សព្វវចនាធិប្បាយហាទីសរបស់ព្យាការី

“ជនមូស្លីមណាម្នាក់ដែលជួបប្រទះគ្រោះអ្វីមួយ ហើយគេសូត្រនូវអ្វីដែលអល់ឡោះបានបង្គាប់ប្រើថា៖ "إنّا للهِ وَإنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ ، اللَّهُمَّ أْجُرْنِي فِي مُصِيبَتِي، وَأَخْلِفْ لِي خَيْرًا مِنْهَا " (ពិតប្រាកដណាស់ ពួកយើងគឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់អល់ឡោះ ហើយពួកយើងពិតជានឹងវិលត្រឡប់ទៅកាន់ទ្រង់វិញ។ ឱអល់ឡោះជាម្ចាស់! សូមទ្រង់មេត្តាផ្ដល់ផលបុណ្យដល់ខ្ញុំចំពោះគ្រោះរបស់ខ្ញុំនេះ ហើយសូមទ្រង់ជំនួសឲ្យខ្ញុំវិញល្អជាងអ្វីដែលខ្ញុំបានបាត់បង់ផងចុះ) នោះអល់ឡោះជាម្ចាស់នឹងជំនួសឲ្យជននោះល្អជាងអ្វីដែលរូបគេបានបាត់បង់ជាមិនខាន”។ អ៊ុមមូសាឡាម៉ះ បាននិយាយថា៖ នៅពេលដែលអាពូសាឡាម៉ះបានស្លាប់ ខ្ញុំបាននិយាយថា៖ តើមានជនមូស្លីមណាម្នាក់ដែលល្អជាងអាពូសាឡាម៉ះទៀតនោះ? ជាផ្ទះទីមួយដែលបានភៀសខ្លួនទៅកាន់រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ។ ក្រោយមក ខ្ញុំក៏បានសូត្រទូអានេះ។ ពេលនោះ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានជំនួសឲ្យខ្ញុំនូវរ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ។

“ពិតប្រាកដណាស់ អ្នកដែលមានឋានៈទាបជាងគេបំផុតនៅក្នុងឋានសួគ៌ក្នុងចំណោមពួកអ្នក គឺអ្នកដែលអល់ឡោះមានបន្ទូលទៅកាន់ជននោះថា៖ ចូរអ្នកប្រាថ្នាចុះ។ ពេលនោះ ជននោះក៏ប៉ងប្រាថ្នាហើយ ប៉ងប្រាថ្នាទៀត។ បន្ទាប់មក ទ្រង់បានសួរថា៖ តើអ្នកបានប៉ងប្រាថ្នាហើយឬនៅ? គេឆ្លើយថា៖ បាទ។ ពេលនោះ អល់ឡោះបានមានបន្ទូលទៅកាន់ជននោះថា៖ ជាការពិតណាស់ អ្នកនឹងទទួលបានអ្វីដែលអ្នកប៉ងប្រាថ្នា ហើយនិងទទួលបានដូចគ្នានេះពីលើថែមទៀត”។

ខ្ញុំបានសួររ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ ពីអំពើល្អ និងអំពើបាប។ ពេលនោះ លោកបានឆ្លើយថា៖ “អំពើល្អ គឺសីលធម៌ល្អ។ ចំណែកឯអំពើបាប គឺអ្វីដែលធ្វើឲ្យចិត្ដរបស់អ្នកអល់អែក ហើយមិនចង់ឲ្យអ្នកដទៃដឹង”។

