Encyclopedia of Prophetic Hadiths

عه‌ره‌به‌كێ ده‌شتێ (ئه‌عرابی) هاته‌ ده‌ڤ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) و گۆت: كاره‌كی نیشا من بده‌، ئه‌گه‌ر من ئه‌نجام دا؛ پێ بچمه‌ به‌حه‌شتێ؟ گۆت: ((خودێ بپه‌رێسه‌ و چ شریكان بۆ چێنه‌كه‌، نڤێژێن فه‌ڕز دروست بكه‌‌، زه‌كاتا واجب بده‌، ڕۆژییێن ڕه‌مه‌زانێ بگره‌)). گۆت: ئه‌ز ب وی كه‌مه‌ یێ نه‌فسا من د ده‌ستیدا؛ ئه‌ز تشته‌كی ل سه‌ر ڤانه‌ زێده‌ ناكه‌م. پاشی ده‌مێ ئه‌و زه‌لام چووی، پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((هه‌ر كه‌سێ بڤێت به‌رێ خۆ بده‌ته‌ زه‌لامه‌كی ژ ئه‌هلێ به‌حه‌شتێ، بلا به‌رێ خۆ بده‌ته‌ ڤی زه‌لامی)).

«بلا كه‌س ژ هه‌وه‌ ل ده‌مێ میزكرنێ ئه‌ندامێ خۆ ب ده‌ستێ ڕاستێ نه‌گریت و بلا ب ده‌ستێ ڕاستێ پیساتییا خۆ پاقژ نه‌كه‌ت و بلا د ناڤ ئامانیدا هه‌ناسێ نه‌ده‌ت».

((یێ سویار دێ سلاڤ كه‌ته‌ یێ ب پێیان دچیت، یێ ب پێیان دچیت دێ سلاڤ كه‌ته‌ یێ ڕوینشتی، یێن كێم دێ سلاڤ كه‌نه‌ یێن گه‌له‌ك)).

ئه‌ز زارۆكه‌ك بووم د كوشا پێغه‌مبه‌ریدا (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن)، و ده‌ستێ من د ناڤ ئامانێ خوارنێدا دهات و دچوو، ڤێجا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆته‌ من: «كوركۆ، ناڤێ خودێ بینه‌ (بێژه‌ بسم الله)، و ب ده‌ستێ ڕاستێ بخۆ، و ژ به‌را خۆ بخۆ»، ڤێجا پشتی هنگی ئه‌و بوو شێوازێ خوارنا من.

((بۆ چ موسلمانان یا حه‌لال نینه‌ ئه‌و ژ سێ شه‌ڤان زێده‌تر ژ برایێ خۆ سل ببيت و پشتا خۆ بده‌تێ و د گه‌ل نه‌ئاخڤیت، دێ گه‌هنه‌ ئێك و ئه‌ڤه‌ دێ پشتا خۆ ده‌ته‌ ڤی و یێ دی دێ پشتا خۆ ده‌ته‌ وی، باشترینێ وان ژی ئه‌وه‌ یێ ده‌ستپێكێ سلاڤ دكه‌ت)).

((ئه‌گه‌ر ئێك ژ هه‌وه‌ ده‌ستنڤێژ گرت، بلا ئاڤێ بكه‌ته‌ د دفنا خۆدا و پاشی ده‌ربێخیت، و هه‌ر كه‌سێ خۆ ب به‌ران پاقژ بكه‌ت بلا هژمارا به‌رێن خۆ بكه‌ته‌ تاك، و ده‌مێ ئێك ژ هه‌وه‌ ژ خه‌و ڕابوو؛ بلا ده‌ستێ خۆ بشۆت به‌ری بكه‌ته‌ د ئاڤا ده‌ستنڤێژێدا، چونكی ئێك ژ هه‌وه‌ نزانیت كا ب شه‌ڤ ده‌ستێ وی ل كیرێ مایه‌)). و د ڤه‌گوهاستنا موسلمیدا هاتییه‌: ((ده‌مێ ئێك ژ هه‌وه‌ ژ خه‌و ڕابوو؛ بلا ده‌ستێ خۆ نه‌كه‌ته‌ د ناڤ ئامانیدا هه‌تا سێ جاران نه‌شۆت، چونكی ئه‌و نزانیت كا ب شه‌ڤ ده‌ستێ وی ل كیرێ مایه‌)).

هه‌ر شه‌ڤ، ده‌مێ پێغه‌مبه‌ر (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) دهاته‌ سه‌ر جهێ خۆ یێ نڤستنێ؛ دا له‌پێن ده‌ستێ خۆ گه‌هینیته‌ ئێك (وه‌كی ده‌مێ ئه‌م دوعا دكه‌ین)، پاشی دا پفكه‌ته‌ تێدا و دا ڤان سووڕه‌تان تێدا خوینیت: {قُلْ هُوَ اللهُ أَحَدٌ} و {قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ} و {قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ}، پاشی دا ده‌ستێن خۆ ب له‌شێ خۆدا ئینیت و هندی جهه‌كێ شیابا دا ڤه‌مالیت، دا ژ سه‌رێ خۆ و ناڤچاڤێن خۆ و پشكا سینگی ژ له‌شێ خۆ ده‌ستپێكه‌ت، ئه‌ڤ چه‌نده‌ ژی سێ جاران دووباره‌ دكر.

زه‌لامه‌كی پرسیار ژ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) كر: كیژ كریارا ئیسلامێ باشتره‌؟ گۆت: ((تو خوارنێ بده‌ی و سلاڤ كه‌یه‌ وی كه‌سێ تو دنیاسی و یێ تو نەنیاسی)).