Encyclopedia of Prophetic Hadiths

Yónente bi -yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc- dafa jàng aaya bii: {Moom Yàlla moo wàcce ci yaw Téere ba: am na ca ay aaya yoy séen i maanaa leer nañu, ñoo di cosaani àtte yi, ak yeneeni aaya yu séen i maanaa fésul. Ña nga xam ne jeng a nekk seeni xol, danañu topp lënt ya ngir sàkku fitna ak jéem leen a firi, te Yàlla doŋŋ a xam séen i piri ak ña sax ci xam-xam. Ñoom danañu wax ne : "Gëm nanu ko: lépp ca sunu Boroom la bawoo!" Woroom xel yi rekk ay waaru} [Aali Imraan: 7]. Neena Yónente Yàlla bi -yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc- daal di wax ne: "bu ngeen gisee ñiy topp lënt ya xamleen ne ñooñii la Yàlla di wax nangeen leen moytu".

"ku wattu fukki aaya yi njëkk ci saaru Al-Kahf, kon ñu aar ko ci Dajjaal" ci geneenug nettali: "ci mujjug saaru Al-Kahf".

Jenn waay ci Yahuud yi da ko a wax ne ko: yaw njiitu jullit ñi, amna ab aaya bu ngeen di jàng ci seen téete bi, bu wàccoon ci nun mbooleem Yahuud yi kon dananu jàppe bis booba feet, mu ne ko: ban aaya la? Mu ne ko: {Bis niki tay matalal naa leen seen diine xëpp naa leen samay xéewal gërëm naa ci yeen lislaam muy seen diine} [Al-Maa-ida: 3] Umar nee na: xam nanu bis booba, ak bérab ba mu wàcce ci Yonnente bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc fekk ma nga taxaw ca Arafa bisub àjjuma.

«Yàlla mu kawe mi nee na: seddale naa julli ci sama diggante ak sama jaam bi ci ñaari xaaj, ñeel na sama jaam bi lu mu laaj, bu jaam bi waxee: {Alhamdu lil-Laah Rabbil haalamiina}, Yàlla mu kawe mi wax: sama jaam bi sant na ma, bu waxee: {Ar-Rahmaanir Rahiimi}, Yàlla mu kawe mi wax: sama jaam bi tagg na ma, bu waxee: {Maaliki yawmid diini}, mu wax: sama jaam bi màggal na ma, -am yoon bumu wax: sama jaam bi wéeru na ci man-, bu waxee: {Iyyaaka nahbudu wa Iyyaaka nastahiinu}, mu wax: lii sama diggante la ak sama jaam bi, te ñeel na sama jaam bi lu mu laaj, bu waxee: {Ihdinas siraatal mustaxiima, siraatal lasiina anhamta halayhim xayril maxduubi halayhim wa laddaaliina}, mu wax: lii sama jaam bi moo ko moom, te ñeel na sama jaam bi lu mu laaj».

«buleen def séen kër yi ay bàmmeel, Saytaane day daw kër goo xam ne dañu fay jàng saaru Al-Baxara».

Ay nit yu bokkoon ca bokkaalekat ya, dañoo ëppaloon ci raye, ëppal ci njaalo, ñu ñëw ci Yónente bi Muhammat -yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc- ne ko: li gay wax di ci woote lu baax la, boo ñu xibaaroon ndax la ñu defoon dees na ko jéggale, aaya bi daadi wàcc {ak ñi nga xam ne duñu jaamu jeneen Yàlla di ko bokkaale ak Yàlla, te duñu ray bakkan bu Yàlla araamal ci lu dul dëgg te duñu njaalo{ [Al-Furxaan: 68], aaya bii it wàcc: {waxal sama jaam ñi nga xam ne dañoo ëppal ci def ay bàkkaar buñu naagu mukk ci yërmàndey Yàlla} [As-Sumari: 53].

«Bis-pénc du ñëw mukk ba keroog jànt bi di fenke sowwu, bu fa fenkee nag ba nit ñi gis ko ñoom ñéppay gëm, te loolu mooy jamono joj: {amul benn bakkan bu ngëmam di jariñ bu gëmul woon lu njëkk, te fàggu ca ngëmam ga aw yiw} [Al-Anhaam: 158] bis-pénc dana taxaw fekk ñaari waay tallal nañu séen yére seen diggante te duñu ko mujj a jaayante, dunu ko it mujj a lem, bis-pénc dana taxaw fekk ben waay juge na fa mu ràtte soowam te du ko mos sax, bis-pénc dana taxaw fekk nit a ngi tabax ab baajam te du sa naan, fekk nit ki yëkkati ab tibam jame ko ci gémmeñam te du ko ñam».

«yaw Aba-Munsir, ndax xam nga ban aaya moo gën a màgg ci téere Yàlla bi?» Nee na: ma ne ko: Yàlla ak ub Yónenteem ñoo xam. Mu ne ma: «yaw Aba- Munsir, ndax xam nga ban aaya moo gën a màgg ci téere Yàlla bi ?» Nee na: ma ne ko: {Allaahu laa-i-Laaha illaa huwa Al-Hayyul Xayyuumu} [Al-Baxara: 255]. Nee na: mu dóor sama dënn, daal di wax ne: «giñ naa ci Yàlla, na xam-xam ndokkeel Aba- Munsir».