សព្វវចនាធិប្បាយហាទីសរបស់ព្យាការី

“អំពើល្អ គឺសីលធម៌ល្អ។ ចំណែកឯអំពើបាប គឺអ្វីដែលធ្វើឲ្យចិត្ដរបស់អ្នកអល់អែក ហើយមិនចង់ឲ្យអ្នកដទៃដឹង”។

“លក្ខណៈបួនយ៉ាង ជនណាមានលក្ខណៈទាំងបួននេះ គេគឺជាអ្នកពុតត្បុតយ៉ាងពិតប្រាកដ។ ហើយប្រសិនបើគេមានលក្ខណៈណាមួយក្នុងចំណោមលក្ខណៈទាំងនេះ គឺគេមានលក្ខណៈមួយនៃភាពពុតត្បុត រហូតដល់គេបោះបង់វាចោលគឺ អ្នកដែលនៅពេលណាគេនិយាយ គឺគេកុហក នៅពេលដែលគេសន្យា គឺគេក្បត់ពាក្យសន្យា នៅពេលដែលគេឈ្លោះប្រកែកគ្នា គេបែរចេញ(ពីភាពត្រឹមត្រូវ) ហើយនៅពេលដែលគេចុះកិច្ចសន្យា គឺគេបំពាន”។

ពិតណាស់នៅថ្ងៃមួយ ណាពី ﷺ លោកបានអង្គុយនៅលើមិមពើរ ហើយពួកយើងបានអង្គុយជុំវិញលោក។ ពេលនោះ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ “ពិតប្រាកដណាស់ ក្នុងចំណោមប្រការដែលខ្ញុំខ្លាចបំផុតចំពោះពួកអ្នកបន្ទាប់ពីខ្ញុំស្លាប់ទៅ គឺអ្វីដែលគេនឹងបើកបង្ហាញសម្រាប់ពួកអ្នកនៃភាពស្រស់បំព្រងរបស់លោកិយ និងគ្រឿងលម្អរបស់វា”។ មានបុរសម្នាក់បានសួរថា៖ ឱរ៉ស៊ូលុលឡោះ! តើប្រការល្អអាចនាំមកនូវប្រការអាក្រក់ឬ? ណាពី ﷺ បានស្ងៀមស្ងាត់។ ពេលនោះ មានគេនិយាយទៅកាន់បុរសនោះថា៖ តើអ្នកមានបញ្ហាអ្វី? អ្នកនិយាយទៅកាន់ណាពី ﷺ តែលោកមិនឆ្លើយតបនឹងអ្នក? បន្ទាប់មក ពួកយើងបានឃើញថា វ៉ាហ៊ីត្រូវបានគេបញ្ចុះមកកាន់លោក។ បន្ទាប់មក លោកបានជូតញើសចេញ ហើយសួរថា៖ “តើអ្នកសួរនៅឯណា”? ហាក់បីដូចជាលោកសរសើរបុរសនោះ។ បន្ទាប់មក លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ “ប្រការល្អមិនអាចនាំមកនូវប្រការអាក្រក់ឡើយ។ ពិតប្រាកដណាស់ រុក្ខជាតិខ្លះដែលដុះនៅរដូវផ្ការីកអាចងាប់ ឬឬជិតនឹងងាប់ លើកលែងតែសត្វដែលស៊ីស្មៅបៃតង។ វាស៊ីរហូតដល់ចំហៀងវាឡើងប៉ោង ហើយវាងាកទៅរកពន្លឺព្រះអាទិត្យ។ បន្ទាប់មក វាបន្ទោបង់ និងនោម ហើយត្រឡប់ទៅស៊ីស្មៅវិញ។ ពិតណាស់ ទ្រព្យសម្បត្តិនេះគឺមានពណ៌បៃតង និងមានភាពផ្អែម។ ហើយទ្រព្យសម្បត្តិដ៏ល្អបំផុតដែលអ្នកមូស្លីមមាន គឺការផ្តល់វាមួយចំណែកទៅឱ្យអ្នកក្រីក្រ កុមារកំព្រា និងអ្នកដំណើរដាច់ស្បៀង” ឬដូចដែលណាពី ﷺ មានប្រសាសន៍។ “ពិតប្រាកដណាស់ អ្នកណាដែលយកយកទ្រព្យសម្បត្តិដោយខុសច្បាប់ នោះរូបគេគឺប្រៀបដូចជាអ្នកដែលបរិភោគហើយមិនចេះឆ្អែត ហើយទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គេនឹងក្លាយជាសាក្សីប្រឆាំងនឹងរូបគេនៅថ្ងៃបរលោក”។