“ពិតប្រាកដណាស់ ប្រការដែលគេអនុញ្ញាតឲ្យ(ប្រការហាឡាល់) គឺច្បាស់លាស់ ហើយប្រការដែលគេហាមឃាត់(ប្រការហារ៉ាំ) ក៏ច្បាស់លាស់ដែរ។ ប៉ុន្ដែនៅរវាងប្រការទាំងពីរនេះ គឺមានប្រការមិនច្បាស់លាស់ជាច្រើនដែលមនុស្សភាគច្រើនមិនដឹងឡើយ។ ហេតុនេះ បុគ្គលណាការពារខ្លួនពីប្រការមិនច្បាស់លាស់ គេប្រាកដជាមានសុវត្ថិភាពចំពោះសាសនា និងកិត្ដិយសរបស់ខ្លួន។ ហើយជនណាដែលធ្លាក់ក្នុងប្រការមិនច្បាស់លាស់ គឺគេនឹងធ្លាក់ទៅក្នុងប្រការដែលគេហាមឃាត់ ប្រៀបដូចជាអ្នកគង្វាលដែលយកសត្វទៅឃ្វាលនៅជុំវិញរបងដែលស្ទើរតែធ្វើឲ្យសត្វស៊ីដំណាំនៅក្នុងរបងនោះ។ ជាការពិតណាស់ គ្រប់មហាក្សត្រទាំងអស់សុទ្ធតែមានតំបន់ហាមឃាត់ ហើយពិតណាស់ តំបន់ហាមឃាត់របស់អល់ឡោះនោះ គឺប្រការដែលទ្រង់បានហាមឃាត់។ ពិតណាស់ នៅក្នុងខ្លួនប្រាណនីមួយៗ គឺមានសាច់មួយដុំ។ ប្រសិនបើសាច់នោះល្អ ខ្លួនប្រាណទាំងមូលក៏ល្អដែរ។ តែប្រសិនបើសាច់នោះខូចវិញ ខ្លួនប្រាណទាំងមូលក៏ខូចដែរ។ ប្រាកដណាស់ វានោះគឺចិត្ដ”។

“ឱអាពូសាអ៊ីត! ជនណាដែលពេញចិត្តទទួលយកអល់ឡោះធ្វើជាព្រះជាម្ចាស់ អ៊ីស្លាមធ្វើជាសាសនា ហើយមូហាំម៉ាត់ធ្វើជាណាពី រូបគេប្រាកដជានឹងបានចូលឋានសួគ៌”។ ពេលនោះ អាពូសាអ៊ីត មានការភ្ញាក់ផ្អើលចំពោះពាក្យនេះ ហើយបាននិយាយថា៖ ឱរ៉ស៊ូលុលឡោះ! សូមលោកមានប្រសាសន៍ប្រាប់ខ្ញុំម្ដងទៀតផង។ ដូចនេះ លោកក៏បានមានប្រសាសន៍ម្ដងទៀត។ បន្ទាប់មក លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ “ប្រការមួយទៀតដែលគេនឹងលើកតម្កើងខ្ញុំបម្រើរបស់អល់ឡោះចំនួនមួយរយឋានៈនៅក្នុងឋានសួគ៌ ដែលចន្លោះរវាងឋានៈមួយទៅឋានៈមួយទៀត ប្រៀបដូចជារវាងមេឃនិងដី”។ គាត់បានសួរថា៖ តើវាជាអ្វីទៅ ឱរ៉ស៊ូលុលឡោះ? លោកបានឆ្លើយថា៖ “គឺការតស៊ូក្នុងមាគ៌ាអល់ឡោះ។ គឺការតស៊ូក្នុងមាគ៌ាអល់ឡោះ”។

“ចូរពួកអ្នកធ្វើសច្ចាប្រណិធាននឹងខ្ញុំថា ពួកអ្នកនឹងមិនធ្វើស្ហ៊ីរិកចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់នឹងអ្វីមួយឡើយ ហើយក៏មិនលួច មិនប្រព្រឹត្តអំពើហ្ស៊ីណា មិនសម្លាប់កូនៗខ្លួនឯង មិនប្រឌិតរឿងដើម្បីបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងមិនប្រឆាំង(នឹងខ្ញុំ)ចំពោះប្រការល្អនោះឡើយ។ ហេតុនេះ ជនណាដែលបានអនុវត្តតាមក្នុងចំណោមពួកអ្នក ជាការពិតណាស់ ផលបុណ្យរបស់គេ គឺនៅឯអល់ឡោះ។ តែជនណាដែលប្រព្រឹត្តអំពើណាមួយក្នុងចំណោមអំពើទាំងនេះ ហើយត្រូវបានគេដាក់ទោសនៅលើលោកិយ ការដាក់ទោសនោះ គឺជាការជម្រុះនូវបាបកម្មរបស់គេ។ រីឯជនណាដែលប្រព្រឹត្តអំពើណាមួយក្នុងចំណោមអំពើទាំងនេះ ក្រោយមក អល់ឡោះបានបិទបាំងវានោះ រឿងនោះគឺស្ថិតលើអល់ឡោះ។ ប្រសិនបើអល់ឡោះមានចេតនា ទ្រង់នឹងអភ័យទោសឲ្យ។ ហើយប្រសិនបើអល់ឡោះមានចេតនា ទ្រង់នឹងដាក់ទោសគេ”។ ពេលនោះ ហើយពួកយើងក៏បានសច្ចាប្រណិធាននឹងលោកលើប្រការទាំងនោះ។

