Encyclopedia of Prophetic Hadiths

پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) ئه‌ڤ ئایه‌ته‌ خواند: {هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاءَ تَأْوِيلِهِ، وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ، وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنَا وَمَا يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُو الْأَلْبَابِ} [آل عمران: 7]، ئانكو: ((ئه‌و ب تنێیه‌ يێ قورئان بۆ ته‌ ئينايه ‌خوارێ: هنده‌ك ئايه‌ت ژێ د بنه‌جهـ و ڕامان ئاشكه‌رانه‌، ئه‌ون بناخه‌يێ په‌ڕتووكێ يێ كو ل ده‌مێ تێك ئالۆزییێ دڤێت لێزڤڕين بۆ بهێته‌كرن و هنده‌ك ئايه‌تێن دى ژێ نه‌ د ئاشكه‌رانه‌ پتر ژ ڕامانه‌كێ ژێ دچیت و ڕامانا وان ئاشكه‌را نابیت هه‌تا نه‌هێنه‌ دانان ب ڕه‌خ وانڤه‌ يێن ئاشكه‌را، ڤێجا خودانێن مه‌ژییێن نه‌ساخ و سه‌رداچووى، ژ به‌ر دلێ وان يێ خراب دويڤچوونا ڤان ئايه‌تێن نه‌ئاشكه‌را دكه‌ن، دا ل به‌ر خه‌لكى به‌رزه‌كه‌ن و وان د سه‌ردا ببه‌ن و دا وه‌سا وه‌ربادانێ بێخنێ كو ل دويڤ بۆچوونێن وان يێن نه‌حه‌ق بچن. ژ خودێ پێڤه‌تر كه‌س ڕامانا ڤان ئايه‌تان نزانیت، و يێن موكوم د زانينێدا دبێژن: مه‌ باوه‌رى ب ڤێ قورئانێ هه‌يه‌، ئه‌و هه‌مى ژ ده‌ڤ خودايێ مه‌ و ل سه‌ر ئه‌زمانێ پێغه‌مبه‌رێ وى (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) بۆ مه‌ هاتییه‌ و ئه‌و تشتێ نه‌ئاشكه‌را ژێ دداننه‌ د گه‌ل يێ ئاشكه‌را، هه‌ما ئه‌و ب دروستى د ڕامانان دگه‌هن و بيرا خۆ لێ دئيننه‌ڤه‌ يێن خودان ئه‌قلێن دروست)). گۆت: پاشی پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((ڤێجا ئه‌گه‌ر ته‌ دیت هنده‌ك كه‌س یێ دویڤچوونا وان ئایه‌تان دكه‌ن یێن ڕامانا وان نه‌یا ئاشكه‌رایه‌؛ هنگی بزانه‌ ئه‌ڤه‌ ئه‌ون یێن خودێ ناڤێ وان ئینای (به‌حسێ وان كری)، ڤێجا هشیاری وان به‌)).

((خودایێ مه‌زن گۆت: من نڤێژ (ئانكو سووڕه‌تا فاتیحه‌) د ناڤبه‌را خۆ و عه‌بدێ خۆ دا كرییه‌ دوو پشك، و بۆ عه‌بدێ منه‌ چ تشتێ ئه‌و بخوازیت. ڤێجا ئه‌گه‌ر عه‌بدی گۆت: {الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ}، خودایێ مه‌زن دبێژیت: عه‌بدێ من حه‌مد و سوپاسییا من كر. ئه‌گه‌ر گۆت: {الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}، خودایێ مه‌زن دبێژیت: عه‌بدێ من په‌سن و مه‌دحێن من كرن. ئه‌گه‌ر گۆت: {مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ}، خودێ دبێژیت: عه‌بدێ من ئه‌ز ب مه‌زن دانام -و جاره‌كێ ژی گۆت: عه‌بدێ من كارێ خۆ ب من سپارد-، ڤێجا ئه‌گه‌ر گۆت: {إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ}، خودێ دبێژیت: ئه‌ڤه‌ د ناڤبه‌را من و عه‌بدێ مندایه‌ و بۆ عه‌بدێ منه‌ چ تشتێ ئه‌و بخوازیت. ڤێجا ئه‌گه‌ر گۆت: {اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلا الضَّالِّينَ}، خودێ دبێژیت: ئه‌ڤه‌ بۆ عه‌بدێ منه‌ و بۆ عه‌بدێ منه‌ چ تشتێ ئه‌و بخوازیت)).

