Encyclopedia of Prophetic Hadiths

عه‌ره‌به‌كێ ده‌شتێ (ئه‌عرابی) هاته‌ ده‌ڤ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) و گۆت: كاره‌كی نیشا من بده‌، ئه‌گه‌ر من ئه‌نجام دا؛ پێ بچمه‌ به‌حه‌شتێ؟ گۆت: ((خودێ بپه‌رێسه‌ و چ شریكان بۆ چێنه‌كه‌، نڤێژێن فه‌ڕز دروست بكه‌‌، زه‌كاتا واجب بده‌، ڕۆژییێن ڕه‌مه‌زانێ بگره‌)). گۆت: ئه‌ز ب وی كه‌مه‌ یێ نه‌فسا من د ده‌ستیدا؛ ئه‌ز تشته‌كی ل سه‌ر ڤانه‌ زێده‌ ناكه‌م. پاشی ده‌مێ ئه‌و زه‌لام چووی، پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((هه‌ر كه‌سێ بڤێت به‌رێ خۆ بده‌ته‌ زه‌لامه‌كی ژ ئه‌هلێ به‌حه‌شتێ، بلا به‌رێ خۆ بده‌ته‌ ڤی زه‌لامی)).

«بلا كه‌س ژ هه‌وه‌ ل ده‌مێ میزكرنێ ئه‌ندامێ خۆ ب ده‌ستێ ڕاستێ نه‌گریت و بلا ب ده‌ستێ ڕاستێ پیساتییا خۆ پاقژ نه‌كه‌ت و بلا د ناڤ ئامانیدا هه‌ناسێ نه‌ده‌ت».

((یێ سویار دێ سلاڤ كه‌ته‌ یێ ب پێیان دچیت، یێ ب پێیان دچیت دێ سلاڤ كه‌ته‌ یێ ڕوینشتی، یێن كێم دێ سلاڤ كه‌نه‌ یێن گه‌له‌ك)).

((ئه‌رێ هوین دزانن غه‌یبه‌ت چییه‌؟))، گۆتن: خودێ و پێغه‌مبه‌رێ وی زاناترن، گۆت: ((ئه‌ڤه‌یه‌ تو تشته‌كی ده‌رباره‌ی برایێ خۆ بێژی كو وی پێ نه‌خۆش بیت))، هاته‌ گۆتن: پا تو چ دبێژی ئه‌گه‌ر ئه‌و تشتێ ئه‌ز دبێژم د برایێ مندا هه‌بیت؟ گۆت: ((ئه‌گه‌ر ئه‌و تشت تێدا هه‌بیت؛ ئه‌ڤه‌ ته‌ غه‌یبه‌تا وی كر، و ئه‌گه‌ر تێدا نه‌بیت؛ ئه‌ڤه‌ ته‌ بێبه‌ختییه‌ك بۆ دروستكر)).

ئه‌ز زارۆكه‌ك بووم د كوشا پێغه‌مبه‌ریدا (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن)، و ده‌ستێ من د ناڤ ئامانێ خوارنێدا دهات و دچوو، ڤێجا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆته‌ من: «كوركۆ، ناڤێ خودێ بینه‌ (بێژه‌ بسم الله)، و ب ده‌ستێ ڕاستێ بخۆ، و ژ به‌را خۆ بخۆ»، ڤێجا پشتی هنگی ئه‌و بوو شێوازێ خوارنا من.

((بۆ چ موسلمانان یا حه‌لال نینه‌ ئه‌و ژ سێ شه‌ڤان زێده‌تر ژ برایێ خۆ سل ببيت و پشتا خۆ بده‌تێ و د گه‌ل نه‌ئاخڤیت، دێ گه‌هنه‌ ئێك و ئه‌ڤه‌ دێ پشتا خۆ ده‌ته‌ ڤی و یێ دی دێ پشتا خۆ ده‌ته‌ وی، باشترینێ وان ژی ئه‌وه‌ یێ ده‌ستپێكێ سلاڤ دكه‌ت)).

((ئه‌گه‌ر ئێك ژ هه‌وه‌ ده‌ستنڤێژ گرت، بلا ئاڤێ بكه‌ته‌ د دفنا خۆدا و پاشی ده‌ربێخیت، و هه‌ر كه‌سێ خۆ ب به‌ران پاقژ بكه‌ت بلا هژمارا به‌رێن خۆ بكه‌ته‌ تاك، و ده‌مێ ئێك ژ هه‌وه‌ ژ خه‌و ڕابوو؛ بلا ده‌ستێ خۆ بشۆت به‌ری بكه‌ته‌ د ئاڤا ده‌ستنڤێژێدا، چونكی ئێك ژ هه‌وه‌ نزانیت كا ب شه‌ڤ ده‌ستێ وی ل كیرێ مایه‌)). و د ڤه‌گوهاستنا موسلمیدا هاتییه‌: ((ده‌مێ ئێك ژ هه‌وه‌ ژ خه‌و ڕابوو؛ بلا ده‌ستێ خۆ نه‌كه‌ته‌ د ناڤ ئامانیدا هه‌تا سێ جاران نه‌شۆت، چونكی ئه‌و نزانیت كا ب شه‌ڤ ده‌ستێ وی ل كیرێ مایه‌)).

زه‌لامه‌كی ل ده‌ڤ پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) ب ده‌ستێ چه‌پێ خوارن دخوار، ئینا گۆتێ: ((ب ده‌ستێ خۆ یێ ڕاستێ بخۆ))، گۆت: ئه‌ز نه‌شێم، گۆت: ((خودێ نه‌كه‌ت تو بشێی))، چ تشتان ڕێگری لێ نه‌كر ژ بلی خۆمه‌زنكرنا وی، ڤێجا پشتی هنگی نه‌شیا ده‌ستێ خۆ بۆ ده‌ڤێ خۆ بلند بكه‌ت.