Skip to content

آنان قومى هستند كه اگر بندهٔ صالحى يا مرد صالحى در ميان آنان وفات كرد، بر روى قبر وى مسجدى بنا كرده

از مادر مؤمنان عایشه رضی الله عنها روایت است که:

ام سَلَمه براى رسول الله صلى الله عليه وسلم يادآور شدند كه در سرزمين حبشه كليسایی به نام ماريه را ديده‌اند، و براى ايشان تصويرهايى را كه در آن ديده بودند يادآور شدند، رسول الله صلى الله عليه و سلم فرمودند: « آنان قومى هستند كه اگر بندهٔ صالحى يا مرد صالحى در ميان آنان وفات كرد، بر روى قبر وى مسجدى بنا كرده، و در آن اين تصويرها را می‌کشند، اينان بدترين مردمان در نزد الله هستند».

أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ ذَكَرَتْ لِرَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَنِيسَةً رَأَتْهَا بِأَرْضِ الْحَبَشَةِ، يُقَالُ لَهَا مَارِيَةُ، فَذَكَرَتْ لَهُ مَا رَأَتْ فِيهَا مِنَ الصُّوَرِ، فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أُولَئِكَ قَوْمٌ إِذَا مَاتَ فِيهِمُ الْعَبْدُ الصَّالِحُ، أَوِ الرَّجُلُ الصَّالِحُ، بَنَوْا عَلَى قَبْرِهِ مَسْجِدًا، وَصَوَّرُوا فِيهِ تِلْكَ الصُّوَرَ، أُولَئِكَ شِرَارُ الْخَلْقِ عِنْدَ اللهِ».

متفق علیه
حديث صحيح
توضیح

ام المؤمنین ام سَلَمه رضی الله عنها برای پیامبر صلی الله علیه وسلم بازگو کردند که هنگامی که در سرزمین حبشه بودند کلیسایی را دیدند که به آن ماریه می‌گفتند، و در آن تصاویر و نقش و نگارها و تمثال‌هایی بود، و این را از روی شگفتی بازگو کردند. پیامبر صلی الله علیه وسلم به بیان اسباب قرار دادن این تصاویر پرداختند؛ و فرمودند: آنهایی که از آنان یاد می‌کنید چنین بودند که اگر شخص صالح در میانشان می‌مرد بر قبر او مسجدی (عبادتگاهی) می‌ساختند، و در آن نماز می‌گزاردند، و آن تصاویر را قرار می‌دادند، و بیان داشتند که انجام دهندهٔ چنین کاری بدترین مردم نزد الله تعالی است؛ زیرا کارش به شرک منجر می‌شود.

معنای کلمه ها

...:

از فوائد حدیث

تحریم اعمار مسجدها بر قبرها، یا نماز خواندن به سوی آن، یا دفن مردگان در مسجدها، به عنوان سد ذریعهٔ شرک.

ساختن مسجدها بر روی قبرها و نصب تصویرها در آن، از کارى یهودیان و نصرانیان است، و کسی که چنین کند خود را به آنان شبیه ساخته است.

تحریم قرار دادن تصاویر موجودات ذی روح.

کسی که بر قبر مسجدی بسازد و در آن تصاویری قرار دهد، از بدترین مخلوق الله تعالی است.

حمایت کامل شریعت از توحید با سد همهٔ وسائلی که ممکن است به شرک منجر شود.

نهی از غلو در صالحان؛ زیرا این سبب وقوع در شرک است.

منابع
بیشتر (16)

صحیح بخاری. (1/ 94) (434).

صحیح مسلم. (1/ 375) (528).

مرقاة المفاتيح.

لعلي القاري (7/ 2857).

توضيح الأحكام مِن بلوغ المرام.

لعبد الله البسام (2/ 115).

فتح ذي الجلال والإكرام شرح بلوغ المرام.

لابن عثيمين (1/ 598).

منحة العلام في شرح بلوغ المرام.

لعبد الله الفوزان (2/ 469).

تيسير العلام شرح عمدة الأحكام.

لعبد الله البسام (ص290).

الجديد في شرح كتاب التوحيد.

لمحمد القرعاوي (ص183).

الملخص في شرح كتاب التوحيد.

لصالح الفوزان (ص168).