Encyclopedia of Prophetic Hadiths

"Yàlla day fiir, way-gëm it day fiir, te fiiràngeg Yàlla mooy way-gëm ji def lu mu araamaal".

Ay nit ci Sahaaba yi dañoo ñëw ci Yónente bi -yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc-, ñu laaj ko ne ko: nun de dananu yég ci sunu bopp loo xam ne dana rëy lool kenn i nun di ko wax, mu ne leen: «te yég ngeen ko?» Ñu ne ko: waaw, mu ne leen: loolu mooy ngëm gu leer».

«Saytaane day dikkal kenn ci yéen, di ko wax naan: ku bind lii? Ku bind lii? Ba mujj mu ne ko: ku bind sa Boroom? Bu àggee fii nag na muslu ci Yàlla te yamale ko fa».

"Yàlla mu kawe mi nee na: ñiy bokk ñépp maa ci gën a doylu, képp ku jëf jenn jëf bokkaale ma ca ak keneen ma bàyyi ko ak bokkaaleem".

«Yàlla du xool seen i melo mbaa seen alal waaye seen xol lay xool ak seen i jëf».

"Yàlla gërëm na ci yéen ñatt, bañ na it ci yéen ñatt, gërëm na ci yéen: ngeen jaamu ko, te bañ ko a bokkaale ak dara, ak ngeen jàpp ci buumu Yàlla gi te bañ a teqalikoo, mu bañ ci yeen: nee nañu ak nee na, ak barig laaj, ak sànk alal".

Toogoon nanu fi Yonente Yàlla bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc, ak Abuu Bakar ak Umar nu nekk ci mbooloo, Yonente jug dem, daal di yeex a ñëw, ba nu ragal ñu dogaale ko wolif nun, nu tëb jug, ma nekk ki njëkk a tëb jëm ci moom, ma génn di wër Yonente Yàlla bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc ba ma mujj ñëw ci benn miiru ansaar Banii Najjaar yi, ma wër ko ba xam ndax dinaa fa gis ab bunt? gisuma ko, fa saasa am yol daal di dugg si ci Miir bi jóge ca teenu Xaarijata -am yol mooy am walangaan- ma tëb, ma dugg fi Yonente Yàlla bi, mu wa ne: "kan la Abuu Hurayrata" ma ne : waaw yaw Yonente Yàlla bi, mu ne: "lan mooy sa mbir?" Ma ne ko: dangaa nekkoon sunu biir, nga jug dem daal di Yeex a ñëw, ñu ragal nu dogaale la wolif nun, ñu jàq daal di tëb, man maa njëkk a tëb, te nit ña a ngi sama ginnaaw, mu ne: "yaw Abuu Hurayrata" daal di may jox ñaari dàllam, daal di ne: "yóbbul sama dàll yii koo dajeel ci ginnaaw miir bii, te muy seede ne amul kenn ku ñu war a jaamu ku dul Yàlla di ku am kóolute ci xolam, nanga ko bégal ci Àjjana", ki ma njëkk a dajeel mooy Umar, mu ne ma: waaw ñaari dàll yii nag yaw Abuu Hurayrata? Ma ne ko lii de ñaari dàlli Yonente Yàlla bi la moo ma yónni jox ma ko ne ma ku ma dajeel muy seede ne amul kenn ku ñu war a jaamu ku dul Yàlla mu am kóolute ci xolam ma bégal ko ci Àjjana, Umar door loxoom ci diggante sama ñaari ween yi, ma detteelu, mu ne ma dellul yaw Abuu Hurayrata, ma dellu ci Yonente Yàlla bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc ma yiket daad di jooy, Umar jiital ma topp sama ginnaaw, Yonente bi daal di ne: "lu la jot yaw Abuu Hurayrata?" Ma ne ko: damaa daje ak Umar ma xibaar ko li nga ma yónni mu dóor ma dóor bu tar ci sama dënn ma detteelu, mu ne ma: dellul, Yonnente bi ne ko: "lan moo la yóbbe li nga def?" Mu ne: yaw Yonente Yàlla bi jote naa la sama baay ak sama yaay, ndax yaa yónni Abuu Hurayrata jox ko sa dàll yi ci ne ku mu dajeel muy kuy seede ne amul kenn ku ñu war a jaamu ku dul Yàlla di ku ci am kóolute ci xolam mu bégal ko ci Àjjana? Mu ne ko: "waaw", Umar ne ko: bu ko def, ndax damaa ragal nit ñi sukkandiku ci, bàyyileen ñu jëf, Yonente Yàlla bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc daal di ne "kon bàyyileen".

"Yàlla ku teey la te du nangu lu dul lu teey, te Yàlla dafa digal way-gëm ñi li mu digal Yonente yi, mu wax ne: {yéen Yonente yi lekkleen ci yu teey yi te ngeen jëf lu baax} mu wax it ne: {yéen ñi gëm lekkleen ci yu teey yi nu leen wërsëgal} topp mu daal di tudd benn waay bu nekk ci tukki bu sori, kawar ga jaxasoo, mu pënd lool, ma nga tàllal ay loxoom jëme kaw asamaan, di wax naan: yaw sama Boroom! Yaw sama Boroom! te li muy lekk dafa araam, li muy naan dafa araam, li mu sol dafa araam, li ñu ko dundale itam dafa araam, moo naka lees koy nangule ñaanam".