Encyclopedia of Prophetic Hadiths

Kira ye ni haya n kalan nɛɛma ni kisi b'a ye: { A le de ye gafɛ jìgì i kan haya bangenenw b'a la olu ye gafe lasulu ye, tɔw bɔlen bɛ ɲɔgɔn ma, mɔgɔ minnu b'a la ni jɛngɛli b'o lu dusukun na ka bɔ tuɲa ma, olu bɛ tugu minnu bɔlen bɛ ɲɔgɔnma de kɔ, bàlawu ni kɔrɔyɛlɛmali boloma, mɔgɔ si t'a kɔrɔdɔn fo n'a kɛra Ala ye ani donni baa jɔnjɔnw, u b'a fɔ an limaniyala a la a bɛɛ bɔra an danbaa de yɔrɔ, mɔgɔ si tɛ waju ni nin ye fo n'a kɛra hakili dùngew ye} [Imurana ka denbaya kofɔ suran 7]. Ayisa ko: kira ko kisi b'a ye: <<n'i ye mɔgɔw ye u bɛ tugu haya minnu bɔlen bɛ ɲɔgɔn fɛ o de kɔ, Ala y'olu de kofɔ, aw y'aw kɔlɔsi u la >>.

A ko filaninkafɔ dɔw tun kɛra u ye fàgali ni jɛnɛya kɛ ka caaya, u na na kira Mamadu ma nɛɛma ni kisi b'a ye, u ko: i bɛ ka min fɔ ani ka weeleli kɛ ka taa min ma o ye ɲuman de ye, anw kibaruya an ye min kɛ kojuguw la n'a be yàfa , haya jìginna { mɔgɔ minnu tɛ fɛn wɛrɛ weele ka fàra Ala kan wa u tɛ ni fàga Ala y'o min haramuya fo n'a kɛra tuɲa ye wa u tɛ jɛnɛya kɛ} [Faranfasili kofɔ suran 68], haya dɔwɛrɛ jìgina:{ a fɔ u ye, yaa ne ka jɔnw minnu ye dan tɛmɛ Alasɔsɔ la, aw ka n'aw jìgilatigɛ ne ka hinɛ la} [Jamakulu caman kofɔ suran 53]

Duniya tɛ wuli fo tile ka bɔ a bìnyɔrɔ fɛ, n'a bɔra ko mɔgɔw y'a ye u bɛɛ bɛ limaniya, o waati la: { nin foyi ka limaniya t'a nàfa n'a tun ma limaniya ka kɔrɔ,wali a ka limaniya ma hɛɛrɛ see a ma} [baganw kofɔ suran]. Duniya bɛ wuli ka sɔrɔ mɔgɔ fila y'u ka fìni da jàgo la u ni ɲɔgɔn cɛ u tɛ sɛ k'a feere, wa u tɛ sɛ k'a kuru, duniya bɛ wuli k'a sɔrɔ cɛ dɔ y'a kɔ don n'a ka ɲɔgɔmɛ nɔnɔ ye a tɛ sɛ k'a min, duniya bɛ wuli k'a sɔrɔ dɔ y'a ka jiminan labɛn a tɛ sɛ k'a min a la,duniya bɛ wuli k'a sɔrɔ aw dɔlakelen y'a ka lɔgɔma kɔrɔta ka see a da ma a tɛ sɛ k'a dun >>.

<< nà bɛ kɛ ni sàya ye kiyama sàgajigijɛman sawura la fiman bɛ min na, weelelikɛla bɛ weeleli kɛ: yaa alijana dùngew, u b'u kan jan ka filɛli kɛ, a b'a fɔ: yali aw bɛ ni dɔn wa? U b'a fɔ: a wɔ, sàya de don, u bɛɛ y'a ye tuɲa yɛrɛ la, o kɔfɛ a bɛ weeleli kɛ: yaa tasuma dunkew, u b'u kan jan ka filɛli kɛ, a b'a fɔ: yali aw bɛ nin dɔn wa? U b'a fɔ: a wɔ,a b'a fɔ sàya de don, wa u bɛɛ y'a ye, a bɛ kantigɛ o kɔfɛ k'a fɔ: yaa alijana dùngew duumɛli b'aw ye sàya tɛ yen, yaa tasuma dunkew duumɛli b'aw ye sàya tɛ yen, o kɔfɛ kira ko: { u ladi nimisa don na tuma min kow bɛɛ bɛ ban k'a sɔrɔ u ɲinannen do} u bɛ ɲina la duniyamɔgɔw { u tɛ limaniya} [Mariyama kofɔ suran 39] >>

Ko kira ye laseeli kɛ nɛɛma ni kisi b'a ye makan dùgu dayɛlɛn don, a ko: <<yaa aw mɔgɔw, i k'a dɔn Ala ye kodɔnbaliya waati yɛrɛbonya wili ka bɔ aw kan ani karama sɔrɔli a waati la ni wolofa ka sira ye, mɔgɔw ye suguya fila ye: ɲumankɛla min bɛ siran Ala ɲɛ, o hɛrɛ ka bon Ala yɔrɔ, ani cɛnnikɛla kunnango, o ka ko ka dɔgɔn Ala yɔrɔ, mɔgɔw bɛɛ ye an fà Adama den ye, wa Adama danna ka bɔ bɔgɔ la, Ala ko:{ yaa aw mɔgɔw, i k'a dɔn ne y'aw dan ka bɔ cɛ kelen ni muso kelen na, k'aw kɛ màntow ni kabilaw ye yaasa aw ka ɲɔgɔn dɔn, aw la mɔgɔbá Ala yɔrɔ o ye aw la alaɲɛsiranyɛjɔn de ye, i k'a dɔn Ala ye dɔnni ni kodɔn màsa ye} [ sìbonw kofɔ suran] >>.