((مالێن خۆ نه‌كه‌نه‌ گۆڕستان، ب ڕاستی شه‌یتان ژ وێ مالێ دڕه‌ڤیت یا سووڕه‌ت به‌قه‌ڕه‌ تێدا دهێته‌ خواندن)).

((هنده‌ك مرۆڤ ژ ئه‌هلێ شركێ هه‌بوون، كوشتن گه‌له‌ك كربوو و زینا گه‌له‌ك كربوو، هاتنه‌ ده‌ڤ موحه‌ممه‌دی (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) و گۆتن: ئه‌و تشتێ تو دبێژی و گازییێ بۆ دكه‌ی یێ جوان و تازه‌یه‌‌، خۆزی ته‌ بۆ مه‌ گۆتبا و دیاركربا‌ كا ئه‌و كارێن مه‌ كرین كه‌فاره‌ته‌ك بۆ هه‌یه‌؟ ئینا ئه‌ڤ ئایه‌ته‌ هاته‌ خوار: {وَالَّذِينَ لا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلا بِالْحَقِّ وَلا يَزْنُونَ} [الفرقان: 68]، و ئه‌ڤ ئایه‌ته‌ ژی هاته‌ خوار: {قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ} [الزمر: 53])).

((قیامه‌ت ڕانابیت هه‌تا ڕۆژ ل ڕۆژئاڤایێ ده‌ردكه‌ڤیت، ڤێجا ئه‌گه‌ر ڕۆژ (ژ وی ڕه‌خی) ده‌ركه‌ڤت و خه‌لكی (ئه‌و ب وی سه‌روبه‌ری) دیت؛ هه‌می دێ باوه‌رییێ ئینن، ئه‌ڤه‌ ئه‌و ده‌مه‌ یێ: {لاَ يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ، أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا} [الأنعام: 158]، ئانكو: ((باوه‌ریئینانا چ مرۆڤان مفای ل وی ناكه‌ت ئه‌گه‌ر به‌ری هنگی باوه‌ری نه‌ئینابیت یان كاره‌كێ باش بۆ خۆ نه‌كربیت))، قیامه‌ت دێ ڕابیت و دوو زه‌لامان جلكێ خۆ یێ به‌لاڤكری د ناڤبه‌را خۆدا، به‌لێ نه‌ دشێن وێ كڕین و فرۆتنێ ب دویماهیك بینن و نه‌ دشێن وی جلكی جاره‌كا دی وه‌رپێچن. قیامه‌ت دێ ڕابیت و زه‌لامی شیرێ حێشترا خۆ یا شیرده‌ر یێ دۆتی و یێ گرتی، به‌لێ ناگه‌هیت ڤه‌خۆت. قیامه‌ت دێ ڕابیت و زه‌لام یێ حه‌وزا خۆ یا ئاڤێ نوژه‌ن دكه‌ت و ته‌قنێ ل دۆرێن وێ دده‌ت، به‌لێ ناگه‌هیت ئاڤێ ژێ ڤه‌خۆت. قیامه‌ت دێ ڕابیت و ئێك ژ هه‌وه‌ پارییێ خۆ یێ بلندكرییه‌ ڕاستا ده‌ڤێ خۆ دا بخۆت، به‌لێ ناگه‌هیت بخۆت)).

