Skip to content

«إِزْرَةُ الْمُسْلِمِ إِلَى نِصْفِ السَّاقِ، وَلَا حَرَجَ -أَوْ لَا جُنَاحَ- فِيمَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْكَعْبَيْنِ، وَمَا كَانَ أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ فَهُوَ فِي النَّارِ، مَنْ جَرَّ إِزَارَهُ بَطَرًا لَمْ يَنْظُرِ اللَّهُ إِلَيْهِ». «اِزار مرد مسلمان تا نصف ساق است، و در [اندازه‌ای] که میان آن و دو قوزک پا باشد، ایرادی - یا گناهی - نیست. و آنچه پایین‌تر از دو قوزک باشد، در آتش است. و هر کس از روی تکبر ازارش را [بر زمین] بکشد، خداوند به او نگاه نمی‌کند».

از ابوسعید خُدری رضی الله عنه روایت است که گفت: رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند:

«إِزْرَةُ الْمُسْلِمِ إِلَى نِصْفِ السَّاقِ، وَلَا حَرَجَ -أَوْ لَا جُنَاحَ- فِيمَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْكَعْبَيْنِ، وَمَا كَانَ أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ فَهُوَ فِي النَّارِ، مَنْ جَرَّ إِزَارَهُ بَطَرًا لَمْ يَنْظُرِ اللَّهُ إِلَيْهِ». «اِزار مرد مسلمان تا نصف ساق است، و در [اندازه‌ای] که میان آن و دو قوزک پا باشد، ایرادی - یا گناهی - نیست. و آنچه پایین‌تر از دو قوزک باشد، در آتش است. و هر کس از روی تکبر ازارش را [بر زمین] بکشد، خداوند به او نگاه نمی‌کند».

«إزْرَةُ المُسْلمِ إلى نصفِ السَّاق، وَلَا حَرَجَ -أو لا جُنَاحَ- فيما بينَهُ وبينَ الكعبينِ، وما كان أسفلَ منَ الكعبين فهو في النار، مَن جرَّ إزارَهُ بطرًا لم يَنْظُرِ اللهُ إليه».

به روایت ابوداوود و ابن‌ماجه و احمد
حديث صحيح
شرح

پیامبر صلی الله علیه و سلم بیان کرده‌اند که اِزار مرد مسلمان - و آن هر چیزی است که نیمهٔ پایینی بدن مردان را می‌پوشاند - سه حالت دارد: اول: حالت مستحب، و آن این است که تا نصف ساق پا باشد. دوم: حالت جایزِ بدون کراهت، و آن از زیر نصف ساق تا دو قوزک پاست؛ و قوزک‌ها همان دو استخوان برجسته در مفصل ساق و قدم هستند. سوم: حالت حرام، و آن این است که پایین‌تر از دو قوزک باشد، و بیم آن می‌رود که آتش به آن برسد، و اگر از روی تکبر، سرمستی و طغیان باشد، خداوند به او نگاه [رحمت] نمی‌کند.

از نکات این حدیث

این توصیف و تهدید، مخصوص مردان است اما زنان از آن مستثنی هستند؛ زیرا آنان به پوشاندن تمام بدنشان امر شده‌اند.

هر آنچه نیمهٔ پایینی بدن مردان را بپوشاند، «ازار» نامیده می‌شود؛ مانند شلوار، پیراهن بلند و غیره، و در احکام شرعیِ مذکور در این حدیث داخل است.

منابع

(1/ 16).

بیشتر (10)

سنن ابی‌داوود (6/ 191) (4093).

سنن ابن‌ماجه (4/ 583) (3573).

مُسنَد احمد (17/ 52) (11010).

نزهة المتقين شرح رياض الصالحين.

لمجموعة من الباحثين (1/ 637).

بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين.

لسليم الهلالي (2/ 95).

كنوز رياض الصالحين.

لمجموعة من الباحثين (10/ 582).

المعجم الوسيط.