Encyclopedia of Prophetic Hadiths

((ئه‌گه‌ر ئێك ژ هه‌وه‌ ده‌ستنڤێژ گرت، بلا ئاڤێ بكه‌ته‌ د دفنا خۆدا و پاشی ده‌ربێخیت، و هه‌ر كه‌سێ خۆ ب به‌ران پاقژ بكه‌ت بلا هژمارا به‌رێن خۆ بكه‌ته‌ تاك، و ده‌مێ ئێك ژ هه‌وه‌ ژ خه‌و ڕابوو؛ بلا ده‌ستێ خۆ بشۆت به‌ری بكه‌ته‌ د ئاڤا ده‌ستنڤێژێدا، چونكی ئێك ژ هه‌وه‌ نزانیت كا ب شه‌ڤ ده‌ستێ وی ل كیرێ مایه‌)). و د ڤه‌گوهاستنا موسلمیدا هاتییه‌: ((ده‌مێ ئێك ژ هه‌وه‌ ژ خه‌و ڕابوو؛ بلا ده‌ستێ خۆ نه‌كه‌ته‌ د ناڤ ئامانیدا هه‌تا سێ جاران نه‌شۆت، چونكی ئه‌و نزانیت كا ب شه‌ڤ ده‌ستێ وی ل كیرێ مایه‌)).

((پاقژی نیڤا باوەرییێیە، و (الحَمدُ لِلهِ) تەڕازییێ تژی دکەت و (سُبحانَ اللهِ وَالحَمدُ لِلهِ) ژی د ناڤبەرا ئەسمان و ئەردیدا تژی دكه‌ن - یان تژی دکەت -. نڤێژ ڕۆناهییە، خێر و صه‌ده‌قه‌ بەڵگەیە، صەبڕ و هه‌دار ڕۆناهییە، قورئان بەڵگەیە بۆ تە یان ل سەر تە. هەمی خەلك سپێدێ زوی ژ مال ده‌ردكه‌ڤن (ئانكو ڕۆژا خۆ ده‌ستپێدكه‌ن و بۆ خۆ كار دكه‌ن) و نه‌فسێن خۆ دفرۆشن؛ ڤێجا یان ڤێ نه‌فسێ ئازاد دکەن یان ژ ناڤ دبەن)).

((پێدڤییه‌ ل سه‌ر هه‌ر موسلمانه‌كی كو د هه‌ر حه‌فت ڕۆژاندا ڕۆژه‌كێ خۆ بشۆت، و د وێ ڕۆژێدا سه‌رێ خۆ و له‌شێ خۆ هه‌مییێ بشۆت)).

حومڕانێ مه‌ولایێ (عه‌بدێ ئازاكری یێ) عوسمانێ كوڕێ عه‌ففانی دبێژیت كو: وی عوسمانێ كوڕێ عه‌ففانی دیت داخواز كر هنده‌ك ئاڤ بۆ بهێته‌ ئینان دا ده‌ستنڤێژا خۆ پێ بگریت، ڤێجا ژ وی ئامانێ ئاڤ تێدا هنده‌ك ئاڤ كره‌ سه‌ر ده‌ستێن خۆ، پاشی سێ جاران ده‌ستێن خۆ شویشتن، پاشی ده‌ستێ خۆ یێ ڕاستێ كره‌ د ناڤ ئاڤێدا، پاشی ئاڤ د ده‌ڤێ خۆ وه‌ردا و كره‌ د دفنا خۆدا و هه‌لكێشا، پاشی سێ جاران سه‌روچاڤێن خۆ شويشتن ، و هه‌ردوو ده‌ستێن خۆ هه‌تا ئه‌نیشكان شویشتن، پاشی سه‌رێ خۆ مه‌سح كر، پاشی هه‌ر پێیه‌كێ خۆ سێ جاران شویشت، پاشی گۆت: من پێغه‌مبه‌ر (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) دیت وه‌كی ڤێ ده‌ستنڤێژا من نوكه‌ گرتی ده‌ستنڤێژ دگرت، و پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((هه‌ر كه‌سێ ده‌ستنڤێژه‌كا وه‌كی ڤێ ده‌ستنڤێژا من بگریت، پاشی دوو ڕكاعه‌تێن نڤێژێ بكه‌ت، وه‌سا كو خوشوع تێدا هه‌بیت و دلێ وی یێ ئاماده‌ بیت؛ هنگی خودێ دێ گونه‌هێن وی یێن بووری بۆ وی ژێبه‌ت)).

ئوم حه‌بیبه‌یا كچا جه‌حشی (كو هه‌ڤژینا عه‌بدولڕه‌حمانێ كوڕێ عه‌وفی بوو) گازنده‌یا زێده‌بوونا خوینێ بۆ پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) كر، ئینا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆتێ: ((ب ته‌مه‌ت ده‌مێ زڤڕۆكا خۆ یا هه‌یڤانه بمینه و خۆ بگره‌‌، پاشی سه‌رێ خۆ بشۆ)). وێ ژی بۆ هه‌ر نڤێژه‌كێ سه‌رێ خۆ دشویشت.

د گه‌شته‌كێدا ئه‌ز د گه‌ل پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) بووم، ڤێجا من خۆ نزم كر دا خۆفكێن وی ژ پێیێن وی بكه‌م، ئینا گۆت: ((وان بهێله‌، چونكی من هه‌ردوو پێیێن خۆ ب پاقژی (ب ده‌ستنڤێژ) كرینه‌ د ناڤ واندا))، پاشی مه‌سح ل سه‌ر وان كر.

((هه‌ر كه‌سێ ده‌ستنڤێژه‌كا جوان و تازه‌ بگریت؛ دێ گونه‌هێن وی ژ له‌شێ وی ده‌ركه‌ڤن، هه‌تا دێ ژ بن نینوكێن وی ژی ده‌ركه‌ڤن)).

من ئاڤ بۆ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) ئاماده‌ كر دا سه‌رێ خۆ پێ بشۆت و من ب ڕێكا پارچه‌ قۆماشه‌كی په‌رده‌ بۆ گرت، ئینا ئاڤ ل ده‌ستێن خۆ كر و ئه‌و شویشتن، پاشی ب ده‌ستێ ڕاستێ ئاڤ ب سه‌ر یێ چه‌پێدا كر و عه‌وره‌تێ خۆ شویشت، پاشی ده‌ستێ خۆ ل ئه‌ردی دا و پاشی پاقژ كر (مه‌سحكر)، پاشی شویشت، پاشی ئاڤ د ده‌ڤ و دفنا خۆ وه‌ردا و سه‌روچاڤ و هه‌ردوو زه‌ندكێن خۆ شویشتن، پاشی ئاڤ ب سه‌ر سه‌رێ خۆدا كر و ب سه‌ر هه‌می له‌شێ خۆدا ئینا، پاشی ژ جهێ خۆ چوو و هه‌ردوو پێیێن خۆ شویشتن، من ژی پارچه‌كا قۆماشی داڤێ دا خۆ پێ پاقژ بكه‌ت به‌لێ وه‌رنه‌گرت، ڤێجا چوو و ده‌ستپێكر ب ده‌ستێن خۆ ئاڤ ل سه‌ر له‌شێ خۆ ڕاكر و خۆ هشك كر.