Encyclopedia of Prophetic Hadiths

Mam rag n zao Nabiyaamã poorẽ, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga, bõang zug, b sẽn boon tɩ Ʋfayr, tɩ Nabiyaamã yeele : « Mu’aaze ! Rẽ yĩnga fo mii Wẽnd hakε wã sẽn zao A yembsã zugu, la yembsã hakε sẽn zao Wẽnd zug bɩɩ » ? Tɩ mam yeele : « Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã, n mi rẽnda ». t’a yeele : « bɩ f bãnge tɩ Wẽnd hakε wã, yaa b tũ Wẽnde la b ra maan lagem-n-taar ne-A ye, la yembsã hakε sẽn zao Wẽnde, yaa A ra wa tʋg n nams ned sẽn ka maan lagem-n-taar ne-A baa fʋɩ ye » Tɩ mam yeele : « rẽ yĩnga, m ka na n noog nebã sũur ne rẽ » ? Tɩ Nabiyaamã yeele : « ra noog-b sũur ne rẽ, tɩ b wat n teega rẽnda n bas tʋʋmã ».

«Ned ning sẽn yeele: Laa'ɩlaaha ɭllallaah= soab sẽn na n tũ n tɩlg ka be rẽnda Wẽnde, la a kɩflg ne bũmb fãa sẽn tũudi zẽng tɩ ka Wẽnde, a arzεkã la a zɩɩmã lebga haraam ne nebã, la a geelgã bee ne ne Wẽnde».

Tɩ b yeela Wẽnd Tẽn-tʋʋmɑ ãnd n yɩɩd zu-noog ne fo sugsgã dũni wã yikr rɑɑre? Tɩ Wẽnd Tẽn-tʋʋmɑ pʋʋsg lɑ tɩlgr be ɑ yĩng yeele: «Mɑm rɑ tẽedɑme ɑ Abʋʋ Hʋrɑyrɑtɑ tɩ ned rɑ reng foo n sok mɑɑm Hɑdiis-kãngã ye, mɑm sẽn ne tɩ fo tɑrɑ yã-beed ne Hɑdiisã bãngrã, ɑd nebã sẽn yɩɩd zu-noog ne mɑm sugsgã Dũni yikr rɑɑrã, yɑɑ ned ning sẽn yeelɑ tɩ lɑɑ ɩlɑɑhɑ ɩllɑl-Allɑh, n yɩlg-ɑ ɑ sũurẽ wã maɑ ɑ mengẽ wã».

A Ali ɭbn Abɩɩ Ṭaalib yeela maam: M ka na n tʋms foom bũmb ning yĩnga, Wẽnd Tẽn-tʋʋmã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) sẽn tʋms maam ne bũmb ningã? Tɩ f ra bas nin-naande rẽndame tɩ f saram-a, la f ra bas yaoog sẽn zẽke, rẽndame tɩ f zẽms a taaba.

«Ra wẽen-y ne rʋbsã ye, la ra wẽen-y ne saam-rãmbã me ye».

