Encyclopedia of Prophetic Hadiths

ئه‌ز ل پشت پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) ل سه‌ر گوهدرێژه‌كی یێ سویار بووم كو دگۆتنێ (عوفه‌یر)، ئینا گۆت: ((موعاز؛ ئه‌رێ تو دزانی مافێ خودێ ل سه‌ر عه‌بدان چییه و مافێ عه‌بدان ل سه‌ر خودێ چییه‌؟ من گۆت: خودێ و پێغه‌مبه‌رێ وی باشتر دزانن، ئینا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((مافێ خودێ ل سه‌ر عه‌بدان ئه‌ڤه‌یه‌ ئه‌و عیباده‌تێ وی ب تنێ بكه‌ن و چ شریكان بۆ دروست نه‌كه‌ن، مافێ عه‌بدان ژی ل سه‌ر خودێ ئه‌ڤه‌یه‌ ئه‌و وی كه‌سی عه‌زاب نه‌ده‌ت یێ چ شریك بۆ وی دروست نه‌كربن))، من گۆت: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؛ ئه‌رێ ما ئه‌ز ڤێ مزگینییێ نه‌ده‌مه‌ خه‌لكی؟ گۆت: ((نه‌خێر مزگینییێ نه‌ده‌ وان، چونكی دێ خۆ هێلنه‌ ب هیڤییا وێ چه‌ندێڤه‌ و كار ناكه‌ن)).

پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) نڤێژا سپێدێ ل حوده‌یبییه‌یێ ل به‌را مه‌ كر پشتی بارانەك ب شەڤ باری، و پشتی ژ نڤێژێ ب دویماهیك هاتی؛ به‌رێ خۆ دا خه‌لكى و گۆت: ((ئەرێ هوین دزانن خودایێ هەوە چ گۆت؟)) گۆتن: خودێ و پێغەمبەرێ وی باشتر دزانن، گۆت: ((سپێده‌ ب سه‌ر هندەك ژ عه‌بدێن مندا هات و هنده‌ك ژ وان باوه‌ری ب من ئینا و هنده‌كێن دی كافربوون ب من، هندیكه‌ ئه‌وه‌ یێ گۆتی: ب قه‌نجی و باشییا خودێ باران بۆ مە باری، ئەڤێ هه‌نێ ئه‌وه‌ یێ باوه‌ری ب من ئینای و كافر بووی ب ستێران، به‌لێ هندیكه‌ ئه‌وه‌ یێ گۆتی: ژ به‌ر فلان ستێرێ و فلان ستێرێ باران بۆ مه‌ باری، ئه‌ڤێ هه‌نێ یێ كافربووی ب من و باوه‌ری یا ب ستێران ئینای)).

((ئەز شیره‌تێ ب ته‌قوا خودێ ل هه‌وە دکەم و ب گوهداریکرن و بجهئینانا فەرمانا مه‌زن و ده‌ستهه‌لاتدارێ موسلمان، خۆ ئەگەر عەبدەکی فەرمان ل سەر وە کر و بۆ مه‌زنێ هه‌وه‌. چونکی ب ڕاستی هەر کەسێ ژ هەوە پشتی من بژیت؛ دێ گه‌له‌ك ڤێكنه‌كرن و جۆداهییێ بینیت. ڤێجا هه‌وه‌ ئه‌مانه‌ت سوننەتا من و سوننەتا خەلیفەیێن من یێن سه‌رڕاست، وێ ب ددانێن خۆ یێن پشتێ بگرن و پدییێن خۆ ل سه‌ر بشدینن و هشیاری كارێن داهێنایی (بیدعه‌یان) بن د دینیدا، چونكی ب ڕاستی هەر بیدعەیەکا هه‌بیت سه‌رداچوون و به‌رزه‌بوونه‌)).

زه‌لامه‌كی گۆت: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؛ ئه‌رێ دێ لێپرسین د گه‌ل مه‌ هێته‌ كرن ژ به‌ر وان تشتێن مه‌ ل سه‌رده‌مێ نه‌زانینێ (به‌ری موسلمانبوونێ) ئه‌نجامداین؟ گۆت: ((هه‌ر كه‌سێ د ئیسلامێدا (پشتی موسلمان بووی) باشییێ بكه‌ت؛ لێپرسین د گه‌ل ناهێته ‌كرن ژ به‌ر وان تشتێن ل سه‌رده‌مێ نه‌زانینێ (به‌ری موسلمانبوونێ) ئه‌نجامداین، به‌لێ هه‌ر كه‌سێ د ئیسلامێدا خرابی و گونه‌هێ بكه‌ت؛ دێ لێپرسینا كارێن به‌رێ و یێن دویماهیكێ هه‌مییان د گه‌ل هێته‌ كرن)).

((هەر کەسێ (ل ڕۆژا قیامەتێ) بگه‌هیته‌ دیدارا خودێ و وی چ شریك و هه‌ڤال بۆ خودێ دروست نه‌كربن؛ دێ چیته‌ به‌هه‌شتێ، و هه‌ر کەسێ (ل ڕۆژا قیامەتێ) بگه‌هیته‌ دیدارا خودێ و وی شریك و هه‌ڤاله‌ك بۆ خودێ دروست كربیت؛ دێ چیته‌ جه‌هنه‌مێ)).

