه‌، هه‌مییان ئه‌و یا دیتی، پاشی دێ كه‌ته‌ گازی: ئه‌ی خه‌لكێ جه‌هنه‌مێ؛ ئه‌و ژی دێ سه‌رێ خۆ بلند كه‌ن و به‌رێ خۆ ده‌نێ، گازیكه‌ر دێ بێژیت: ئه‌رێ هوین ڤى دنیاسن؟ دێ بێژن: به‌لێ، ئه‌ڤه‌ مرنه‌، هه‌مییان ئه‌و یا دیتی، پاشی دێ هێته‌ ڤه‌كوژتن، پشتی هنگی دێ هێته‌ گۆتن: گه‌لی خه‌لكێ به‌حه‌شتێ؛ ئێدی مانه‌ڤه‌یا هه‌روهه‌ره‌ و مرن نینه‌ و گه‌لی خه‌لكێ جه‌هنه‌مێ؛ ئێدی مانه‌ڤه‌یا هه‌روهه‌ره‌ و مرن نینه‌، پاشی ئه‌ڤ ئایه‌ته‌ خواند: {وَأَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الحَسْرَةِ إِذْ قُضِيَ الأَمْرُ وَهُمْ فِي غَفْلَةٍ} [مريم: 39]، ئانكو: ((و تو - ئه‌ى موحه‌ممه‌د - مرۆڤان ژ ڕۆژا په‌شیمانییێ بترسينه‌ ده‌مێ كار دهێته‌ پێكئينان و مرنێ دئينن وه‌كى به‌رانه‌كێیه‌ و ڤه‌دكوژن و حوكم د ناڤبه‌را خه‌لكیدا دهێته‌ كرن، ڤێجا خودان باوه‌ر دچنه‌ به‌حه‌شتێ و كافر دچنه‌ جه‌هنه‌مێ و ئه‌و ئه‌ڤرۆ د ڤێ دونيايێدا ژ وى تشتێ ئه‌و ژێ دهێنه‌ ترساندن دبێ ئاگه‌هن))، و ئه‌و خه‌لكێ دونیایێ یێن د بێئاگه‌هییێدا {وَهُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ} [مريم: 39]، ئانكو: ((و ئه‌و باوه‌رییێ نائينن و كارێ چاك ناكه‌ن)).