તે દીનાર, જે તમે અલ્લાહના માર્ગમાં ખર્ચ કરો છો અને તે દીનાર જે તમે એક ગુલામને આઝાદ કરવા માટે ખર્ચ કરો છો, તેમજ તે દીનાર, જે તમે એક લાચાર પર ખર્ચ કર્યો અને એક દીનાર જે તમે પોતાના ઘરવાળાઓ માટે ખર્ચ કર્યો, સવાબરૂપે આ દરેક દીનારમાં સૌથી ઉત્તમ તે દીનાર છે, જે પોતાના ઘરવાળાઓ માટે ખર્ચ કરવામાં આવે
અબૂ હુરૈરહ રઝી અલ્લાહુ અન્હુ રિવાયત કરે છે, તેઓએ કહ્યું: નબી સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વસલ્લમએ કહ્યું:
«તે દીનાર, જે તમે અલ્લાહના માર્ગમાં ખર્ચ કરો છો અને તે દીનાર જે તમે એક ગુલામને આઝાદ કરવા માટે ખર્ચ કરો છો, તેમજ તે દીનાર, જે તમે એક લાચાર પર ખર્ચ કર્યો અને એક દીનાર જે તમે પોતાના ઘરવાળાઓ માટે ખર્ચ કર્યો, સવાબરૂપે આ દરેક દીનારમાં સૌથી ઉત્તમ તે દીનાર છે, જે પોતાના ઘરવાળાઓ માટે ખર્ચ કરવામાં આવે».
«دِينَارٌ أَنْفَقْتَهُ فِي سَبِيلِ اللهِ، وَدِينَارٌ أَنْفَقْتَهُ فِي رَقَبَةٍ، وَدِينَارٌ تَصَدَّقْتَ بِهِ عَلَى مِسْكِينٍ، وَدِينَارٌ أَنْفَقْتَهُ عَلَى أَهْلِكَ أَعْظَمُهَا أَجْرًا الَّذِي أَنْفَقْتَهُ عَلَى أَهْلِكَ».
આપ સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વસલ્લમએ ખર્ચ થનાર કેટલાક દીનારના પ્રકાર વર્ણન કર્યા, એક તે દીનાર, જે જિહાદ માટે અલ્લાહના માર્ગમાં ખર્ચ કરવામાં આવે છે અને એક તે દીનાર, જે એક ગુલામને ગુલામીથી આઝાદ કરવા માટે ખર્ચ કરવામાં આવે, એક તે દીનાર, જે એક લાચાર પર ખર્ચ કરવામાં આવે, અને એક તે દીનાર, જે પોતાના ઘરવાળાઓ, પત્ની અને બાળકો પર ખર્ચ કરવામાં આવે, પછી આપ સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વસલ્લમએ જણાવ્યું કે આ દરેકમાં સૌથી ઉત્તમ દીનાર, જે પોતામાં ઘરવાળાઓ માટે ખર્ચ કરવામાં આવે, અને આ ખર્ચ જરૂરી ખર્ચ છે.
અલ્લાહના માર્ગમાં વધુમાં વધુ ખર્ચ કરવું.
જરૂરત પ્રમાણે જે લોકો વધારે જરૂરિયાતમંદ હોય, તેમને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે, જેવું કે પોતાના ખાનદાન પર ખર્ચ કરવું, જેમના પર અન્ય કોઈ ખર્ચ નથી કરી શકતું.
ઈમામ નવવી રહિમહુલ્લાહએ સહીહ મુસ્લિમની સમજૂતીમાં: આ હદીષમાં પોતાની પત્ની અને બાળકો પર ખર્ચ કરવા પર પ્રોત્સાહિત કર્યા છે અને તેનો ભવ્ય સવાબ પણ વર્ણન કરવામાં આવ્યો; કારણકે સંબંધીઓ પર ખર્ચ કરવામાં સૌથી વધારે નજીક પોતાની પત્ની અને બાળકો સબંધ ધરાવે છે, તેમાંથી કેટલાક જાઈઝ (યોગ્ય) ખર્ચ વર્ણન થયા છે, જે સદકો પણ ગણવામાં આવે છે અને સિલા રહેમી પણ, અને તેમાંથી એક લગ્નના કારણે તેમજ તેમાં લીધેલી કસમના કારણે અનિવાર્ય ખર્ચ છે, અને આ દરેક નેકીમાં જ ગણવામાં આવે છે, અને સૌથી ઉત્તમ ખર્ચ પોતાના ઘરવાળાઓ પર ખર્ચ કરવું ગણવામાં આવશે.
ઈમામ સિન્દી રહિમહુલ્લાહએ કહ્યું: આપ સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વસલ્લમનું કહેવું (એક દીનાર, જે પોતાની પત્ની અને બાળકો પર ખર્ચ કરવામાં આવે) નો અર્થ: તે અલ્લાહ માટે કરવાની નિયત ધરાવતો હોય અને પોતાની પત્ની અને બાળકોનો હક પૂરો પાડવાનો ઈરાદો રાખતો હોય.
અબૂ કિલાબહ રહિમહઉલ્લાહએ કહ્યું: તેના કરતાં વધારે સવાબ કોનો હોઈ શકે છે, જે નાના બાળકો પર ખર્ચ કરતો હોય, તેમને ગરીબીથી બચાવતો હોય અને અલ્લાહ તેમના દ્વારા તેને ફાયદો આપતા હોય અને તેમને બેનિયાજ કરતો હોય?!
સહીહ મુસ્લિમ (2/ 692) (995).
વધુ (8)
شرح رياض الصالحين.
لابن عثيمين (3/ 156).
نزهة المتقين بشرح رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (1/ 291).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين.
لسليم الهلالي (1/ 374).
تطريز رياض الصالحين.
لفيصل آل مبارك (ص209).
પુસ્તકોમાં ઉલ્લેખિત
3 પુસ્તકોવધુ (3)
- المنتقى من المتجر الرابح في ثواب العمل الصالح - المعتمدالمنتقى من المتجر الرابح في ثواب العمل الصالح“دينار أنفقته في سبيل الله، ودينار أنفقته في رقبة، ودينار تصدقت به على مسكين، ودينار أنفقته على أهلك، أعظمها أجرا الذي أنفقته على أهلك”.
- مجموعة زاد التربية الإسلامية (1)، والسيرة النبوبة (1)، والعقيدة (1)، والفقه (1)التربية الأسلامية 1«دينارٌ أنفقته في سبيل الله، ودينارٌ أنفقته في رقبة، ودينار تصدقت به على مسكين، ودينار أنفقته على أهلك، أعظمها أجرا الذي أنفقته على أهلك».
- نبراس طالب (1)1«دِينَارٌ أَنْفَقْتَهُ فِي سَبِيلِ اللهِ، وَدِينَارٌ أَنْفَقْتَهُ فِي رَقَبَةٍ([5]) ، وَدِينَارٌ تَصَدَّقْتَ بِهِ عَلَى مِسْكِينٍ، وَدِينَارٌ أَنْفَقْتَهُ عَلَى أَهْلِكَ، أَعْظَمُهَا أَجْرًا الَّذِي أَنْفَقْتَهُ عَلَى أَهْلِكَ»