((ب ڕاستی ته‌ پرسیارا تشته‌كێ مه‌زن ژ من كر و ئه‌و تشته‌كێ ب ساناهییه‌ بۆ وی كه‌سێ خودێ ل به‌ر وی ب ساناهی لێ كربیت: ئه‌و تشت ئه‌ڤه‌یه‌ تو عیباده‌تێ خودێ ب تنێ بكه‌ی و چ شریك و هه‌ڤالان بۆ دروست نه‌كه‌ی، تو نڤێژان بكه‌ی و زه‌كاتێ بده‌ی و ڕۆژییێن هه‌یڤا ڕه‌مه‌زانێ بگری و حه‌جێ بكه‌ی. پاشی گۆت: ئه‌رێ ئه‌ز به‌رێ ته‌ نه‌ده‌مه‌ ده‌رگه‌هێن خێر و باشییێ: ڕۆژی په‌رجان و پارێزه‌ره‌، خێر و صه‌ده‌قه‌كرن ژی گونه‌هێ پویچ دكه‌ت و دڤه‌مرینیت هه‌روه‌كی چاوا ئاڤ ئاگری دڤه‌مرینیت، نڤێژا مرۆڤی ل نیڤا شه‌ڤێ ژی ژ ده‌رگه‌هێن خێرێیه‌))، پاشی ئه‌ڤ ئایه‌ته‌ خواند: ﱡتَتَجَافَىٰ جُنُوبُهُمۡ عَنِ ٱلۡمَضَاجِعِ يَدۡعُونَ رَبَّهُمۡﱠ هه‌تا گه‌هشتییه‌: ﱡيَعۡمَلُونَﱠ، ئانكو: ((ته‌نشتێن ڤان يێن باوه‌رییێ ب ئايه‌تێن خودێ دئينن ژ نڤينان بلند دبن، ب شه‌ڤێ ڕادبن نڤێژان بۆ خودايێ خۆ دكه‌ن)). پاشی گۆت: ((ئه‌رێ ئه‌ز بۆ ته‌ نه‌بێژم كا سه‌رێ كاری هه‌مییێ و ستوینا وێ و بلندترین پله‌یا وێ ژی كیژكه‌؟))، من گۆتێ: به‌لێ ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ، گۆت: ((سه‌رێ كاری ئیسلامه‌، ستوینا وێ نڤێژه‌، بلندترین پله‌یا وێ ژی جیهاده‌))، پاشی گۆت: ((ئه‌رێ ما ئه‌ز بۆ ته‌ وی تشتی ژی نه‌بێژم یێ ئه‌ڤ تشته‌ هه‌می پێ ته‌مام دبن؟))، من گۆتێ: به‌لێ ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ، گۆت: ((ئه‌زمانێ خۆ گرت، و گۆت: ئاها ڤی بگره‌))، من گۆتێ: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ، ئه‌رێ ما دێ سه‌را وی تشتێ ئه‌م ب ئه‌زمانێ خۆ دبێژین لێپرسین د گه‌ل مه‌ هێته‌ كرن؟ گۆت: ((دایكا ته‌ ب ته‌ بێژیت موعاز، ئه‌رێ ما تشته‌كێ دی هه‌یه خه‌لكی ل سه‌ر ڕویێ وان - یان ل سه‌ر دفنا وان بخشینیته‌ د ناڤ ئاگرێ جه‌هنه‌مێدا ژ بلی وان تشتێن ژ ئه‌زمانێ وان ده‌ردكه‌ڤن!)).

((هه‌ر كه‌سێ بێژیت: ژ ئه‌لڵاهی پێڤه‌تر چ خودایێن ژ هه‌ژی په‌رستنێ نینن (لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ) و كوفرێ ب هه‌ر تشته‌كێ دی بكه‌ت كو ژ بلی خودێ عیباده‌ت بۆ بهێته‌ كرن؛ هنگی مالا وی و خوینا وی دێ حه‌رام بن، حساب و لێپرسینا وی ژی ل سه‌ر خودێیه‌)).

هاته‌ گۆتن: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؛ ل ڕۆژا قیامه‌تێ كیژ مرۆڤ ژ هه‌مییان پتر دێ ب شه‌فاعه‌تا ته‌ به‌خته‌وه‌ر بیت؟ گۆت: ((ئه‌بو هوره‌یره‌؛ من گومان دبر كو ژ ته‌ پێڤه‌تر كه‌سه‌ك پرسیارا ڤێ فه‌رمووده‌یێ ژ من ناكه‌ت، ئه‌ڤه‌ ژی ژ به‌ر وێ ڕژدییا ئه‌ز ل ده‌ڤ ته‌ دبینم ل سه‌ر ب ده‌ستڤه‌ئینانا فه‌رمووده‌یان، به‌خته‌وه‌رترین مرۆڤ ب شه‌فاعه‌تا من ل ڕۆژا قیامه‌تێ ئه‌وه‌ یێ ژ نیڤا دلێ خۆ گۆتی: ژ ئه‌لڵاهی پێڤه‌تر چ خودایێن ژ هه‌ژی په‌رستنێ نینن (لا إله إلا الله))).