«بار الها، از زوال نعمتی که عطا کرده ای و از دگرگونی عافيتی که- به ما- بخشيده ای و از خشم و عذاب ناگهانی تو و از همه ی خشم و غضبت به تو پناه می برم».
از عبدالله بن عمر رضی الله عنهما روایت است که فرمود: یکی از دعاهایی که رسول الله صلی الله علیه وسلم می خواندند:
«بار الها، از زوال نعمتی که عطا کرده ای و از دگرگونی عافيتی که- به ما- بخشيده ای و از خشم و عذاب ناگهانی تو و از همه ی خشم و غضبت به تو پناه می برم».
«اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ، وَتَحَوُّلِ عَافِيَتِكَ، وَفُجَاءَةِ نِقْمَتِكَ، وَجَمِيعِ سَخَطِكَ».
رسول الله صلی الله علیه وسلم از چهار چیز پناه خواسته اند: اول: (اللهم إني أعوذ بك من زوال نعمتك) دینی و دنیوی و این که به اسلام ثابت بمانم، و از وقوع در گناهانی که نعمت ها را از بین می برد دور بمانم. دوم: (وتَحَوُّل عافيتك) با تبدیل شدن آن به امتحان، و از تو دوام عافیت، و سلامتی از دردها و بیماری ها را می طلبم. سوم: (وفجأة نقمتك) از امتحان و یا مصیبت، پس اگر خشم و عذاب ناگهانی بیاید، فرصتی برای توبه و جبران باقی نمی ماند، و اين مصیبت بزرگتر و شدیدتر می بود. چهارم: (و جمیع سخطك) و اسبابی که موجب غضب تو می گردد؛ زیرا بر کسی که خشم ورزی در واقع ناامید و نابود می شود. وی صلی الله علیه وسلم از لفظ جمع استفاده کردند؛ برای این که همه اسباب خشم او تعالی را شامل شود، از قبیل گفتار و اعمال و اعتقادات.
افتقار پیامبر صلی الله علیه وسلم به الله متعال.
این استعاذۀ مبارک دربرگیرندۀ: توفیق در شکر نعمت، و محافظت از وقوع در گناهان است؛ چون نعمت ها را از بین می برد.
حرص برای دوری از جاهای خشم الله متعال.
وی صلی الله علیه وسلم از غضب ناگهانی الله متعال پناه می برند؛ زیرا اگر از بنده انتقام بگیرد، بلایی به او می رسد که نمی تواند آن را دفع کند، و همۀ مخلوق نمی توان آن را دفع نماید، هر چند همه با هم جمع شوند.
وی صلی الله علیه وسلم از تغییر سلامتی به الله سبحانه و تعالی پناه برده است؛ زیرا اگر الله متعال او را برای عافیتش اختصاص دهد، در واقع خیر هر دو جهان را به دست آورده است، اما اگر از آن روی گرداند، به شر هر دو جهان مبتلا می شود، زیرا در عافیت، صلاح دین و دنیا می باشد.
بیشتر (9)
صحیح مسلم. (4/ 2097) (2739).
توضيح الأحكام من بلوغ المرام.
لعبد الله البسام (7/ 568).
منحة العلام في شرح بلوغ المرام.
لعبد الله الفوزان (10/ 447).
فتح ذي الجلال والإكرام.
لابن عثيمين (6/ 495).
سبل السلام بشرح بلوغ المرام.
لمحمد الصنعاني (2/ 711 ).
استناد شده در کتابها
6 کتابهابیشتر (6)
- الدعاء من الكتاب والسنة الدعاء ويليه العلاج بالرقى من الكتاب والسنة (للوزارة)62- ((اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ، وَتَحَوُّلِ عَافِيَتِكَ، وَفُجَاءَةِ نِقْمَتِكَ، وَجَمِيعِ سَخَطِكَ)).
- الدعاء ويليه العلاج بالرقى من الكتاب والسنةالدعاء من الكتاب والسنة62- «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ، وَتَحَوُّلِ عَافِيَتِكَ، وَفُجَاءَةِ نِقْمَتِكَ، وَجَمِيعِ سَخَطِكَ»[23].
- الذكر والدعاء والعلاج بالرقي من الكتاب والسنة"اللهم إني أعوذ بك من زوال نعمتك، وتحول عافيتك، وفُجَأة نقمتك، وجميع سخطك" .
- تحفة الأخيار تحفة الأخيار (ببيان جملة نافعة مما ورد في الكتاب والسنة من الأدعية والأذكار)«اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ، وَتَحَوُّلِ عَافِيَتِكَ، وَفُجَاءَةِ نِقْمَتِكَ، وَجَمِيعِ سَخَطِكَ» [22]
- تطبيق القرآن والأذكارأدعية النبي صلى الله عليه وسلم 62- ((اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ، وَتَحَوُّلِ عَافِيَتِكَ، وَفُجَاءَةِ نِقْمَتِكَ، وَجَمِيعِ سَخَطِكَ))[75].
- رياض الصالحينرياض الصالحين مع فوائد وهدايات - 7«اللهم إنِّي أعُوذُ بكَ منْ زَوَال نعْمَتِكَ، وتحَوُّل عَافيتِكَ، وفُجاءَة نقْمتِكَ، وجميع سَخطِكَ».