“តើពួកអ្នកចង់ឲ្យខ្ញុំប្រាប់ពីទង្វើដែលមានឋានៈល្អជាងការបួស ការសឡាត និងការបរិច្ចាគទានដែរឬទេ”? ពួកគេបានឆ្លើយថា៖ ពិតណាស់ ច្បាស់ជាចង់។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ “គឺការផ្សះផ្សាររវាងគូជម្លោះ ព្រោះការបែកបាក់ទំនាក់ទំនង គឺជាការបំផ្លាញសាសនា”។

“មនុស្សបីប្រភេទដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់នឹងមិនមានបន្ទូលទៅកាន់ពួកគេឡើយនៅថ្ងៃបរលោក និងមិនជម្រះសម្អាតពួកគេឡើយ ហើយពួកគេនឹងត្រូវទទួលនូវទណ្ឌកម្មដ៏ឈឺចាប់បំផុតគឺ មនុស្សចាស់ជរាដែលប្រព្រឹត្តហ្ស៊ីណា អ្នកក្រដែលមានភាពក្រអឺតក្រទម និងអ្នកដែលយក(ការស្បថនឹង)អល់ឡោះជាមធ្យោបាយនៅក្នុងរកស៊ីរបស់ពួកគេ ដោយមិនទិញ ឬលក់ឡើយ លើកលែងតែត្រូវស្បថ”។

ណាពី ﷺ លោកបានដើរកាត់ផ្នូរពីរ។ ពេលនោះ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ “ពិតប្រាកដណាស់ គេទាំងពីរពិតជាកំពុងត្រូវបានគេដាក់ទណ្ឌកម្ម ហើយគេទាំងពីរមិនមែនត្រូវគេដាក់ទណ្ឌកម្មដោយសារតែរឿងធំដុំអ្វីឡើយ។ ម្នាក់ក្នុងចំណោមគេទាំងពីរ គឺមិនបានការពារខ្លួនពេលបត់ជើងតូច។ ចំណែកឯម្នាក់ទៀត គឺតែងដើរនិយាយចាក់រុកគេ”។ ក្រោយមក លោកបានយកធាងល្មើស្រស់មួយ រួចពុះវាជាពីរ ហើយដោតនៅលើផ្នូរនីមួយៗ។ ពួកគេបានសួរថា៖ ឱរ៉ស៊ូលុលឡោះ! ហេតុអ្វីបានជាលោកធ្វើបែបនេះ? លោកឆ្លើយថា៖ “សង្ឃឹមថា គេនឹងបន្ធូរបន្ថយទណ្ឌកម្មដល់ពួកគេទាំងពីរ ដរាបណាធាងល្មើទាំងពីរនេះមិនទាន់ស្ងួត”។

“ឱស្ត្រីទាំងឡាយ! ចូរពួកនាងធ្វើការបរិច្ចាគទាន ព្រោះគេបានបង្ហាញខ្ញុំឃើញថា ភាគច្រើននៃអ្នកឋាននរក គឺជាពួកនាង”។ ពេលនោះ ពួកនាងក៏បានសួរថា៖ តើហេតុអ្វីទៅ ឱរ៉ស៊ូលុលឡោះ? លោកបានឆ្លើយថា៖ “ពួកនាងចូលចិត្តដាក់បណ្តាសា និងមិនដឹងគុណស្វាមី។ ខ្ញុំមិនដែលឃើញនរណាម្នាក់ដែលមានភាពខ្វះខាតខាងបញ្ញានិងសាសនាដែលអាចដឹកនាំលើភាពឆ្លាតវៃរបស់បុរសជាងពួកនាងឡើយ”។ ពួកនាងបានសួរថា៖ តើអ្វីទៅជាភាពខ្វះខាតខាងបញ្ញារបស់ពួកយើង និងខាងសាសនារបស់ពួកយើងនោះ ឱរ៉ស៊ូលុលឡោះ? លោកបានឆ្លើយថា៖ “តើពុំមែនទេឬដែលការធ្វើសាក្សីរបស់ស្ត្រីម្នាក់ ស្មើនឹងពាក់កណ្តាលនៃការធ្វើសាក្សីរបស់បុរសម្នាក់នោះ”? ពួកនាងបានឆ្លើយថា៖ ពិតមែនហើយ។ លោកបានមានប្រសាសន៍ទៀតថា៖ “នោះហើយជាភាពខ្វះខាតខាងបញ្ញារបស់នាង។ តើពុំមែនទេឬដែលពេលនាងមករដូវ គឺនាងមិនសឡាត និងមិនបួសនោះ”? ពួកនាងបានឆ្លើយថា៖ ពិតមែនហើយ។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ “នោះហើយជាភាពខ្វះខាតខាងសាសនារបស់នាង”។

“ឧបការគុណ(នៀកម៉ាត់)ពីរប្រភេទដែលមនុស្សភាគច្រើនត្រូវបានខាតបង់ គឺសុខភាពល្អ និងពេលទំនេរ”។