“នៅពេលដែលអ្នកឋានសួគ៌បានចូលឋានសួគ៌ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់មានបន្ទូលថា៖ តើពួកអ្នកត្រូវការអ្វីឲ្យយើងបន្ថែមដល់ពួកអ្នកដែរឬទេ? ពួកគេឆ្លើយថា៖ តើទ្រង់មិនបានធ្វើឲ្យមុខរបស់ពួកយើងសហើយទេឬ? តើទ្រង់មិនបានបញ្ចូលពួកយើងទៅក្នុងឋានសួគ៌ និងបញ្ចៀសពួកយើងពីឋាននរកហើយទេឬ? នៅពេលនោះ ទ្រង់បានបើករបាំងចេញ ហើយគ្មានអ្វីមួយដែលគេផ្តល់ឲ្យពួកគេដែលពួកគេពេញចិត្ដជាងការមើលទៅកាន់ព្រះជាម្ចាស់របស់ពួកគេនោះឡើយ”។

“គេបង្ហាញភាពវឹកវរ(ហ្វិតណះ)ទៅលើដួងចិត្តមនុស្ស ដូចជាគេត្បាញកន្ទេលម្តងមួយសរសៃៗ។ ដូចនេះ ចិត្តណាមួយដែលទទួលយកវា គឺចិត្តនោះមានស្នាមពណ៌ខ្មៅមួយចំណុច។ ហើយចិត្តណាមួយដែលបដិសេធវា គឺនឹងមានស្នាមពណ៌សមួយចំណុច រហូតដល់ចិត្តទាំងពីរប្រភេទនេះ មួយសដូចថ្មរលោងដែលគ្មានភាពវឹកវរណាអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់គេនោះឡើយ ដរាបណានៅតែមានមេឃ មានដី(ដរាបណាលោកិយមិនទាន់រលាយ)។ រីឯចិត្តមួយទៀតប្រែជាពណ៌ខ្មៅល្អក់។ ចិត្តនោះដូចជាកំសៀវដែលក្រឡាប់ មិនស្គាល់សេចក្ដីល្អ ឬមិនបដិសេធអំពើអាក្រក់ឡើយ លើកលែងតែចិត្តដែលទទួលដោយតណ្ហា។ ហ៊ូហ្សៃហ្វះ បាននិយាយទៅកាន់ អ៊ូមើរថា៖ រវាងអ្នកនិងភាពវឹកវរនេះគឺមានទ្វារមួយបិទជិត ដែលស្ទើរតែនឹងត្រូវបានគេបំបែកទៅហើយ។ អ៊ូមើរ បាននិយាយថា៖ វានឹងបំបែកឬ អន្តរាយហើយអ្នកអើយ? ប្រសិនបើវាត្រូវបានបើក ប្រហែលជាវាអាចត្រលប់មកវិញបាន"។ ខ្ញុំបាននិយាយថា៖ ទេ ប៉ុន្តែវាត្រូវបានបំបែក។ ខ្ញុំបានប្រាប់ថា ទ្វារនោះគឺជាអ្នកដែលត្រូវគេសម្លាប់ ឬក៏ស្លាប់។ ពិតជា ហាហ្ទីសនេះ មិនមែនជារឿងកុហកទឡើយ។ អាពូខលីដ(ម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករាយការណ៍អំពីហាហ្ទីសនេះ) បាននិយាយថា៖ បន្ទាប់មក ខ្ញុំបានសួរ សាអាត់ថា៖ ឱ អាពូ ម៉ាលិក! តើ អាសវ៉ាត់ ម៉ួរប៉ាត មានន័យដូចម្តេច? គេបានឆ្លើយថា៖ វាមានពណ៌សខ្លាំងនៅក្នុងចំណោមពណ៌ខ្មៅ។ បន្ទាប់មក ខ្ញុំបានសួរទៀតថា៖ តើ អាល់គូស ម៉ូជើកខីយ៉ាន់ មានន័យដូចម្តេច? គេបានឆ្លើយថា៖ វាគឺជាការក្រឡាប់មកវិញ។