Tõnd ra zĩime, Wẽnd Tẽn-tʋʋm kɩrengã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) la a Abuu Bakr ne a ʿƲmar ra beebe n lagem neb saare, tɩ Wẽnd Tẽn-tʋʋmã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) yik n yi tõnd sʋka, n kaoos bilf n ka wa ye, tɩ tõnd yεεs tɩ b na n wa pas-a lame tɩ tõnd ka bãng ye, tɩ tõnd yiki, la maam la rẽenem ned sẽn bir n yiki, tɩ mam yi n baood Wẽnd Tẽn-tʋʋmã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) halɩ n tʋg n ta pʋʋg sẽn yaa Madiin rãmbã pʋʋgo, yaa Banii Nagεεr rãmba neda, tɩ mam gilg pʋʋgã, tɩ tõe tɩ m yã noor n tũ n kẽ, la m ka yã ye, la mam sẽn ne ko-sor sẽn tũud lalg (võore) n kẽed pʋʋg sʋka, n yit pulg sẽn be yɩngã n watẽ, tɩ mam põd n menga n kẽ, n kẽng Wẽnd Tẽn-tʋʋmã nengẽ (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga), t'a yeele: «Abaa hʋrayra» tɩ mam yeel: n-yee Wẽnd Tẽn-tʋʋmã, t'a yeele: «Yaa bõe n wa ne-fo?» Tɩ mam yeele: fo ra bee tõnd sʋka, n yiki la fo kaoosame, tɩ tõnd yεεs tɩ bũmb na n wa maan foom tɩ tõnd ka bãng ye, tɩ tõnd yεεge, la maam la rẽenem n yik n wa pʋʋgẽ wã n gilgdẽ, la mam põda wala waaga sẽn põt to-to wã n kẽ, la nebã bee mam poorẽ, tɩ Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) yeele: «Abaa Hʋrayra» la a rɩk a neod a yiibã n kõ maam n yeele: «Kẽng ne mam neood a yiibã woto wã, tɩ fo sẽn sεg ned ning lal-kãngã poorẽ t'a maan kaset tɩ soab ka be tɩ sã n ka Wẽnde, n tar bãng-n-wãak ne a sũurã, bɩ f noog a sũur ne Arzãna». La rẽenem ned mam sẽn sεg yaa a ʿƲmar, t'a yeele: yaa bõe neood a yiib la woto Abaa Hʋrayra? Tɩ mam yeele: Bãmbã b yiibã, yaa Wẽnd Tẽn-tʋʋmã neoodã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga), a tʋmsa maam ne neood a yiibã, tɩ m sẽn sεg ned ning t'a maan kaset tɩ soab ka be tɩ sã n ka Wẽnde, n tar bãng-n-wãak ne a sũurã, bɩ m noog a sũur ne Arzãna. T'a ʿƲmar rɩk a nugã n wẽ mam yãoogã, tɩ m tar n lʋɩ m sεεgã zugu, n yeele: lebge Abaa Hʋrayrat, tɩ mam lebg n kẽng Wẽnd Tẽn-tʋʋmã nengẽ (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga), n tʋg n kũmdẽ, t'a ʿƲmar pʋgl maam n wa, tɩ Wẽnd Tẽn-tʋʋmã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) yeele: «Yaa bõe n tar foom yaa Abaa Hʋrayra?» Tɩ mam yeele: m sεga a ʿƲmar n kõ-a kibar ne gomd ning fo sẽn tʋms maam ne wã, t'a wẽ mam yãoogã, tɩ mam lʋɩ m kɩgbã zugu, la a yeel maam tɩ m lebge, tɩ Wẽnd Tẽn-tʋʋmã yeele: (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) «ʿƲmar yaa bõe n kɩt tɩ fo maam woto?» La a yeel yã, Wẽnd Tẽn-tʋʋma, mam saamb la m ma rɩkd n yaoome n põsg fo yõorã, foom n tʋms a Abuu Hʋrayrat ne neood a yiibã, t'a sẽn sεg ned ning t'a maan kaset tɩ soab ka be tɩ sã n ka Wẽnde, n tar bãng-n-wãak ne a sũurã, bɩ a noog a sũur ne Arzãna? T'a yeele: «N-yee» T'a ʿƲmar yeele: bɩ f ra maan woto ye, tɩ ad mam yεεsda nebã na teeg rẽ, bas-b tɩ b tʋme, tɩ Wẽnd Tẽn-tʋʋmã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) yeele: «Bɩ f bas-b tʋ b tʋme».

Tɩ yẽ rag n bee ne Wẽnd Tẽn-tʋʋmã, (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) a soy toagsã sãndã pʋgẽ, a yeele: tɩ Wẽnd Tẽn-tʋʋmã, (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga) tʋms tẽn-tʋmda -la nebã rag n bee b gãasã zĩigẽ-:« t'a ra bas bobr yʋgemd yublẽ, zem tɩ yaa tãpo maa yaa loore, rẽndame tɩ b tõsg-a».

t'a Ʋmmu Salamat togsa Wẽnd Tẽn-tʋʋmã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩngɑ) Wẽnd roog (Egliisi) yẽ sẽn yã Habaša (Etioopi ) tẽngẽ wã, tɩ b boond t'a Maariya, a togsa Wẽnd Tẽn-tʋʋmã (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩngɑ) bãmb sẽn yã a pʋgẽ sẽn yaa nin-naandse, tɩ Wẽnd Tẽn-tʋʋma (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩngɑ) yeele: «Ad bãmbã yaa nebã tɩ yamb sõngo maa nin-sõng sã n ki b nengẽ la b sẽn met miisr a yaoogẽ wã, la b ning nin-naand-kãensã beenẽ, ad bãmbã la bõn-naandsã sẽn yɩɩd wẽng Wẽnd nengẽ».