((ئه‌بول مونذیر؛ ئه‌رێ تو دزانی ئه‌و كیژ ئایه‌ته ژ په‌ڕتووكا خودێ ل ده‌ڤ ته‌‌ هه‌ی كو ژ هه‌مییان مه‌زنتره‌؟))، گۆت: من گۆتێ: خودێ و پێغه‌مبه‌رێ وی باشتر دزانن، گۆت: ((ئه‌بول مونذیر؛ ئه‌رێ تو دزانی ئه‌و كیژ ئایه‌ته ژ په‌ڕتووكا خودێ ل ده‌ڤ ته‌‌ هه‌ی كو ژ هه‌مییان مه‌زنتره‌؟))، گۆت: من گۆتێ: ﴿اللهُ لا إلَهَ إلّا هو الحَيُّ القَيُّومُ﴾ [البقرة: 255]. گۆت: ئینا ده‌ستێ خۆ ل سینگێ من دا و گۆت: ((وه‌ی ته‌ پیرۆز بیت ئه‌ڤ زانینه‌ ئه‌بول مونذیر و خودێ بۆ ته‌ به‌ره‌كه‌تێ بێخیتێ)).

((مرن دێ ل سه‌ر شێوه‌یێ به‌رانه‌كێ ڕه‌ش و سپی هێته‌ ئینان پاشی گازیكه‌ره‌ك دێ كه‌ته‌ گازی: ئه‌ی خه‌لكێ به‌حه‌شتێ؛ ئه‌و ژی دێ سه‌رێ خۆ بلند كه‌ن و به‌رێ خۆ ده‌نێ، گازیكه‌ر دێ بێژیت: ئه‌رێ هوین ڤى دنیاسن؟ دێ بێژن: به‌لێ، ئه‌ڤه‌ مرنه‌، هه‌مییان ئه‌و یا دیتی، پاشی دێ كه‌ته‌ گازی: ئه‌ی خه‌لكێ جه‌هنه‌مێ؛ ئه‌و ژی دێ سه‌رێ خۆ بلند كه‌ن و به‌رێ خۆ ده‌نێ، گازیكه‌ر دێ بێژیت: ئه‌رێ هوین ڤى دنیاسن؟ دێ بێژن: به‌لێ، ئه‌ڤه‌ مرنه‌، هه‌مییان ئه‌و یا دیتی، پاشی دێ هێته‌ ڤه‌كوژتن، پشتی هنگی دێ هێته‌ گۆتن: گه‌لی خه‌لكێ به‌حه‌شتێ؛ ئێدی مانه‌ڤه‌یا هه‌روهه‌ره‌ و مرن نینه‌ و گه‌لی خه‌لكێ جه‌هنه‌مێ؛ ئێدی مانه‌ڤه‌یا هه‌روهه‌ره‌ و مرن نینه‌، پاشی ئه‌ڤ ئایه‌ته‌ خواند: {وَأَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الحَسْرَةِ إِذْ قُضِيَ الأَمْرُ وَهُمْ فِي غَفْلَةٍ} [مريم: 39]، ئانكو: ((و تو - ئه‌ى موحه‌ممه‌د - مرۆڤان ژ ڕۆژا په‌شیمانییێ بترسينه‌ ده‌مێ كار دهێته‌ پێكئينان و مرنێ دئينن وه‌كى به‌رانه‌كێیه‌ و ڤه‌دكوژن و حوكم د ناڤبه‌را خه‌لكیدا دهێته‌ كرن، ڤێجا خودان باوه‌ر دچنه‌ به‌حه‌شتێ و كافر دچنه‌ جه‌هنه‌مێ و ئه‌و ئه‌ڤرۆ د ڤێ دونيايێدا ژ وى تشتێ ئه‌و ژێ دهێنه‌ ترساندن دبێ ئاگه‌هن))، و ئه‌و خه‌لكێ دونیایێ یێن د بێئاگه‌هییێدا {وَهُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ} [مريم: 39]، ئانكو: ((و ئه‌و باوه‌رییێ نائينن و كارێ چاك ناكه‌ن)).

پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) د هه‌می ڕه‌وشاندا زكرێ خودێ دكر.