Encyclopedia of Prophetic Hadiths

پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) ئه‌ڤ ئایه‌ته‌ خواند: {هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاءَ تَأْوِيلِهِ، وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ، وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنَا وَمَا يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُو الْأَلْبَابِ} [آل عمران: 7]، ئانكو: ((ئه‌و ب تنێیه‌ يێ قورئان بۆ ته‌ ئينايه ‌خوارێ: هنده‌ك ئايه‌ت ژێ د بنه‌جهـ و ڕامان ئاشكه‌رانه‌، ئه‌ون بناخه‌يێ په‌ڕتووكێ يێ كو ل ده‌مێ تێك ئالۆزییێ دڤێت لێزڤڕين بۆ بهێته‌كرن و هنده‌ك ئايه‌تێن دى ژێ نه‌ د ئاشكه‌رانه‌ پتر ژ ڕامانه‌كێ ژێ دچیت و ڕامانا وان ئاشكه‌را نابیت هه‌تا نه‌هێنه‌ دانان ب ڕه‌خ وانڤه‌ يێن ئاشكه‌را، ڤێجا خودانێن مه‌ژییێن نه‌ساخ و سه‌رداچووى، ژ به‌ر دلێ وان يێ خراب دويڤچوونا ڤان ئايه‌تێن نه‌ئاشكه‌را دكه‌ن، دا ل به‌ر خه‌لكى به‌رزه‌كه‌ن و وان د سه‌ردا ببه‌ن و دا وه‌سا وه‌ربادانێ بێخنێ كو ل دويڤ بۆچوونێن وان يێن نه‌حه‌ق بچن. ژ خودێ پێڤه‌تر كه‌س ڕامانا ڤان ئايه‌تان نزانیت، و يێن موكوم د زانينێدا دبێژن: مه‌ باوه‌رى ب ڤێ قورئانێ هه‌يه‌، ئه‌و هه‌مى ژ ده‌ڤ خودايێ مه‌ و ل سه‌ر ئه‌زمانێ پێغه‌مبه‌رێ وى (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) بۆ مه‌ هاتییه‌ و ئه‌و تشتێ نه‌ئاشكه‌را ژێ دداننه‌ د گه‌ل يێ ئاشكه‌را، هه‌ما ئه‌و ب دروستى د ڕامانان دگه‌هن و بيرا خۆ لێ دئيننه‌ڤه‌ يێن خودان ئه‌قلێن دروست)). گۆت: پاشی پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((ڤێجا ئه‌گه‌ر ته‌ دیت هنده‌ك كه‌س یێ دویڤچوونا وان ئایه‌تان دكه‌ن یێن ڕامانا وان نه‌یا ئاشكه‌رایه‌؛ هنگی بزانه‌ ئه‌ڤه‌ ئه‌ون یێن خودێ ناڤێ وان ئینای (به‌حسێ وان كری)، ڤێجا هشیاری وان به‌)).

((كوڕێ ئاده‌می ئامانه‌كێ خرابتر ژ زكی تژی نه‌كرییه‌، چه‌ند پارییه‌كێن كێم تێرا كوڕێ ئاده‌می هه‌نه‌ كو پشتا وی ڕاگرن، به‌لێ ئه‌گه‌ر وی هه‌ر خوار؛ هنگی بلا سێئێك بۆ خوارنا وی بیت و سێئێك بۆ ڤه‌خوارنا وی بیت و سێئێك بۆ بێهن و هه‌ناسه‌دانا وی بیت)).

((خۆ فێری زانینێ نه‌كه‌ن دا شانازییێ بۆ خۆ پێ ل ده‌ڤ زانایان بكه‌ن و دا گه‌نگه‌شیێ بۆ خۆ پێ د گه‌ل نه‌زانان بكه‌ن، دیسان نه‌ بۆ هندێ دا سه‌رێ دیوانان بۆ هه‌وه‌ بیت، هه‌ر كه‌سێ ئه‌ڤ چه‌نده‌ كر؛ هنگی ئاگر ئاگر (یێ ل هیڤییا وی)).

((من چ فتنه‌ و تاقیكرن ل پشت خۆ نه‌هێلاینه‌ كو وه‌كی ئافره‌تان ب زیان و خراب بن ل سه‌ر زه‌لامان)).

((ئێك ژ هه‌وه‌ باوه‌رییێ نائینیت (باوه‌رییا وی یا ته‌مام و بنه‌جھ نینه‌)؛ هه‌تا حه‌ز و دلچوونێن وی ل دویڤ وێ بن یا ئه‌ز پێ هاتیم)).

((خودێ نموونه‌ بۆ مه‌ ب ڕێكه‌كا ڕاست‌ ئینایه‌، دوو دیوار یێن ل هه‌ردوو لایێن ڕێكێ، هنده‌ك ده‌رگه‌هێن ڤه‌كری یێن تێدا و په‌رده‌ یێن ب سه‌ر وان ده‌رگه‌هاندا هاتینه‌ دان، ژ لایێ ده‌رگه‌هێ ڕێكێ گازیكه‌ره‌ك یێ هه‌ی گازی دكه‌ت و دبێژیت: گه‌لی خه‌لكی؛ هوین هه‌می وه‌رنه‌ سه‌ر ڤێ ڕێكا ڕاست و خۆ ژ ڕێكا ڕاست لانه‌ده‌ن، گازیكه‌ره‌كێ دی ژی یێ ل سه‌ر ڕێكا ڕاست هه‌ی، ئه‌گه‌ر ئێكى ڤیا ده‌رگه‌هه‌كی ژ ڤانه‌ ڤه‌كه‌ت؛ دێ بێژیت: تێچوون بۆ ته‌ بیت، ده‌رگه‌هی ڤه‌نه‌كه‌، چونكی ئه‌گه‌ر ته‌ ده‌رگه‌ھ ڤه‌كر دێ چییه‌ ژوور. ڤێجا ڕێكا ڕاست ئیسلامه‌ و هه‌ردوو دیوار ژی: سنوورێن خودێنه‌ و ده‌رگه‌هێن ڤه‌كری ژی: ئه‌و تشتن یێن خودێ حه‌رام كرین، ئه‌ڤ گازیكه‌رێ ل سه‌رێ ڕێكێ دكه‌ته‌ گازی ژی: په‌ڕتووكا خودێیه‌، ئه‌و گازیكه‌رێ ل سه‌ر ڕێكێ ڕاوه‌ستیای ژی: شیره‌تكارێ خودێیه‌ د دلێ هه‌ر موسلمانه‌كیدا)).